Peugeot Direksiyon Kutusu Yağ Kaçağı ve Tamir Seçenekleri

Bir Peugeot 307 sahibi, sabahları evinin önündeki park yerinde küçük bir kırmızımsı yağ lekesi gördüğünü söyleyerek geldi. "Motor yağı değil, rengi farklı. Direksiyon da son zamanlarda sabahları biraz ağır dönüyor" dedi. Kaputu açıp direksiyon yağı rezervuarına baktığımızda seviye minimumun altındaydı. Aracı kaldırdığımızda direksiyon kutusunun sol körüğünün altından damlayan yağı gördük. Körüğü hafifçe sıktığımızda içinden yağ geldi; yani kaçak kutunun iç contalarındandı. Hidrolik direksiyonlu Peugeot'larda bu tablo oldukça yaygındır. Bu yazıda direksiyon kutusu yağ kaçağının nasıl anlaşılacağını ve hangi tamir seçeneklerinin bulunduğunu anlatmak istiyorum.

Hidrolik Direksiyon Sistemi Nasıl Çalışır?

Peugeot'nun 206, 307, 406, 407, Partner ve eski kuşak 308 gibi birçok modelinde hidrolik ya da elektro-hidrolik direksiyon sistemi kullanılır. Bu sistemde bir pompa direksiyon yağını basınçlandırır ve direksiyon kutusuna gönderir. Direksiyon simidini çevirdiğinizde kutunun içindeki döner valf, basınçlı yağı kremayerin ilgili tarafındaki odaya yönlendirir ve böylece direksiyonu çevirmeniz kolaylaşır.

Klasik hidrolik sistemlerde pompa motordan kayışla tahrik edilir. Bazı Peugeot modellerinde ise elektro-hidrolik sistem bulunur; burada pompa elektrik motoruyla çalışır ama yine yağlı bir devre vardır. Yeni nesil 208, 2008, 308 ve 3008 gibi modellerde ise tamamen elektrikli direksiyon kullanılır ve hidrolik yağ yoktur. Bu yazıdaki kaçak sorunları, yağlı sistemler için geçerlidir.

Direksiyon kutusunun içinde kremayer milinin iki ucunda ve valf gövdesinde çok sayıda conta bulunur. Bu contalar hem yüksek basınca hem de sürekli harekete maruz kalır. Zamanla yaşlanıp sertleştiklerinde kaçak başlar.

Kaçağın Belirtileri

Direksiyon kutusu kaçağı genellikle yavaş başlar ve şu belirtilerle kendini gösterir:

• Araç park edildiği yerde, ön tekerleklerin arasında kırmızımsı ya da sarımsı yağ lekeleri
• Direksiyon yağı rezervuarındaki seviyenin düzenli olarak düşmesi
• Direksiyonun özellikle soğuk havada, sabah ilk çalıştırmada ağır dönmesi
• Direksiyon tam sağa ya da sola çevrildiğinde pompadan gelen inleme, vınlama sesi
• Direksiyon körüklerinin içinde yağ birikmesi, körüğün şişmiş görünmesi
• Direksiyonun bir yöne daha kolay, diğer yöne daha zor dönmesi
• İleri aşamada direksiyonun belirli noktalarda takılması ya da sertleşmesi

Kaçak Gerçekten Kutudan mı Geliyor?

Yağ kaçağı her zaman kutudan gelmez ve yanlış teşhis gereksiz masrafa yol açar. Hidrolik direksiyon devresinde birden fazla kaçak noktası olabilir:

Yüksek basınç hortumu

Pompadan kutuya giden yüksek basınç hortumu, özellikle kıvrım yaptığı ve kauçukla metal kısmın birleştiği noktalarda çatlayabilir. Bu kaçak çoğu zaman direksiyon çevrildiğinde ya da motor ısındığında artar.

Dönüş hortumu ve kelepçeler

Kutudan rezervuara dönen düşük basınç hortumu ve kelepçeleri de sık kaçak yapar. Özellikle eski tip vida sıkmalı kelepçeler zamanla gevşer ve hortum ucundan sızıntı başlar. Bu kaçaklar genellikle daha ucuz ve kolay çözülür.

Direksiyon pompası

Pompanın mil keçesi ya da gövde contalarından da kaçak olabilir. Pompa kaçağı, yağın motorun yan tarafında ve kayış bölgesinde birikmesiyle anlaşılır.

Direksiyon kutusu

Kutu kaynaklı kaçak ise genellikle iki şekilde görülür: kremayer contalarından gelen kaçak, yağın körüklerin içinde birikmesine yol açar; valf gövdesi ve boru bağlantılarındaki kaçak ise kutunun üst kısmında ve kabin tarafındaki bölgede ıslaklık yapar.

Doğru teşhis için önce tüm bölge temizlenir, ardından motor çalıştırılıp direksiyon birkaç kez sağa sola çevrilir ve yağın ilk nereden çıktığı gözlemlenir. Kaçağın kaynağını bulmak için bu temizleme adımı çok önemlidir, çünkü yağ hava akımıyla ve yerçekimiyle başka noktalara taşınır.

