Opel Mokka X Silecek Mekanizması Arızaları

Sağanak yağmurun ortasında sileceklerin camın tam ortasında durması, sürücünün yaşayabileceği en tedirgin edici anlardan biridir. Bir Mokka X sahibi bunu otoyolda yaşadı ve emniyet şeridine çekip yağmurun dinmesini beklemek zorunda kaldı. Servise geldiğinde silecek motoru çalışıyor, sesi duyuluyordu ama kollar hareket etmiyordu. Mekanizmanın bağlantı rotlarından birinin küresel mafsalı yerinden çıkmıştı. Parça değişti, iş yarım saatte bitti. Ama sürücü o gün yaşadığı stresi kolay unutmayacak. Bu yazıda Mokka X'te ön ve arka silecek mekanizmasında görülen arızaları, nedenlerini ve nasıl teşhis edildiklerini anlatacağım.

Silecek Sistemi Nasıl Çalışır?

Ön silecek sistemi temel olarak bir elektrik motoru, motorun dönme hareketini kolların ileri geri hareketine çeviren bağlantı rotlarından (mekanizma veya "silecek motoru şasesi"), silecek kolları ve süpürgelerden oluşur. Motorun çıkış milinde bir krank kolu bulunur; bu kol, bağlantı rotları üzerinden iki silecek milini döndürür. Tüm bu parçalar, ön camın alt kısmındaki plastik ızgara (torpido altı kaportası) altında bir taşıyıcı çerçeveye monte edilmiştir.

Motorun içinde ayrıca bir park konumu kontağı bulunur. Bu kontak, silecek kapatıldığında kolların her zaman camın alt kenarında, aynı noktada durmasını sağlar. Mokka X'in donanımına göre yağmur sensörü, otomatik silecek ve farlarla entegre çalışma da bulunabilir. Arka silecek ise bagaj kapağına monte edilmiş ayrı bir motorla çalışır.

Sık Görülen Arızalar ve Belirtileri

• Silecekler hiç çalışmıyor: Sigorta, röle, kumanda kolu, motor ya da soket arızası olabilir.
• Motor sesi geliyor ama kollar hareket etmiyor: Bağlantı rotu mafsalının çıkması ya da kolun mil üzerinde boşa dönmesi.
• Silecekler yavaşlıyor veya belirli noktada zorlanıyor: Mekanizma millerinin paslanıp sıkışması, motorun zayıflaması.
• Silecekler park konumunda durmuyor: Kapatıldığında camın ortasında kalması ya da durmadan çalışmaya devam etmesi; park kontağı ya da kontrol modülü arızası.
• Tıkırtı veya vuruntu sesi: Mafsallarda boşluk, mekanizma taşıyıcısının gevşek olması.
• Sadece bazı kademeler çalışıyor: Örneğin aralıklı mod çalışmıyor ama hızlı mod çalışıyor; kumanda kolu veya kontrol modülü.
• Otomatik silecek tepki vermiyor: Yağmur sensörünün cam üzerindeki temasının bozulması veya kalibrasyon sorunu.
• Kollar camın kenarına çarpıyor: Kolun mil üzerinde yanlış konumda takılması veya kayması.

Arızanın Kaynağını Bulmak

Elektrik tarafı

Silecekler hiç çalışmıyorsa ilk bakılacak yer sigortadır. Ancak sigorta neden attı, bu da sorulmalıdır. Sıkışmış bir mekanizma motoru zorlar, fazla akım çeker ve sigortayı attırır. Sigortayı değiştirip mekanizmayı kontrol etmemek, yeni sigortanın da kısa sürede atmasına yol açar. Kumanda kolu, kontak ve gövde kontrol modülü de zincirin parçalarıdır. Arıza tespit cihazıyla kumanda kolundan gelen sinyaller ve modülün çıkışları izlenebilir.

Mekanik taraf

Mekanizmanın milleri, ön cam altındaki bölgede çalıştığı için yağmur suyu, yaprak ve toz birikintisine maruz kalır. Su tahliye kanalları tıkandığında bu bölgede su birikir, miller ve mafsallar paslanır. Paslanan mil sıkışır, motor zorlanır, hareket yavaşlar. Mafsalların plastik yuvaları aşındığında ise küresel uç yerinden çıkar.

Silecek kolu ve mil bağlantısı

Silecek kolu, mil üzerindeki tırtıllı yüzeye bir somunla sıkılır. Bu somun gevşerse ya da tırtıllar aşınırsa kol mil üzerinde kayar; motor çalışır, mil döner ama kol hareket etmez veya yanlış konumda durur.

Ustanın Kontrol Adımları

• Sigorta ve röle kontrol edilir; sigorta atmışsa nedeni araştırılır.
• Silecekler farklı kademelerde çalıştırılarak hangi fonksiyonun çalışıp hangisinin çalışmadığı belirlenir.
• Silecek kolları sökülür, torpido altı kaportası çıkarılarak mekanizmaya erişilir.
• Motor, mekanizmadan ayrılarak tek başına çalıştırılır; motor sağlamsa sorun mekanik taraftadır.
• Mekanizma milleri elle döndürülerek sıkışma ve boşluk kontrol edilir; mafsallar incelenir.
• Motor soketi ve kablo demeti oksitlenme açısından kontrol edilir.
• Su tahliye kanallarının tıkalı olup olmadığına bakılır.
• Yağmur sensörlü araçlarda sensörün cam üzerindeki oturuşu ve hata kodları kontrol edilir.

