Opel Astra H ABS Beyni Arızası ve Onarım Seçenekleri

ABS lambası yanan bir Astra H'yi servise getiren müşterilerin çoğu, başka bir yerden "ABS beyni gitmiş, değişmesi lazım" cevabını almış olarak gelir. Bu cevap bazen doğrudur, ama çoğu zaman aceleyle verilmiştir. Geçen ay böyle gelen bir araçta sorunun arka sol tekerlek hız sensörünün kablosunda olduğunu bulduk; kablo, aks bölgesinde sürtünerek yalıtımını kaybetmişti. Müşteri, ABS beyni için ayırdığı bütçenin küçük bir kısmıyla evine döndü. Ancak bazı durumlarda gerçekten sorun ABS beynindedir ve bu durumda karar vermek gereken birkaç seçenek vardır. Bu yazıda ikisini nasıl ayırt ettiğimizi ve onarım seçeneklerini anlatıyoruz.

ABS beyni ne yapar?

ABS beyni, yani ABS kontrol ünitesi, dört tekerlekteki hız sensörlerinden gelen sinyalleri sürekli izler. Frenleme sırasında bir tekerleğin diğerlerinden çok daha hızlı yavaşladığını, yani kilitlenmek üzere olduğunu algıladığında, o tekerleğin fren basıncını hidrolik ünite içindeki valfler aracılığıyla saniyede birçok kez azaltıp artırır. Bu sayede tekerlek kilitlenmez, sürücü sert frenleme sırasında bile direksiyon hakimiyetini korur.

Astra H'de ABS beyni, hidrolik valf bloğu ve pompa motoru ile birlikte tek bir ünite halindedir. Elektronik kart, hidrolik bloğun üzerine yerleştirilmiştir. ESP donanımlı araçlarda aynı ünite ESP fonksiyonlarını da yönetir ve direksiyon açı sensörü, yalpa sensörü gibi ek girdileri kullanır. Ünite, motor bölmesinde, genellikle sürücü tarafına yakın bir konumda ve fren boru hatlarının bağlandığı noktada bulunur.

Arıza belirtileri

• Gösterge panelinde ABS lambasının sürekli ya da aralıklı yanması
• ESP donanımlı araçlarda ESP lambasının da birlikte yanması
• Bazı durumlarda el freni ya da fren uyarı lambasının da devreye girmesi
• Sert frenlemede tekerleklerin kilitlenmesi; ABS'nin devreye girmemesi
• Tersine, normal frenlemede ABS'nin gereksiz yere devreye girip pedalda titreşim yapması
• Hız göstergesinin aralıklı çalışması ya da sıfıra düşmesi (bazı versiyonlarda hız bilgisi ABS üzerinden gelir)
• Arıza tespit cihazının ABS ünitesiyle iletişim kuramaması

Hız göstergesinin etkilenmesi önemli bir ipucudur. Bazı araçlarda gösterge paneli hız bilgisini ABS ünitesinden alır. ABS ünitesi tamamen sustuğunda, ABS lambasıyla birlikte hız göstergesi de çalışmayabilir. Bu tablo, tek bir tekerlek sensörü arızasından çok, ünitenin kendisinin ya da beslemesinin sorunlu olduğunu düşündürür.

Önce sensörü, soketi ve beslemeyi eleyin

ABS lambasının yanmasına yol açan arızaların büyük çoğunluğu ABS beyninin dışındadır. Teşhiste izlediğimiz sıra bu yüzden her zaman en basit ve en ucuz ihtimallerden başlar.

Tekerlek hız sensörleri

Her tekerlekte bir hız sensörü bulunur. Bu sensörler, tekerlek göbeğindeki manyetik halka ya da dişli çark üzerinden sinyal üretir. Sensörün kirlenmesi, kablosunun kopması ya da göbek rulmanındaki manyetik halkanın zarar görmesi, ABS lambasının yanmasının en sık nedenidir. Arıza tespit cihazı hangi tekerleğin sorunlu olduğunu genellikle doğrudan gösterir.

Göbek rulmanı

Astra H'de bazı tekerleklerde sensör sinyali, rulmana entegre manyetik halkadan okunur. Yanlış yönde takılmış ya da hasar görmüş bir rulman, sensör sapasağlam olsa bile ABS arızası verir. Yakın zamanda rulman değişimi yapılmış araçlarda bu ihtimal mutlaka kontrol edilmelidir.

Besleme ve şasi

ABS ünitesi, hem elektronik kart hem de pompa motoru için ayrı sigortalardan beslenir. Pompa motoru sigortası atarsa ünite arıza kaydeder. Akü voltajının düşük olması ya da ünitenin şasi bağlantısının oksitlenmesi de geçici ya da kalıcı ABS uyarılarına yol açar.

Ünite soketi

ABS ünitesinin büyük çok pinli soketi, motor bölmesinde nem ve ısıya maruz kalır. Soketin içinde oksitlenme, kirlenme ya da gevşek pin, ünitenin arızalı görünmesine neden olabilir. Soket temizlenip kontrol edilmeden ünite değiştirilmemelidir.