Kaçağı İhmal Etmenin Sonuçları

Birçok sürücü küçük bir kaçağı düzenli olarak yağ ekleyerek idare eder. Kısa vadede bu işe yarayabilir ama uzun vadede ciddi sorunlara yol açar:

• Yağ seviyesi düştüğünde pompa hava emer ve kuru çalışır, bu da pompanın ömrünü ciddi şekilde kısaltır.
• Körüklerin içinde biriken yağ toz ve kirle karışarak kremayer milinin yüzeyini aşındırır.
• Kaçan yağ altındaki kauçuk parçalara, örneğin motor takozlarına ve salıncak burçlarına zarar verebilir.
• Egzoz manifolduna yakın bölgelere damlayan yağ yangın riski oluşturabilir.
• Direksiyon yardımı aniden azaldığında, özellikle manevra sırasında kontrol zorlaşır.

Tamir Seçenekleri

Kaçağın direksiyon kutusundan geldiği kesinleştiğinde karşınızda temel olarak üç seçenek vardır. Hangisinin uygun olduğu kutunun genel durumuna, aracın yaşına ve bütçenize göre değişir.

Conta takımıyla tamir

Kremayer mili ve gövde iç yüzeyi sağlamsa, kutu sökülüp conta takımı değiştirilerek kaçak giderilebilir. Bu işlem, direksiyon tamiri konusunda deneyimli ustalar tarafından yapılmalıdır. Milin conta çalışma yüzeyinde paslanma, çizik ya da aşınma varsa yalnızca conta değişimi kalıcı çözüm olmaz.

Komple revizyon

Kutu sökülür, tüm iç parçalar kontrol edilir; contalar, burçlar, gerekirse valf contaları ve aşınmış parçalar yenilenir. Mil yüzeyi işlenebilir durumdaysa düzeltilir. İyi bir revizyon, kutuya neredeyse yeni gibi bir ömür kazandırabilir.

Yeni ya da yenilenmiş kutu ile değişim

Mil hasarlıysa, gövde aşınmışsa ya da kutu daha önce birkaç kez tamir görmüşse en sağlıklı seçenek değişimdir. Yeni ya da fabrika usulü yenilenmiş kutular genellikle garantili olarak gelir.

Hangi seçeneği tercih ederseniz edin, kutunun araçtan sökülüp takılması için harcanan işçilik aynıdır. Bu yüzden ileri yaştaki, birden fazla sorunu olan bir kutuya sadece conta yaptırıp birkaç ay sonra yeniden sökmek, toplamda değişimden daha pahalıya gelebilir. Kararı verirken ustanızdan kutunun iç durumu hakkında açık bir değerlendirme isteyin; mil yüzeyinin fotoğrafını göstermesini rica etmek bile işinizi kolaylaştırır.

Tamir ya da Değişim Sonrası Dikkat Edilecekler

Direksiyon kutusu sökülüp takıldıktan sonra yapılması gereken birkaç kritik adım vardır:

• Sistem, üreticinin önerdiği tipte direksiyon yağıyla doldurulmalı.
• Sistemin havası alınmalı; bu genellikle motor çalışırken direksiyonun yavaşça birkaç kez sonuna kadar çevrilmesiyle yapılır.
• Rot başları ve iç rotlar kontrol edilmeli, gerekirse yenilenmeli.
• Yırtık körükler mutlaka değiştirilmeli.
• Pompanın durumu değerlendirilmeli; uzun süre kuru çalışmış bir pompa yeni kutuyla birlikte kısa sürede sorun çıkarabilir.
• İşlem sonunda mutlaka ön düzen ayarı yapılmalı.

Direksiyon kutusu, conta takımı, hortum, körük ve rot parçalarını aracınızın şasi numarasına göre Peugeot yedek parça mağazamızda bulabilirsiniz.

Bir de şunu eklemeliyim: direksiyon sistemine her türlü yağ konulmaz. Peugeot'nun hidrolik direksiyonlu modellerinde üreticinin belirttiği özel direksiyon yağı ya da belirli bir ATF tipi kullanılır. Yanlış yağ, contaların şişmesine ya da sertleşmesine yol açarak kaçağı hızlandırabilir. Rezervuarın kapağında ya da servis kitapçığında doğru yağ tipi belirtilir; eksiltme durumunda sadece bu yağla tamamlama yapılmalıdır.

Son olarak, direksiyon sisteminde yapılan her müdahaleden sonra kısa bir deneme sürüşü ile direksiyonun düz giderken ortada durduğunu, sağa ve sola dönüşlerin eşit hafiflikte olduğunu ve herhangi bir ses gelmediğini kontrol etmek gerekir.

Sonuç

Direksiyon yağı kaçağı yavaş ilerleyen ama ihmal edildiğinde pompadan kremayere kadar tüm sistemi etkileyen bir arızadır. Yerde gördüğünüz küçük bir lekeyi ve sabahları ağırlaşan direksiyonu ciddiye alın. Önce kaçağın kaynağını doğru tespit ettirin, ardından aracınızın durumuna en uygun tamir seçeneğini belirleyin. Hidrolik direksiyonlu modeller için Peugeot 307 yedek parça ve Peugeot 406 yedek parça kategorilerimize göz atabilirsiniz.