Peugeot 208 Elektrikli Direksiyon Arızasının Olası Nedenleri
"Direksiyon bir anda kamyon direksiyonu gibi oldu, panelde de bir uyarı yandı." 208 sahiplerinden bu tarifi duyduğumuzda ilk iş aküyü ölçüyoruz. Geçen ay gelen bir 208'de de öyle yaptık; akü voltajı marş sırasında ciddi şekilde düşüyordu. Akü değişti, uyarı silindi, direksiyon eski haline döndü. Her vaka bu kadar kolay çözülmüyor elbette. Ama elektrikli direksiyonlu araçlarda arızanın kaynağı çoğu zaman direksiyon sisteminin kendisi değil, onu besleyen ya da ona bilgi veren parçalar oluyor. Bu yazıda 208'de elektrikli direksiyon arızasının olası nedenlerini sırayla anlatacağım.
208'in Direksiyon Sistemi
208, hidrolik pompa yerine elektrikli direksiyon destek sistemi (EPS) kullanır. Bu sistemde direksiyon kolonuna ya da direksiyon kutusuna bağlı bir elektrik motoru, sürücünün direksiyona uyguladığı kuvvete destek verir. Direksiyon kolonundaki tork sensörü sürücünün ne kadar kuvvet uyguladığını ölçer; kontrol ünitesi de araç hızı, motor devri ve diğer bilgilerle birlikte motorun ne kadar destek vereceğine karar verir. Düşük hızda daha fazla, yüksek hızda daha az destek verilir.
Sistemde hidrolik yağ, pompa ya da kayış yoktur; ama elektrik ve elektronik bağımlılığı yüksektir.
Olası Nedenler
1. Düşük Akü Voltajı ve Şarj Sorunları
Elektrikli direksiyon motoru, özellikle park manevrasında yüksek akım çeker. Akü zayıfsa ya da alternatör yeterli şarj etmiyorsa kontrol ünitesi sistemi korumak için desteği azaltır ya da tamamen keser. Panelde direksiyon uyarısı yanar. Soğuk sabahlarda ya da araç uzun süre beklediğinde bu durum daha sık görülür. Akü kutup başlarındaki oksitlenme ve gevşek bağlantılar da aynı etkiyi yaratır.
2. Topraklama ve Soket Sorunları
Direksiyon motorunun ve kontrol ünitesinin topraklama noktalarında korozyon, soketlerde oksitlenme ya da gevşeklik, aralıklı arızalara neden olur. Direksiyon bazen ağırlaşıp bazen normale dönüyorsa önce bu bağlantılar kontrol edilmeli.
3. Tork Sensörü Arızası
Tork sensörü, sürücünün direksiyona uyguladığı kuvveti ölçer. Hatalı bilgi verirse destek dengesizleşir: direksiyon bir tarafa daha hafif, diğer tarafa daha ağır dönebilir, ya da direksiyon kendiliğinden bir yöne çekme eğilimi gösterebilir. Bazı sistemlerde tork sensörü kolonla bütünleşik olduğu için ayrı değiştirilemez.
4. Direksiyon Açı Sensörü ve Kalibrasyon
Akü söküldükten, rot ayarı yapıldıktan ya da direksiyon sisteminde işlem yapıldıktan sonra direksiyon açı sensörünün kalibrasyonu gerekebilir. Kalibrasyon yapılmazsa uyarı lambası yanabilir, ESP ve direksiyon destek sistemleri doğru çalışmayabilir.
5. Elektrik Motoru Arızası
Motorun kendisinde sargı ya da fırça arızası, rulman aşınması ya da aşırı ısınma kaynaklı hasar görülebilir. Bu durumda direksiyon kalıcı olarak ağırlaşır ve arıza kodu kaydedilir.
6. Kontrol Ünitesi ve Yazılım
Kontrol ünitesindeki elektronik arızalar ya da yazılım hataları da sistemin devre dışı kalmasına yol açabilir. Bazı durumlarda üretici, bilinen sorunlar için yazılım güncellemeleri yayımlar. Yetkili servis bu konuda araç bazında bilgi verebilir.
7. Diğer Sistemlerden Gelen Bilgiler
Direksiyon kontrol ünitesi araç hızı ve motor devri gibi bilgileri diğer modüllerden alır. ABS sensörü arızası ya da CAN hattında iletişim sorunu varsa direksiyon ünitesi doğru bilgi alamaz ve emniyet moduna geçebilir.
8. Mekanik Sorunlar
Her ağırlaşma elektriksel değildir. Rot başları, rotil, amortisör üst rulmanları ve direksiyon kutusu gibi mekanik parçalardaki sıkışma ve aşınma da direksiyonu ağırlaştırabilir. Düşük lastik basıncı da sık gözden kaçan bir sebeptir.
Teşhis Sırası
Atölyede izlediğimiz sıra şöyle:
- Lastik basıncı ve ön takımın mekanik kontrolü
- Akü testi ve şarj sistemi voltaj ölçümü
- Arıza tespit cihazıyla tüm modüllerde hata kodu okuma
- Direksiyon sisteminin canlı verileri: tork sensörü değerleri, motor akımı, besleme voltajı
- Soket, kablo ve topraklama noktalarının fiziksel kontrolü
- Gerekirse açı sensörü kalibrasyonu
- Bunların sonucuna göre motor, sensör ya da kolon değişimi kararı
Bu sıra, en ucuz ve en sık sebeplerden başlayarak en pahalı parçaya doğru ilerler. Doğrudan kolon değişimine gitmek, çoğu zaman gereksiz masrafa neden olur.
Parça Değişiminde Dikkat Edilecekler
- Direksiyon kolonu ya da motoru, araç donanımına ve kuşağına uygun olmalı; farklı yazılım ve donanım versiyonları olabilir.
- Bazı parçalar takıldıktan sonra arıza tespit cihazıyla tanıtma, kodlama ve kalibrasyon gerektirir.
- Direksiyon simidi ve airbag ile ilgili işlemler, güvenlik prosedürlerine uygun şekilde, akü bağlantısı kesilerek yapılmalı.
- Değişimden sonra rot ayarı ve direksiyon merkezleme kontrol edilmeli.
Direksiyon sistemi, ön takım ve elektrik parçalarını aracınızın kuşağına göre bulabilirsiniz: 2012-2020 arası araçlar için Peugeot 208 yedek parça, yeni kuşak için Peugeot 208 yedek parça kategorilerine göz atın. Akü, alternatör gibi diğer ürünler için de Peugeot yedek parça ana sayfamızı kullanabilirsiniz.
Sürüş Sırasında Destek Kesilirse
Elektrikli direksiyonda destek kesilse bile direksiyon mekanik olarak çalışmaya devam eder; sadece çok ağırlaşır. Panik yapmadan hızınızı düşürün, güvenli bir yere çekin. Motoru kapatıp bir süre bekledikten sonra tekrar çalıştırmak bazen sistemi yeniden başlatır, ama arıza kodu kalacağı için aracı en kısa sürede kontrol ettirmelisiniz.
Toparlarsak
208'de elektrikli direksiyon arızalarının önemli bir kısmı akü, şarj ve bağlantı sorunlarından kaynaklanıyor. Pahalı kolon ve motor değişimlerine geçmeden önce elektrik altyapısını ve mekanik parçaları kontrol ettirin, arıza kodlarını okutun. Doğru sırayla yapılan teşhis, hem zaman hem de ciddi bir masraf kazandırır.