ABS beyni arızasını kesinleştirmek

Yukarıdaki kontrollerin hepsi temiz çıktıysa ve arıza tespit cihazı hâlâ ünitenin kendisine ait iç hata kodları gösteriyorsa ya da ünite ile hiç iletişim kurulamıyorsa, sorun büyük ihtimalle ünitededir. Ünite içinde sık rastlanan arızalar şunlardır:

• Elektronik kart üzerindeki lehim noktalarında zamanla oluşan çatlaklar
• Valf bobinlerini süren devre elemanlarının arızalanması
• Pompa motoru rölesi ya da sürücü devresinin bozulması
• Pompa motorunun kendisinin sıkışması ya da arızalanması
• Hidrolik valflerin korozyon veya kirli hidrolik nedeniyle takılması

Lehim çatlakları özellikle sık görülür. Ünite, motorun titreşimi ve sıcaklık değişimleriyle yıllarca yorulur. Bu tip arızalar genellikle aralıklı başlar; ABS lambası bir yanar bir söner, bazen soğukta, bazen bozuk yolda ortaya çıkar.

Onarım seçenekleri

ABS beyni arızası kesinleştiğinde dört temel seçenek vardır. Hangisinin uygun olduğu, arızanın türüne, bütçeye ve aracın kullanım planına göre değişir.

Elektronik kart onarımı

Arıza elektronik kartta, örneğin lehim çatlağı ya da tek bir devre elemanındaysa, uzman elektronik servisleri kartı onarabilir. Bu genellikle en ekonomik seçenektir. Hidrolik blok araçta kalabilir, sadece elektronik kısım sökülerek gönderilir. Bazı ünitelerde hidrolik bloğa dokunulmadan elektronik kart ayrılabildiği için fren sistemine hava girme riski de azalır.

Revizyonlu ünite

Daha önce onarılıp test edilmiş bir ünite almak, beklemeden çözüm sağlar. Ancak ünitenin hangi işlemlerden geçtiği ve garanti koşulları mutlaka sorgulanmalıdır.

İkinci el ünite

Söküm parçacıdan alınan ikinci el ünite ucuz görünebilir, ama ünitenin geçmişi bilinmez. Ayrıca ünite, başka bir araca kodlanmış olabilir ve tanıtma gerekebilir. Parça numarasının birebir aynı olması da şarttır.

Sıfır ünite

En güvenli ama genellikle en pahalı seçenektir. Sıfır ünite de çoğu zaman araca tanıtılmalı ve kodlanmalıdır.

Kodlama ve hava alma

ABS ünitesi değiştirildiğinde ya da elektronik kart değiştirildiğinde, ünitenin aracın donanımına göre kodlanması gerekebilir. ESP'li ya da ESP'siz, farklı lastik ölçüleri, farklı fren sistemleri gibi bilgiler üniteye öğretilir. ESP'li araçlarda direksiyon açı sensörü ve yalpa sensörü kalibrasyonu da yapılmalıdır. Bu işlemler uygun bir arıza tespit cihazı gerektirir.

Hidrolik ünite söküldüyse fren sistemine hava girmiş demektir. Normal hava alma işlemine ek olarak, ABS pompasının cihaz üzerinden test modunda çalıştırılarak ünite içindeki havanın da atılması gerekir. Bu adım atlanırsa pedal yumuşak kalır ve sert frenlemede sorun yaşanabilir.

Parça seçimi

Astra H'de ABS ünitesi, donanıma ve üretim dönemine göre birçok farklı varyantta gelir. ABS'li, ESP'li ve ESP Plus'lı versiyonlar, farklı fren sistemleri ve farklı motorlar ünite tipini etkiler. Ünite üzerindeki parça numarası ile şasi numarası birlikte kontrol edilerek doğru parça belirlenmelidir. Tekerlek hız sensörleri, göbek rulmanları ve ilgili fren parçaları için Opel yedek parça kategorimizi inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

ABS lambası yanarken araç kullanılabilir mi?

Normal frenler genellikle çalışmaya devam eder, ama sert frenlemede tekerlekler kilitlenebilir ve direksiyon hakimiyeti azalır. Fren uyarı lambası da yanıyorsa fren kuvvet dağılımı etkilenmiş olabilir; bu durumda araç kullanılmamalıdır.

Hata kodunu silince lamba söndü, sorun çözüldü mü?

Kalıcı bir arıza varsa lamba kısa süre sonra yeniden yanar. Aralıklı arızalarda ise sorun ancak tekrar ettiğinde fark edilir; bu yüzden kodu silmek bir çözüm değildir.

Fren hidroliği ABS ünitesini etkiler mi?

Evet. Uzun süre değiştirilmemiş, nem çekmiş hidrolik ünite içindeki valflerde korozyona yol açabilir. Düzenli hidrolik değişimi ünitenin ömrünü uzatır.

Son değerlendirme

Astra H'de ABS lambası yandığında ilk iş ABS beynini suçlamak değil, sensörleri, kabloları, rulmanları, sigortaları ve soketi kontrol etmektir. Arıza gerçekten ünitedeyse, onarım, revizyon ve değişim seçenekleri arasında bilinçli bir tercih yapılmalı ve kodlama ile hava alma adımları atlanmamalıdır. Fren sistemi parçalarınız için Opel yedek parçaları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.