Peugeot 307 Krank Sensörü Arızasının Çalıştırma Problemlerine Etkisi

Bir 307 sahibi, aracının sadece motor ısındıktan sonra, yarım saatlik bir sürüşün ardından aniden stop ettiğini, sonra da bir süre çalışmadığını anlattı. Çekiciyle getirdiğinde motor soğumuştu ve araç ilk marşta çalıştı. Sahibi "Nasıl olur, şimdi gayet iyi çalışıyor" diye şaşırmıştı. Bu tablo, krank sensörü arızasının ders kitabı örneğiydi. Sensörün içindeki sargı ısındığında kopuyor, soğuyunca tekrar bağlantı sağlıyordu.

Krank sensörü küçük ve görece ucuz bir parça, ama arızalandığında aracınızı yolda bırakabilir. Bu yazıda Peugeot 307'de krank sensörünün ne yaptığını, arıza belirtilerini ve diğer çalıştırma sorunlarından nasıl ayırt edileceğini anlatacağım.

Krank sensörü ne iş yapar?

Krank sensörü (krank konum sensörü ya da devir sensörü), krank milinin dönüş hızını ve konumunu motor beynine bildirir. Sensör, genellikle volan ya da krank üzerindeki dişli bir halkayı okur. Bu halkada, referans noktası olarak kullanılan eksik dişli bir bölge bulunur. Motor beyni bu bilgiyle:

• Motor devrini hesaplar ve devir saatine gönderir
• Ateşleme zamanlamasını belirler (benzinli motorlarda)
• Enjeksiyon zamanlamasını ayarlar
• Eksantrik sensörüyle birlikte hangi silindirin hangi zamanda olduğunu tespit eder

Krank sensöründen sinyal gelmezse motor beyni motorun döndüğünü bilmez ve ne ateşleme ne de enjeksiyon yapar. Bu yüzden sensör tamamen arızalandığında araç hiç çalışmaz.

Arıza belirtileri

• Marş basıyor ama çalışmıyor: Marş motoru normal şekilde motoru çevirir, ama motor hiç ateşlemez. Bu en tipik belirtidir.
• Sıcakken stop etme: Yukarıdaki örnekte olduğu gibi, sensör ısınınca arızalanıp soğuyunca düzelebilir.
• Devir saatinin hareket etmemesi: Marş basarken devir saati iğnesi hiç kıpırdamıyorsa, motor beyni krank sinyali almıyor olabilir. Bu, pratik bir ön kontrol yöntemidir.
• Tekleme ve teklemeli hızlanma: Sinyal aralıklı kesildiğinde motor sarsıntılı çalışır.
• Arıza lambası ve hata kaydı: Motor beyninde krank sinyali ile ilgili bir arıza kodu kaydedilir.
• Uzun marş: Sinyal zayıfsa motor beyni senkronizasyonu geç sağlar ve araç uzun marşla çalışır.

Diğer çalıştırma sorunlarından ayırt etmek

Araç çalışmadığında akla gelebilecek pek çok neden var. Krank sensörünü diğerlerinden ayırt etmek için şunlara bakıyoruz:

Yakıt sistemi

Yakıt pompası çalışmıyorsa ya da (dizelde) sisteme hava girmişse de araç marşa basar ama çalışmaz. Kontak açıldığında pompanın kısa bir süre çalışma sesi gelmesi (benzinli modellerde) ve devir saatinin marşta hareket etmesi, krank sensörünü eler.

Immobilizer

Anahtar tanınmadığında motor beyni çalıştırmaya izin vermez. Bu durumda genellikle göstergede bir uyarı lambası yanar ya da yanıp söner. Yedek anahtarla denemek, durumu açığa kavuşturur.

Eksantrik sensörü

Eksantrik sensörü arızasında araç genellikle çalışır, ama daha uzun marşla ve emniyet modunda. Krank sensörü kadar kesin bir "çalışmama" tablosu oluşturmaz.

Triger kayışı

Kopmuş ya da atlamış bir triger kayışı da araç çalışmaz. Ancak bu durumda marş sesi farklıdır; motor kompresyonsuz olduğu için normalden hızlı ve rahat döner. Böyle bir şüphe varsa motoru tekrar tekrar zorlamamak gerekir.

Teşhis nasıl yapılır?

• Arıza tespit cihazıyla hata kodları okunur ve marş sırasında devir değeri canlı veride izlenir.
• Sensörün direnci ölçülür (endüktif sensörlerde) ya da besleme ve sinyal hatları kontrol edilir (hall etkili sensörlerde). 307'de motor tipine göre sensör tipi değişebilir.
• Osiloskop ile sinyal formuna bakmak, aralıklı arızalarda en net sonucu verir.
• Sensörün soketi ve kablosu kontrol edilir. Kablolar egzoz ya da motor sıcaklığından etkilenmiş, yağa bulanmış veya sürtünmeden aşınmış olabilir.
• Sensörün ucunda metal talaş birikip birikmediğine bakılır; talaş sinyali bozabilir.

Aralıklı arızada, sorun tam olarak oluştuğu anda (örneğin araç sıcakken stop ettiğinde) ölçüm yapmak teşhisi çok kolaylaştırır.

Değişimde dikkat edilmesi gerekenler

307'de krank sensörü motor tipine göre şanzıman ile motor birleşim yerinin yakınında ya da krank kasnağı tarafında bulunur. Bazı motorlarda erişim kolay, bazılarında alt muhafazanın sökülmesini gerektirir.

• Yeni sensörün motor koduna uygun olduğundan emin olun; aynı modelde farklı motorlar farklı sensör kullanır.
• Sensör ile okuduğu dişli halka arasındaki mesafe önemlidir. Ayarlanabilir tiplerde üretici değerine uyulmalı, sabit tiplerde yuvasına tam oturduğundan emin olunmalıdır.
• Soket temizlenmeli, gerekirse kontak spreyle bakım yapılmalıdır.
• Kablonun egzoz ve hareketli parçalardan uzak şekilde sabitlendiği kontrol edilmelidir.
• Değişimden sonra hata kodları silinmeli ve deneme sürüşü yapılmalıdır.

Ucuz ve kalitesiz sensörler, sinyal kalitesinde sorun yaratabilir ve aralıklı arızaların devam etmesine neden olabilir. Bu tür kritik bir parçada güvenilir markaları tercih etmek gerekir. Motorunuza uygun krank sensörünü Peugeot 307 yedek parça kategorimizde bulabilirsiniz. Diğer modellere ait Peugeot yedek parça çeşitlerimiz de ana sayfamızda.

Ufak parça, büyük etki

Krank sensörü arızası özellikle aralıklı olduğunda can sıkıcıdır, çünkü araç tamirhaneye geldiğinde genellikle sorunsuz çalışır. Bu yüzden arızanın ne zaman ve hangi koşulda oluştuğunu not etmeniz, ustanızın işini çok kolaylaştırır. "Sıcakken stop etti, soğuyunca çalıştı" gibi bir bilgi, teşhisin yarısıdır.

Sonuç

Peugeot 307'de marşa basıp çalışmama, sıcakken stop etme ve devir saatinin marşta kıpırdamaması gibi belirtiler krank sensörüne işaret eder. Yakıt, immobilizer ve triger gibi diğer olasılıklar elendikten sonra yapılacak bir sensör değişimi, çoğu zaman sorunu kalıcı olarak çözer. Kaliteli parça ve sağlam bir kablo bağlantısı ile bu arıza bir daha kolay kolay karşınıza çıkmaz.