Opel Astra H Arka Amortisör Değişiminde Dikkat Edilecekler

Bir Astra H Caravan sahibi, tatile çıkmadan önce bagajı doldurup aracı yükledikten sonra arka tarafın her tümsekte sert şekilde dibe vurduğunu fark etmiş. Yolda bir lastikçi ona "amortisör bitmiş" deyip en ucuz iki amortisörü takmış. Birkaç hafta sonra araç bize geldiğinde arka taraftan tok bir vuruntu sesi geliyordu. Sebebi basitti: Amortisörler aracın versiyonuna uygun değildi ve alt cıvatalar araç havadayken sıkılmıştı. Arka amortisör değişimi, Astra H'de sık yapılan ama sık da hatalı yapılan işlerden biridir. Bu yazıda nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım anlatıyoruz.

Arka amortisörün bittiğini nasıl anlarsınız?

Amortisörler bir anda bozulmaz; performansları yavaş yavaş düşer. Sürücü bu değişime alıştığı için çoğu zaman fark etmez. Ancak bazı belirtiler oldukça nettir:

• Arka tarafın tümseklerden sonra birkaç kez yaylanmaya devam etmesi
• Yüklü sürüşte arka tarafın dibe vurması
• Otoyolda yüksek hızda arka tarafın "yüzer" gibi hissettirmesi
• Arka lastiklerde düzensiz, dalgalı aşınma
• Amortisör gövdesinde yağ ıslaklığı
• Bozuk yolda arkadan gelen tok vuruntu ya da tıkırtı
• Frenlemede aracın önünün belirgin şekilde dalması, arka tarafın kalkması

Klasik "kaputa ya da bagaja bastırıp bırakma" testi, amortisörün tamamen bitip bitmediğini anlamak için fikir verebilir. Ancak yarı yolda yorulmuş bir amortisörü bu testle ayırt etmek zordur. Kesin teşhis için amortisör test cihazı ya da tecrübeli bir ustanın yol testi daha güvenilirdir.

Yorgun arka amortisörün en çok göz ardı edilen etkisi güvenlikle ilgilidir. Islak zeminde ani şerit değiştirmede ya da virajda frenlemede arka tekerlerin yolla teması zayıflar. ABS ve ESP gibi sistemler devreye girse de lastiğin yola basmadığı anlarda yapabilecekleri sınırlıdır. Yani amortisör sadece konfor parçası değil, doğrudan yol tutuşu ve fren mesafesiyle ilgili bir güvenlik parçasıdır.

Yağ ıslaklığı her zaman arıza mıdır?

Amortisör gövdesinin üst kısmında hafif bir yağlı film görmek, her zaman amortisörün bittiği anlamına gelmez. Amortisör milinin keçesi çalışırken çok az miktarda yağı dışarı verebilir ve bu ince bir terleme oluşturur. Ancak yağ gövde boyunca akıyorsa, damla halinde aşağı iniyorsa ya da gövdenin altında birikmişse amortisörün iç yağını kaybettiği kesindir. Bu durumda sönümleme gücü belirgin şekilde düşmüştür ve değişim gerekir.

Neden çift olarak değiştirilmeli?

Amortisörler her zaman aynı akstaki çift halinde değiştirilmelidir. Tek bir amortisör değiştirildiğinde, sağ ve sol taraf farklı sönümleme özelliklerine sahip olur. Bu da virajlarda ve fren sırasında aracın dengesiz davranmasına yol açar. Ayrıca eski amortisör kısa sürede biteceği için ikinci bir işçilik maliyeti doğar. Bu kural, sadece bir tarafta yağ kaçağı görülse bile geçerlidir.

Doğru amortisör seçimi

Astra H farklı gövde tipleriyle üretildi: hatchback, sedan, Caravan (station wagon), GTC ve bazı pazarlarda farklı sportif versiyonlar. Bu gövde tiplerinin arka amortisörleri birbirinden farklı olabilir. Özellikle Caravan modelinde, aracın daha fazla yük taşıyabilmesi için farklı bir arka amortisör ve bazen farklı yay kullanılır. Bunun yanında sportif süspansiyonlu versiyonlarda ve IDS Plus gibi elektronik sürüş dinamiği sistemi bulunan araçlarda da farklı amortisörler kullanılabilir. Elektronik ayarlı amortisöre sahip bir araca standart amortisör takmak, uyarı lambalarının yanmasına ve sistemin devre dışı kalmasına yol açar.

Bu nedenle amortisör siparişi verirken şasi numarasıyla uyumluluk mutlaka doğrulanmalıdır. Yalnızca "Astra H arka amortisör" diye arama yapmak yanlış parça almanıza neden olabilir. Gazlı ve yağlı amortisör seçenekleri arasında, orijinal tasarıma uygun olan tercih edilmelidir. Kalite açısından ise tanınmış üreticilerin ürünleri, uzun vadede hem konfor hem de güvenlik sağlar. Uygun amortisör ve süspansiyon parçalarını Opel yedek parça kategorimizde, gövde tipine göre ayrılmış şekilde bulabilirsiniz.

