Peugeot Araçlarda Fren Hidroliği Kaçağına Neden Olan Parçalar

Bir Peugeot 301 sahibi, "Her hafta fren hidroliği ekliyorum, ama hiçbir yerde damla göremiyorum" diyerek geldi. Bu cümle bizim için hemen alarm demekti; çünkü fren hidroliği bir yere gidiyorsa ve tekerleklerde iz yoksa, akla gelen ilk ihtimallerden biri kaçağın iç taraftan olmasıdır. Aracı incelediğimizde ana merkezin arka contasından servoya doğru hidrolik sızdığını gördük. Başka bir müşterimizin Peugeot Partner'ında ise hidrolik eksilmesi aslında frenden değil, aynı rezervuarı kullanan debriyaj sisteminden kaynaklanıyordu. Fren hidroliği kaçağı, nereden geldiği bulunmadan çözülemeyen ve mutlaka ciddiye alınması gereken bir sorundur. Bu yazıda kaçağa neden olabilecek parçaları tek tek anlatacağım.

Neden Bu Kadar Önemli?

Fren sistemi, kapalı bir hidrolik devredir. Normal şartlarda içindeki hidrolik miktarı yalnızca balatalar aşındıkça çok yavaş bir şekilde azalır, çünkü kaliper pistonları dışarı çıktıkça daha fazla hidrolik içeride kalır. Rezervuardaki seviyenin belirgin şekilde ve kısa sürede düşmesi ise neredeyse her zaman bir kaçağın işaretidir.

Kaçak büyüdükçe sisteme hava girer, pedal yumuşar ve fren gücü düşer. Çapraz devre yapısı sayesinde bir devre tamamen boşalsa bile diğer devre aracı durdurabilir, ama fren mesafesi ciddi şekilde uzar. Bu yüzden hidrolik kaçağı ertelenecek bir arıza değildir. Ayrıca kaçak noktasından sisteme giren nem, kalan hidroliğin de kalitesini düşürür.

Kaçağa Neden Olan Parçalar

Fren kaliperleri

Kaliper pistonunun etrafındaki conta ve toz körüğü zamanla yıpranır. Toz körüğü yırtıldığında içeri giren su ve kir pistonu paslandırır ve contayı bozar. Sonuçta hidrolik piston çevresinden sızar. Kaliper kaçağı genellikle jantın iç yüzeyinde ıslaklık, balatalarda yağlanma ve frenleme gücünde azalmayla kendini gösterir. Hava alma vidası ve hortum bağlantısı da kaliper üzerindeki olası kaçak noktalarıdır.

Arka tekerlek silindirleri

Arka tarafı kampanalı olan 206, 207, 301, Bipper ve bazı Partner modellerinde arka frende tekerlek silindirleri bulunur. Silindirin içindeki lastik contalar yaşlandığında hidrolik kampananın içine sızar. Bu kaçak dışarıdan zor görülür; genellikle lastiğin iç yanında ya da kampananın arkasında ıslaklık ve kir birikmesiyle fark edilir. Hidrolik pabuçlara bulaştığında arka fren gücü ciddi şekilde düşer ve pabuçların da değiştirilmesi gerekir.

Fren hortumları

Tekerleklere giden esnek hortumlar zamanla çatlar, özellikle bağlantı rakorlarına yakın noktalarda kaçak başlar. Hortumun dış yüzeyindeki çatlaklar, şişmeler ve ıslaklık kontrol edilmelidir.

Metal fren boruları

Aracın altından uzanan metal borular, özellikle kış aylarında tuzlu yollarda kullanılan araçlarda korozyona uğrar. Paslanan boru incelir ve bir noktada delinebilir. Boruların klipslerle tutturulduğu ve kir biriktirdiği noktalar en riskli bölgelerdir. Paslanmış bir boru dışarıdan sağlam görünse de basınç altında patlayabilir, bu yüzden ciddi korozyon varsa boru değiştirilmelidir.

Fren ana merkezi

Ana merkezin dış contası bozulduğunda hidrolik servo ile ana merkez arasından sızar ve servonun altında ya da motor bölmesinde ıslaklık görülür. Bazı durumlarda hidrolik servonun içine akar ve dışarıdan hiçbir iz görülmez. Bu, "hidrolik azalıyor ama damla yok" şikâyetinin en yaygın nedenlerinden biridir.

Rezervuar ve kapağı

Plastik rezervuarın çatlaması, ana merkeze bağlandığı lastik contaların sertleşmesi ya da kapak contasının bozulması da kaçağa ya da hidroliğin nem çekmesine neden olabilir.

ABS ünitesi

Nadiren de olsa ABS hidrolik ünitesinin boru bağlantılarında ya da gövdesinde kaçak görülebilir. Bu kaçak genellikle ünitenin altında ıslaklık şeklinde fark edilir.