Parça Değişimi: Motor mu, Mekanizma mı?

Ön silecek mekanizması genellikle taşıyıcı çerçeve, bağlantı rotları ve miller olarak tek bir set hâlinde satılır; bazı versiyonlarda motorla birlikte, bazılarında ayrı sunulur. Motor sağlamsa yalnızca mekanizmanın değişmesi yeterlidir. Ancak mekanizma uzun süre sıkışık çalıştıysa motorun dişlileri de yıpranmış olabilir; motorun sesine ve hızına dikkat etmek gerekir.

Silecek motorları sağ direksiyon-sol direksiyon ve donanım farkına göre değişebilir; soket tipi ve montaj noktaları da farklı olabilir. Siparişte şasi numarası kullanmak gerekir. Silecek motoru, mekanizma, kollar ve süpürgeleri Opel Mokka X yedek parça sayfamızda bulabilirsiniz. Diğer modeller için Opel yedek parça kategorimiz hizmetinizde.

Montajda Dikkat Edilecekler

• Silecek kolları sökülmeden önce camdaki konumları bantla işaretlenmelidir; böylece kollar aynı konuma takılır.
• Motor, montajdan önce park konumuna getirilmelidir. Bunun için motor bağlıyken silecek açılıp kapatılır, motor park konumunda durur.
• Kol somunları üreticinin önerdiği torkla sıkılmalıdır; az sıkılırsa kol kayar, fazla sıkılırsa tırtıllar zarar görür.
• Mekanizma millerinin lastik keçeleri doğru oturtulmalıdır; aksi hâlde su sızar ve paslanma yeniden başlar.
• Su tahliye kanalları temizlenmelidir.

Arka Silecek

Arka silecekte de benzer sorunlar görülür. Bagaj kapağındaki kablo demeti, kapak açılıp kapandıkça bükülür ve zamanla kopabilir. Arka silecek motorunun mili de paslanıp sıkışabilir. Arka silecek çalışmıyorsa kapağın menteşe bölgesindeki kablo demeti mutlaka kontrol edilmelidir.

Süpürgeler ve Cam Yıkama Sistemi

Mekanizma kusursuz çalışsa bile yıpranmış süpürgeler görüşü bozar ve sürücüye mekanizma arızalıymış gibi gelebilir. Camda çizgi bırakan, titreyerek zıplayan ya da gıcırdayan süpürgeler, lastiğin sertleştiğini veya kolun baskı yayının zayıfladığını gösterir. Süpürge lastiği güneş, ozon ve sıcaklık değişimiyle yaşlanır; bu yüzden kullanım az olsa bile belirli aralıklarla yenilenmesi gerekir. Mokka X'te ön süpürgeler sürücü ve yolcu tarafı için farklı uzunluktadır ve bağlantı adaptörü kola uygun olmalıdır.

Cam yıkama sistemi de silecek sisteminin parçasıdır. Yıkama pompası çalışıyor ama su gelmiyorsa fıskiyeler veya hortum bağlantıları tıkanmış olabilir. Pompa sesi hiç gelmiyorsa pompa motoru, sigortası veya soketi kontrol edilmelidir. Kışın depoya yalnızca su konulursa donma nedeniyle depo çatlayabilir, pompa zarar görebilir; donmaya dayanıklı cam suyu kullanmak gerekir. Silecekler kuru camda, yıkama suyu olmadan uzun süre çalıştırılmamalıdır; hem süpürge hem cam yüzeyi zarar görür, motor da gereksiz yere zorlanır.

Sık Yapılan Hatalar

• Sigortayı değiştirip neden attığını araştırmamak.
• Sıkışmış mekanizmayı görmeden motoru değiştirmek.
• Kolların konumunu işaretlemeden sökmek.
• Kışın buzlu camda sileceği zorla çalıştırmak; motor ve mekanizma zarar görür.
• Su tahliye kanallarını hiç temizlememek.

Sıkça Sorulan Sorular

Mekanizma millerini yağlamak işe yarar mı?

Hafif sıkışmalarda uygun bir yağlayıcı geçici rahatlama sağlayabilir. Ancak paslanma ilerlemişse ya da mafsallarda boşluk varsa mekanizmanın değişmesi gerekir.

Silecekler kapanınca camın ortasında kalıyor, neden?

Motorun park kontağı arızalı olabilir ya da kol mil üzerinde kaymış olabilir. Önce kolun konumu kontrol edilmelidir.

Kışın sileceği nasıl korumalıyım?

Araç park edilirken silecekleri kaldırmak ve buzlu camda sileceği çalıştırmadan önce camı çözmek, hem motoru hem süpürgeleri korur.

Son Söz

Mokka X'te silecek arızaları çoğu zaman basit nedenlerden kaynaklanır: tıkalı su kanalları, paslanmış miller, çıkmış bir mafsal ya da gevşemiş bir kol somunu. Elektrik ve mekanik tarafı ayrı ayrı test ederek doğru parçayı belirlemek, gereksiz motor değişiminin önüne geçer. Yağmurlu bir günde sizi yolda bırakmaması için silecek sistemini ara sıra kontrol ettirmek iyi bir alışkanlıktır.