Yanında değişmesi gereken parçalar

Amortisör değişimi, arka süspansiyonun diğer küçük parçalarını da gözden geçirmek için ideal bir fırsattır. Bizim değişim sırasında mutlaka kontrol ettiğimiz parçalar şunlardır:

• Amortisör üst takozları: Sertleşmiş ya da yırtılmış takozlar vuruntu sesinin en yaygın nedenlerindendir.
• Toz körükleri ve tampon lastikleri: Amortisör milini kirden korur ve dibe vurmayı yumuşatır. Yırtık ya da ufalanmış körük, yeni amortisörün ömrünü kısaltır.
• Arka yaylar: Yaylarda kırık, korozyon ya da çökme olup olmadığı kontrol edilir.
• Yay takozları: Yayların oturduğu lastik takozlar sertleşmişse gıcırtı yapabilir.
• Bağlantı cıvataları ve somunları: Paslı, dişi bozulmuş cıvatalar yenilenmelidir.

Yeni amortisörü eski toz körüğü ve tampon lastiğiyle takmak sık yapılan bir tasarruf hatasıdır. Tampon lastiği ufalanmış bir araçta amortisör dibe vurduğunda doğrudan metal metale temas olur ve hem amortisör hem de gövde bağlantısı zarar görür.

Montajda yapılan kritik hatalar

Arka amortisör değişiminde sonucu belirleyen en önemli konu montaj tekniğidir. Sahada en sık gördüğümüz hatalar şunlardır:

Cıvataları araç havadayken sıkmak

Amortisörün alt bağlantısında lastik burç bulunur. Araç havadayken süspansiyon aşağıda sarkık konumdadır. Bu konumda cıvata son sıkmaya alınırsa, araç yere indirildiğinde burç sürekli burulmuş halde kalır. Bu durum burcun kısa sürede yırtılmasına, gıcırtıya ve vuruntuya yol açar. Doğru yöntem, alt cıvatayı aracın normal sürüş yüksekliğinde, yani tekerlekler yerdeyken ya da süspansiyon kriko ile o seviyeye kaldırılmışken sıkmaktır.

Üst somunu yanlış sıkmak

Amortisör milini tutmadan üst somunu havalı tabancayla sıkmak, milin dönmesine ve iç keçenin zarar görmesine neden olabilir. Mil uygun bir anahtarla karşılanmalı, somun servis kitapçığında belirtilen değerde sıkılmalıdır.

Amortisörü montaj öncesi hazırlamamak

Amortisörler montaj öncesi dik konumda birkaç kez tam boy pompalanarak içindeki yağın ve gazın düzgün dağılması sağlanmalıdır. Aksi halde ilk kilometrelerde ses ve düzensiz sönümleme görülebilir.

Değişim sonrası kontroller

Amortisör değişiminden sonra kısa bir yol testi yapılmalı, arka taraftan ses gelip gelmediği dinlenmelidir. Birkaç yüz kilometre sonra bağlantı cıvatalarının sıkılığının yeniden kontrol edilmesi iyi bir alışkanlıktır. Arka amortisör değişimi doğrudan tekerlek açılarını etkilemese de arka aks burçlarına müdahale edildiyse ya da lastiklerde düzensiz aşınma varsa rot balans kontrolü yaptırmak faydalı olur. Ayrıca araçta far yükseklik ayarı manuel ise, arka sürüş yüksekliği değiştiyse farların yeniden ayarlanması gerekebilir.

Sık sorulan sorular

Amortisörler ne sıklıkla değişmeli?

Kesin bir kilometre yoktur; yol koşulları, yük ve sürüş tarzı ömrü doğrudan etkiler. Düzenli bakımlarda amortisör kontrolü yaptırmak en sağlıklı yoldur.

Ön ve arka amortisörler aynı anda mı değişmeli?

Zorunlu değildir. Ancak aynı akstaki iki amortisör mutlaka birlikte değiştirilmelidir. Ön ve arka amortisörlerin ömrü farklı olabilir.

Caravan'a hatchback amortisörü takılabilir mi?

Takılması fiziksel olarak mümkün olabilir, ama yük taşıma ve sönümleme özellikleri farklı olduğundan önerilmez. Araç özellikle yüklüyken dengesiz davranır.

Yeni amortisör ilk günlerde sert gelir mi?

Yıllarca yorgun amortisörle kullanılan araçta yeni amortisör başlangıçta daha sert hissedilebilir. Bu genellikle doğru sönümlemenin hissidir ve kısa sürede alışılır.

Kapanış

Astra H'de arka amortisör değişimi, doğru parça ve doğru montajla yapıldığında aracın konforunu ve yol tutuşunu belirgin şekilde iyileştirir. Gövde tipine uygun amortisör seçmek, takoz ve körükleri yenilemek, cıvataları yük altında sıkmak ise sorunsuz sonucun anahtarıdır. Süspansiyon parçalarınız için Opel yedek parçaları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.