Peugeot 301 1.6 HDi Periyodik Bakımında Hangi Parçalar Değişir?

Geçen ay dükkâna 301 1.6 HDi ile gelen bir taksici abimiz, elinde bir önceki servisten aldığı faturayla "Usta, bu bakımda her şeyi değiştirdiler mi, yoksa bazıları sadece yazıldı mı?" diye sordu. Faturada yağ ve yağ filtresi vardı, hava filtresi vardı ama mazot filtresi yoktu, polen filtresi de "kontrol edildi" diye geçilmişti. Araç 180 bin kilometredeydi ve sabah ilk çalıştırmada uzun marş basıyordu. Mazot filtresini açtığımızda içinden çıkan suyu görünce durumu konuşmaya gerek kalmadı. Bu yazıyı biraz da o abimiz gibi soru işaretiyle bakıma giden 301 sahipleri için yazıyorum.

Peugeot 301'in 1.6 HDi motoru, PSA'nın uzun yıllardır kullandığı DV6 ailesinden geliyor. Sağlam, yakıt cimrisi ve tamiri bilinen bir motor; ama bakımı aksatılınca sorunlarını da bir anda gösteriyor. Periyodik bakımı "yağ değişti, tamamdır" diye geçiştirmek bu motorda en sık yapılan hata.

Periyodik bakım ile ağır bakım arasındaki fark

Önce bir kavram karışıklığını düzeltelim. Her yıl ya da belirli kilometrelerde yapılan periyodik bakım ile daha seyrek yapılan ağır bakım aynı şey değil. Periyodik bakımda sarf malzemeleri değişir, ağır bakımda ise triger seti, devirdaim, aksesuar kayışı gibi daha büyük kalemler devreye girer. Kilometre aralıkları motor versiyonuna, model yılına ve aracın kullanım şartlarına göre değişebildiği için kesin rakamı servis kitapçığından ya da yetkili kaynaktan teyit etmenizi öneririm. Taksi, ticari kullanım, sürekli kısa mesafe ya da tozlu yol gibi ağır şartlarda aralıkların kısaltılması gerektiğini de unutmayın.

Her bakımda değişen temel parçalar

301 1.6 HDi'de standart bir periyodik bakımda genellikle şu parçalar yenilenir:

• Motor yağı: Dizel motorlar için üretici onaylı, doğru viskozitede yağ kullanılmalı. Partikül filtreli versiyonlarda düşük kül içerikli (low SAPS) yağ tercih edilmesi şart; aksi halde filtre erken doluyor.
• Yağ filtresi: DV6 motorda kartuş tipi filtre kullanılır. Filtre kapağındaki o-ringin de yenilenmesi gerekir; eski conta yağ terletmesinin en yaygın sebeplerinden biri.
• Hava filtresi: Dizel motorda hava filtresinin tıkanması doğrudan çekiş kaybı ve kara duman olarak geri döner. Turbo da hava girişindeki dirence hassastır.
• Polen (kabin) filtresi: Motor sağlığına etkisi yok ama klima performansı ve camların buğulanması üzerinde ciddi etkisi var. Aktif karbonlu versiyon, şehir içinde koku için fark ediyor.
• Karter tapası contası: Küçük bir parça ama her yağ değişiminde yenilenmesi lazım.

Mazot filtresi: Atlanmaması gereken parça

Yukarıdaki taksici örneğini boşuna anlatmadım. Common rail sistemli dizel motorda yakıt filtresi, enjektörlerin hayat sigortasıdır. 301 1.6 HDi'de filtre gövdesinde su ayırıcı bulunur; özellikle kalitesi şüpheli yakıt alındığında biriken su enjektörlere ve yüksek basınç pompasına ulaşırsa masraf filtre fiyatının çok katına çıkar.

Mazot filtresi her bakımda değişmeyebilir, ancak her bakımda en azından suyu boşaltılmalı ve durumu kontrol edilmelidir. Değişim aralığını servis kitapçığı belirler; benim tavsiyem, yakıt kalitesinden emin olmadığınız bölgelerde bu aralığı kısa tutmanız. Filtre değişiminden sonra sistemin havasının el pompasıyla düzgünce alınması da önemli, yoksa araç ilk çalıştırmada sizi uğraştırır.

Kayışlar, triger seti ve devirdaim

DV6 motorda eksantrik mili triger kayışıyla döner. Triger kayışı koptuğunda supaplar pistonlara çarpar ve motor ciddi hasar görür. Bu yüzden triger değişimi kilometre ya da yıl sınırından hangisi önce dolarsa o zaman yapılmalıdır. Az kullanılan araçlarda kilometre dolmasa da kayış yaşlanır; bunu çoğu kişi gözden kaçırıyor.

