Opel 1.3 CDTI ve 1.6 CDTI Motorlarda Filtre Farkları

Bir taksici müşterim vardı; filosunda hem 1.3 CDTI'lı Corsa'lar hem de 1.6 CDTI'lı Astra'lar bulunuyordu. Bir gün çırağı yanlışlıkla Corsa'nın yakıt filtresini Astra'ya takmaya çalışmış, tabii ki olmamış. Çırağın kafasındaki mantık şuydu: "İkisi de Opel dizeli, filtre filtredir." Bu yazıyı biraz da o çırağa ithafen yazıyorum. 1.3 CDTI ile 1.6 CDTI arasında filtre açısından ciddi farklar var ve bunları bilmek hem zaman hem para kazandırır.

İki motorun genel karakteri

1.3 CDTI, Opel'in uzun yıllar boyunca Corsa, Astra, Meriva ve Combo gibi modellerde kullandığı küçük hacimli dizel motorudur. Fiat kökenli bir motor ailesine dayanır ve dayanıklılığıyla bilinir. Zaman içinde farklı güç seviyeleri ve emisyon normlarına göre güncellemeler aldı; bazı versiyonlarda partikül filtresi bulunur, bazılarında bulunmaz.

1.6 CDTI ise daha sonraki bir dönemde gelen, Opel'in kendi geliştirdiği ve daha sessiz çalışmasıyla öne çıkan bir dizeldir. Astra J'nin son dönemleri, Astra K, Insignia, Zafira C ve Meriva B gibi modellerde görülür. Alüminyum blok yapısı ve modern emisyon donanımıyla 1.3 CDTI'dan farklı bir nesle aittir.

Bu iki motorun farklı tasarım kökenlerine sahip olması, filtrelerin de farklı olmasının temel sebebidir.

Yağ filtresi

Her iki motorda da kartuş tipi yağ filtresi kullanımı yaygındır; yani filtre, motor üzerindeki plastik veya metal bir gövdenin içine takılan kağıt bir elemandır. Ancak eleman boyutları, iç çapları ve conta yapıları farklıdır. 1.3 CDTI'nın filtresi daha küçük ve farklı bir gövdeye oturur. 1.6 CDTI'da ise filtre gövdesi motorun farklı bir bölgesindedir ve eleman ölçüsü değişir.

Kartuş filtrelerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta kapak contasıdır. Yeni filtreyle gelen o-ringler mutlaka değiştirilmeli, kapak üretici tavsiyesindeki sıkma değerine uygun şekilde sıkılmalıdır. Plastik kapakların fazla sıkılması çatlamaya, eksik sıkılması ise yağ sızıntısına yol açar.

Yakıt filtresi

Dizel motorda yakıt filtresi, enjeksiyon sisteminin bekçisidir. Common rail sistemlerde enjektörler çok yüksek basınçta ve çok hassas toleranslarla çalışır; yakıttaki küçük bir partikül ya da su bile enjektöre zarar verebilir.

1.3 CDTI tarafı

1.3 CDTI'da yakıt filtresi motor bölmesinde, araca göre farklı konumlarda bulunur. Bazı versiyonlarda filtre gövdesi üzerinde su ayırıcı ve yakıt ısıtıcı bulunur. Filtre tipi araca ve döneme göre kartuş ya da komple gövde şeklinde olabilir.

1.6 CDTI tarafı

1.6 CDTI'da yakıt filtresi farklı bir gövde yapısına sahiptir ve su sensörü entegre edilmiş olabilir. Filtre elemanının ölçüsü ve bağlantı yapısı 1.3 CDTI'dan tamamen farklıdır.

Her iki motorda da yakıt filtresi değiştirildikten sonra sistemin havasının alınması gerekir. Bazı araçlarda kontağı birkaç kez açıp kapatarak elektrikli besleme pompasıyla sistem doldurulur; bazılarında ise manuel bir pompa kullanılır. Bu adım atlanırsa motor zor çalışır ya da hiç çalışmaz.

Hava filtresi

Hava filtresi motordan çok araca ve kasaya bağlıdır. Aynı 1.3 CDTI motoru Corsa D, Astra H ve Combo'da farklı hava filtresi kutularıyla kullanılmıştır. Aynı şekilde 1.6 CDTI'nın Astra K ve Insignia'daki hava filtreleri farklıdır. Bu yüzden hava filtresi seçerken motor bilgisinin yanında model, kuşak ve üretim dönemi de mutlaka belirtilmelidir.

Turbo dizel motorlarda temiz hava kritik önem taşır. Kenarından hava kaçıran bir filtre, toz ve partiküllerin turbo kanatlarına ve silindirlere ulaşmasına neden olur. Ayrıca hava kütle sensörü (debimetre) kirlenerek motorun yanlış hava ölçmesine yol açabilir.

