Peugeot 5008 Klima Kompresörü Arızasının Belirtileri
Temmuz ayında bir 5008 sahibi, aracın arka koltuklarında oturan çocuklarının "baba çok sıcak" diye şikâyet ettiğini, ön tarafın da eskisi kadar serin olmadığını anlatıyordu. Yedi kişilik geniş bir kabini serinletmek zaten klimadan ciddi performans bekler. Kontrol sonucunda kompresörün değil, gaz miktarının düşük olduğunu ve küçük bir kaçak bulunduğunu tespit ettik. Ama aynı hafta gelen bir başka 5008'de ise kompresörün kendisi arızalanmıştı. İki aracın şikâyeti benzer, sebepleri farklıydı. Klima kompresörü konusunda doğru teşhis, gereksiz pahalı bir değişimin önüne geçer.
Klima Kompresörü Ne İş Yapar?
Kompresör, klima sisteminin kalbidir. Gaz hâlindeki soğutucu akışkanı sıkıştırarak basıncını ve sıcaklığını artırır ve sistem içinde dolaşımını sağlar. Akışkan kondenserde soğuyup sıvılaşır, genleşme valfinden geçerek evaporatörde buharlaşır ve kabin havasından ısı çeker. Kompresör çalışmazsa bu döngü durur ve klima serin hava üretemez.
Peugeot 5008'de kompresör motor tarafından kayışla tahrik edilir. Versiyona göre elektromanyetik kavramalı ya da değişken kapasiteli (kontrol valfli) kompresörler kullanılabiliyor. Bu ayrım teşhis açısından önemli, çünkü arıza belirtileri farklılık gösterebiliyor.
Kompresör Arızasının Belirtileri
- Klima açıkken hava soğumuyor ya da sadece hafif serin geliyor
- Klima açıldığında motor bölmesinden gelen uğultu, takırtı veya sürtünme sesi
- Kavramalı tiplerde kavramanın hiç devreye girmemesi ya da sık sık girip çıkması
- Klima açılınca rölantide belirgin titreşim ya da motorun zorlanması
- Kompresör gövdesi çevresinde yağlı bir film (gaz ile birlikte yağ kaçağı)
- Klima kayışında aşırı ısınma, yanık kokusu ya da gıcırtı
Kompresör Sanılan Ama Kompresör Olmayan Arızalar
Düşük Gaz Seviyesi
Klima soğutmuyorsa ilk ihtimal gazın azalmasıdır. Sistemde küçük bir kaçak varsa gaz zamanla eksilir. Kompresör, düşük basınç sensörü sayesinde gaz çok azaldığında kendini korumak için devreye girmez. Bu durumda kompresör sağlamdır; asıl sorun kaçaktır.
Kondenser Sorunları
Kondenser aracın ön tarafında, radyatörün önünde yer alır. Taş darbeleriyle delinebilir ya da önünde biriken kir ve yapraklar nedeniyle soğutma kapasitesi düşebilir. Özellikle trafikte beklerken klimanın zayıflaması kondenser veya fan sorununu işaret edebilir.
Fan ve Röle
Radyatör fanı çalışmazsa kondenser yeterince soğuyamaz ve sistem basıncı yükselir. Basınç sensörü bu durumda kompresörü devre dışı bırakabilir.
Basınç Sensörü ve Elektrik
Basınç sensörünün yanlış değer okuması, sigorta ya da kablo sorunu kompresörün çalışmamasına yol açar.
Kontrol Valfi
Değişken kapasiteli kompresörlerde kontrol valfi arızalanabilir. Bu valf ayrı olarak değiştirilebildiği durumlarda, kompresörün tamamını değiştirmeye gerek kalmayabilir.
Kabin İçi Sorunlar
Hava karışım kapağı motoru (flap motoru) arızası, sıcak havanın kabine karışmasına neden olabilir. Bu durumda klima soğutuyor olsa da kabine ılık hava gelir.
Doğru Teşhis Nasıl Yapılır?
Bir klima servisinde izlenen yol genellikle şöyledir:
- Teşhis cihazıyla klima sistemi hata kodları ve sensör değerleri okunur
- Klima cihazıyla sistemdeki gaz miktarı ve basınçlar ölçülür
- Gaz eksikse UV boya veya azot ile kaçak testi yapılır
- Kompresörün kavrama ya da kontrol valfi sinyalleri kontrol edilir
- Yüksek ve alçak basınç değerleri üreticinin değerleriyle karşılaştırılır
Kompresör ancak bu adımlardan sonra kesin olarak suçlanabilir.
Kompresör Değişiminde Dikkat Edilecekler
Kompresör iç arızasında metal parçacıklar sisteme dağılabilir. Bu durumda sadece kompresörü değiştirmek yeterli olmaz; yeni kompresör de kısa sürede aynı parçacıklarla zarar görebilir. Doğru bir değişimde:
- Sistem uygun bir yöntemle yıkanır
- Kurutucu filtre (dryer) mutlaka yenilenir
- Genleşme valfi kontrol edilir, gerekirse değiştirilir
- Doğru tip ve miktarda kompresör yağı eklenir
- Sistem vakumlanır ve üreticinin belirttiği miktarda, doğru tipte gaz ile doldurulur
Araçta kullanılan soğutucu gaz tipi model yılına göre farklılık gösterebiliyor; yeni araçlarda farklı gaz kullanılmış olabilir. Motor bölmesindeki etikette gaz tipi ve miktarı belirtilir.
Parça Seçimi
Kompresörler motor tipine ve model yılına göre farklılık gösterir. Kasnak çapı, bağlantı noktaları ve elektrik soketi birebir uymalı. Peugeot yedek parça sitemizde klima kompresörü ve ilgili parçaları şasi numarasıyla doğru eşleştirmenizi öneriyoruz. Birinci kuşak araçlar için Peugeot 5008 (2009-2016) yedek parça, ikinci kuşak için Peugeot 5008 yedek parça kategorilerine bakabilirsiniz.
Kompresörün Ömrünü Uzatmak İçin
Klimayı kış aylarında da ara sıra birkaç dakika çalıştırın; bu, sistemdeki yağın dolaşmasını ve contaların kurumamasını sağlar. Gaz eksikliğini fark ettiğinizde sadece gaz doldurtmakla yetinmeyin, kaçağın yerini bulun. Kondenserin önünü temiz tutun.
Son Söz
5008'in geniş kabininde klimanın performansı herkesin konforunu etkiler. Klima soğutmadığında hemen kompresör değişimine karar vermeyin. Gaz seviyesi, kaçaklar, fan ve sensörler kontrol edildikten sonra kompresör suçlu çıkarsa, değişimi sistem yıkama ve kurutucu filtre ile birlikte doğru şekilde yaptırın.