Triger değişiminde sadece kayışı takmak yarım iştir. Doğru bir triger setinde şunlar olmalı:

• Triger kayışı
• Gergi rulmanı
• Avara (yönlendirme) rulmanı
• Devirdaim pompası (bu motorda kayışla tahrik edildiği için birlikte değişmesi mantıklı)

Aynı işçilikle aksesuar (V) kayışı ve onun gergisini de değiştirmek uzun vadede tasarruf sağlar. Alternatör kasnağının da elle kontrol edilmesini öneririm; kasnaktaki boşluk ileride kayış atmasına neden olabiliyor.

Fren sistemi ve sıvılar

Periyodik bakımda frenler her zaman gözden geçirilmeli ama her seferinde değişmez. Kontrol edilmesi gerekenler:

• Ön ve arka balata kalınlıkları
• Disk yüzeyinde çizik, kenar sırtı ve eğilme
• Arka kampana sistemli versiyonlarda pabuç ve silindir sızıntısı
• Fren hidroliğinin rengi ve su oranı

Fren hidroliği zamanla nem çeker ve kaynama noktası düşer. Üretici genellikle belirli yıllarda bir yenilenmesini önerir; kilometreden bağımsız olarak yıl bazlı düşünmek gerekir. Antifriz için de aynı mantık geçerli: Seviyeye ve donma derecesine bakılır, renk bulanıklaşmışsa ya da tortu varsa değişim yapılır. 301'de karıştırılmaması gereken antifriz tipine dikkat etmek lazım, farklı tipler karıştığında jelleşme görülebiliyor.

Gözden kaçan kontrol kalemleri

İyi bir usta bakımda sadece listedeki parçaları değiştirmez, aracın genel durumuna da bakar. 301 1.6 HDi'de özellikle şunlara göz atmanızı öneririm:

Kızdırma bujileri

Kışın ilk çalıştırmada zorlanma varsa kızdırma bujileri ve kızdırma rölesi kontrol edilmeli. Bujiler çok uzun süre yerinde kalırsa sökerken kırılma riski artar; bu yüzden yaşlı araçlarda dikkatli olmak gerekir.

Turbo hortumları ve intercooler bağlantıları

Yağlı turbo hortumu ya da gevşek kelepçe, bakım sırasında bakılmazsa ileride performans kaybı olarak geri döner.

Ön düzen ve süspansiyon

Rotil, z rot, salıncak burçları ve amortisör takozları görsel olarak kontrol edilir. Türkiye yol şartlarında 301'in ön takımı epey yük alıyor.

Akü ve şarj sistemi

Start-stop olmasa bile dizel motor marşta güçlü akım çeker. Akünün test cihazıyla ölçülmesi kış öncesinde sürprizleri önler.

Parça seçerken dikkat edilecekler

Bakım parçasında en sık gördüğüm sorun, motor koduna uymayan filtre ya da yanlış yağ. 301'in 1.6 HDi'si ile 1.6 VTi benzinlisi arasında filtrelerin hiçbiri ortak değil; hatta aynı dizel motorun farklı yıllardaki versiyonları arasında bile farklılıklar olabiliyor. Parça siparişi verirken ruhsattaki şasi numarasını ya da motor kodunu yanınızda bulundurun.

Orijinal ya da orijinal kalitesindeki (OEM) parçalar arasında seçim yaparken, özellikle triger seti ve yakıt filtresi gibi kritik parçalarda bilinen markalardan şaşmamak gerekiyor. Hava ve polen filtresinde daha esnek davranılabilir ama sızdırmazlık contası düzgün oturmayan ucuz filtreler, motora filtrelenmemiş hava sokabiliyor.

Aradığınız bakım kalemlerini tek tek toplamak için Peugeot 301 yedek parça sayfamızdaki ürünleri aracınızın motor tipine göre filtreleyebilirsiniz. Diğer modeller de dahil olmak üzere geniş bir Peugeot yedek parça yelpazesine ana sayfamızdan ulaşmak da mümkün.

Bakım kaydı tutmanın önemi

Bir aracın ikinci el değerini belirleyen şeylerden biri de bakım geçmişidir. Her bakımdan sonra faturayı saklayın, triger değişiminin kilometresini motor kaputunun altına ya da servis kitapçığına not edin. Aracı satın aldığınızda triger geçmişini bilmiyorsanız, değişimi beklemeden yaptırmak en sağlıklısı. "Belki değişmiştir" diye riske girmek, DV6 gibi supap çarpması yaşanan bir motorda pahalıya patlar.

Son söz

Peugeot 301 1.6 HDi doğru bakıldığında yüksek kilometrelere sorunsuz giden bir araç. Yağ ve filtreleri zamanında değiştirmek, mazot filtresini ihmal etmemek, triger setini eksiksiz yenilemek bu motorun ömrünü belirleyen üç temel adım. Bakıma giderken neyin değişeceğini bilmek, hem gereksiz masraftan hem de eksik bakımdan sizi korur. Aklınıza takılan bir parça olursa, aracınızın şasi numarasıyla bize ulaşmanız yeterli; doğru parçayı birlikte buluruz.