Debriyaj sistemi

Birçok Peugeot modelinde hidrolik debriyaj sistemi, fren sistemiyle aynı rezervuarı kullanır. Debriyaj merkezinde, debriyaj hortumunda ya da şanzıman içindeki debriyaj rulmanında kaçak olduğunda rezervuardaki seviye düşer. Şanzıman içindeki kaçak dışarıdan görülmez ve sadece şanzımanın alt kısmında, motorla birleştiği bölgede ıslaklık olarak fark edilebilir. Hidrolik kaybı yaşayan araçlarda debriyaj pedalının hissi de mutlaka değerlendirilmelidir.

Bu kadar çok olası kaçak noktası olması, rezervuar seviyesinin düştüğünü gördüğünüzde paniğe kapılmanızı gerektirmez; ama kaynağı bulunmadan aracın uzun süre kullanılmaması gerekir. Yaşlı araçlarda birden fazla noktanın aynı anda sızdırması da mümkündür. Bu yüzden tek bir kaçak bulunduğunda aramayı bırakmamak, tüm sistemi baştan sona gözden geçirmek en sağlıklı yaklaşımdır. Bulunan her kaçak noktası, diğer parçaların da benzer yaşlanma sürecinde olabileceğinin bir göstergesidir.

Kaçağın Kaynağı Nasıl Bulunur?

Doğru teşhis için sistematik bir yol izlenmelidir:

• Önce rezervuar seviyesi işaretlenir ve kısa bir süre sonra yeniden kontrol edilir.
• Araç kaldırılır ve her tekerlekte kaliper ya da silindir, hortum ve bağlantılar dikkatle incelenir.
• Metal borular, ana merkezden başlayarak tüm güzergâh boyunca takip edilir.
• Ana merkez ile servo arasındaki birleşim yeri, gerekirse ana merkez hafifçe gevşetilerek kontrol edilir.
• Debriyaj sistemi ve şanzıman birleşim yeri gözden geçirilir.
• Kaçak bulunamıyorsa bir yardımcı pedala basılı tutarken tüm noktalar yeniden kontrol edilir; bazı kaçaklar yalnızca basınç altında ortaya çıkar.

Onarım Sonrası Yapılması Gerekenler

Kaçağa neden olan parça değiştirildikten sonra sistemin havası alınmalı ve hidrolik mutlaka tamamen yenilenmelidir. ABS'li araçlarda sisteme çok miktarda hava girdiyse teşhis cihazıyla ünitenin havasının alınması gerekebilir. Hidrolik bulaşmış balata ve pabuçlar temizlenerek kullanılmamalı, yenilenmelidir; çünkü hidrolik sürtünme malzemesinin içine işler ve fren gücünü kalıcı olarak düşürür. Son olarak deneme sürüşüyle fren hissi ve aracın frende düz gidip gitmediği kontrol edilmelidir.

Kaliper, tekerlek silindiri, fren hortumu, ana merkez ve debriyaj hidrolik parçalarını aracınızın donanımına uygun şekilde Peugeot yedek parça mağazamızda bulabilirsiniz.

Kaçağı Kendiniz Nasıl Fark Edebilirsiniz?

Fren hidroliği kaçağını erken fark etmek için ustaya gitmeyi beklemenize gerek yok. Ayda bir kez kaputu açıp rezervuardaki seviyeye bakmak, en basit ve en etkili yöntemdir. Seviyenin balatalar aşındıkça çok yavaş düşmesi normaldir; ama birkaç hafta içinde belirgin bir düşüş varsa kaçak olasılığı yüksektir. Aracı her zaman aynı yere park ediyorsanız, zemindeki lekelere de dikkat edin. Fren hidroliği genellikle berrak ya da hafif sarımsı renktedir, yağdan daha akışkandır ve hafif kaygan bir dokuya sahiptir. Ayrıca jantların iç yüzeyinde, lastiklerin yan tarafında ya da tekerlek çevresinde ıslaklık ve yapışkan kir birikmesi görürseniz bu da bir ipucu olabilir.

Debriyaj pedalının hissi de önemli bir göstergedir. Pedal eskisinden daha yumuşak geliyor, vites geçişleri zorlaşıyor ya da pedal yerinde geri gelmiyorsa debriyaj hattında bir kaçak olabilir. Bu belirtiler fren hidroliği seviyesindeki düşüşle birlikte görülüyorsa, ustanıza mutlaka debriyaj sistemini de kontrol etmesini söyleyin.

Hidrolik eklemek gerektiğinde, mutlaka rezervuar kapağında veya servis kitapçığında belirtilen standartta, kapalı ve yeni ambalajdan hidrolik kullanın. Farklı standartlardaki hidroliklerin karıştırılması ya da açık bekletilmiş hidroliğin kullanılması, fren sisteminin performansını düşürebilir.

Unutmayın, fren hidroliği aynı zamanda boyaya zarar veren bir sıvıdır. Ekleme sırasında kaportaya damlarsa hemen bol suyla silinmelidir.

Kapanış

Fren hidroliği seviyesi düşüyorsa sadece eklemekle yetinmeyin. Kaçağın kaynağını bulmak ve gidermek, hem güvenliğiniz hem de diğer parçaların sağlığı için şarttır. Modelinize uygun parçalar için Peugeot 301 yedek parça ve Peugeot Partner yedek parça kategorilerimize göz atabilirsiniz.