Polen filtresi

Polen filtresi de motordan bağımsızdır, araca ve klima sistemine göre değişir. 1.3 CDTI'lı bir Corsa ile 1.6 CDTI'lı bir Astra'nın polen filtreleri tamamen farklıdır. Aktif karbonlu ve standart versiyon seçenekleri bulunabilir. Polen filtresi tıkandığında klimadan gelen hava zayıflar, camlar daha geç buğusunu atar ve kabinde koku oluşabilir.

Partikül filtresi ve emisyon tarafı

Partikül filtresi (DPF) teknik olarak bir egzoz parçasıdır ama dizel sahiplerinin filtre konusu açıldığında sık sorduğu bir parça olduğu için kısaca değinmek istiyorum. 1.3 CDTI'nın bazı versiyonlarında DPF bulunur, bazılarında bulunmaz. 1.6 CDTI'da ise DPF standarttır ve bazı versiyonlarda AdBlue (SCR) sistemi de bulunabilir. DPF'li araçlarda düşük kül içerikli, üretici onaylı motor yağı kullanılması gerekir; yanlış yağ DPF'nin erken tıkanmasına yol açabilir. Doğru spesifikasyondaki yağları motor yağları kategorimizde bulabilirsiniz.

Karşılaştırma özeti

• Yağ filtresi: İki motorda da kartuş tipi yaygın, ancak ölçü ve gövde farklı; birbirinin yerine kullanılamaz.
• Yakıt filtresi: Gövde yapısı, su ayırıcı ve sensör düzeni farklı; ortak değil.
• Hava filtresi: Motordan çok araca bağlı; model ve kuşak mutlaka belirtilmeli.
• Polen filtresi: Tamamen araca ve klima sistemine bağlı.
• Yağ spesifikasyonu: DPF varlığına ve üretici onayına göre seçilmeli.

Usta olarak verdiğim pratik tavsiyeler

Dizel motorlarda yakıt filtresini servis kitapçığında yazan aralıktan daha erken değiştirmek, özellikle yakıt kalitesinin değişken olduğu bölgelerde iyi bir alışkanlıktır. Kışa girmeden önce yakıt filtresindeki suyun boşaltılması da donma ve çalışma sorunlarını azaltır. Yağ filtresi değişiminde eski filtre gövdesini kontrol edin; kapakta çatlak ya da deformasyon varsa kapağı da yenileyin. Hava filtresini her bakımda çıkarıp ışığa tutarak kontrol edin; tozlu ortamda kullanılan araçlarda bu filtre beklenenden çok daha hızlı tıkanır.

Tıkanmış filtrenin belirtileri

Filtrelerin değişim zamanı sadece kilometreyle değil, belirtilerle de kendini gösterir. Yakıt filtresi tıkanmaya başladığında araç özellikle yokuşta ve yük altında çekişten düşer, yüksek devirde tekleme hissedilir; soğuk havalarda ilk çalıştırma zorlaşır. Hava filtresi tıkandığında yakıt tüketimi artar, gaza basıldığında egzozdan normalden fazla duman çıkabilir. Bu belirtiler başka arızalarla da karışabileceği için önce en ucuz ve en kolay kontrol edilecek parça olan filtrelerden başlamak mantıklıdır.

Sık yapılan hatalar

En sık hata, 1.3 CDTI ile 1.6 CDTI'yı "ikisi de CDTI" diyerek aynı motor sanmak. İkincisi, yakıt filtresi değişiminden sonra havayı almadan motoru uzun süre marş ile çalıştırmaya çalışmak; bu hem aküyü hem marş motorunu yorar, besleme pompasına da zarar verebilir. Üçüncüsü, kartuş filtre değişiminde eski o-ringi bırakıp yenisini üstüne takmak; bu sızıntının garantili tarifidir. Son olarak DPF'li bir araçta DPF uyumlu olmayan yağ kullanmak, uzun vadede pahalı bir hatadır.

Sık sorulan sorular

1.3 CDTI ile 1.6 CDTI'nın yağ filtresi aynı mı?

Hayır. İkisi de kartuş tipi olabilir ama ölçüleri ve gövdeleri farklıdır.

Yakıt filtresinde su ayırıcı nasıl boşaltılır?

Filtre gövdesinin altında genellikle bir tahliye vidası bulunur. Motor kapalıyken vida gevşetilip birikmiş su bir kaba alınır. Araca göre yöntem değişebileceği için servis kitapçığına bakmak en doğrusudur.

Filtreleri sadece motor koduna göre alabilir miyim?

Yağ ve yakıt filtresinde motor kodu büyük ölçüde belirleyicidir. Hava ve polen filtresinde ise mutlaka model ve kuşak bilgisi de gerekir.

Kapanış

1.3 CDTI ve 1.6 CDTI, aynı markanın iki dizeli olsa da filtre dünyasında ayrı yollara giderler. Doğru filtre için motor kodu, model ve üretim dönemini birlikte değerlendirin. Filtre ve bakım malzemelerini Opel yedek parça kategorimizde bulabilir, Astra K sahibiyseniz doğrudan Opel Astra K yedek parça sayfamıza göz atabilirsiniz. Şüpheniz olduğunda şasi numaranızla bize ulaşın.