Peugeot Dizel Araçlarda Kızdırma Bujisi Ne Zaman Değiştirilir?

Kasım ayının ilk soğuk sabahında telefonlar başka türlü çalar. "Usta, araç çalışmıyor, marş basıyor ama tutmuyor." Bu aramaların büyük kısmı dizel araçlardan gelir ve arkasında çoğu zaman aynı parça vardır: kızdırma bujileri. Yaz boyunca hiçbir belirti vermeyen bujiler, termometre sıfıra yaklaştığında kendini bir anda hatırlatır. O yüzden ben müşterilerime hep sonbahar gelmeden kızdırma bujilerini kontrol ettirmelerini öneririm.

Kızdırma Bujisi Ne İşe Yarar?

Dizel motorlarda yakıt kıvılcımla değil, sıkıştırılan havanın ısısıyla tutuşur. Motor soğukken silindir duvarları ve kapak bu ısının bir kısmını emer, yakıtın tutuşması zorlaşır. Kızdırma bujisi, her silindirin yanma odasına uzanan ve elektrikle birkaç saniye içinde çok yüksek sıcaklığa ulaşan bir ısıtıcı çubuktur. Soğuk çalıştırmada yanma odasını ısıtarak ilk ateşlemeyi kolaylaştırır.

Modern Peugeot dizellerde bujiler sadece çalıştırma anında değil, motor çalıştıktan sonra da bir süre çalışmaya devam eder. Buna ard kızdırma denir ve soğuk motorda rölantiyi düzgünleştirmek, beyaz dumanı ve emisyonları azaltmak için kullanılır. Bu süreç bir kızdırma kontrol ünitesi veya rölesi tarafından yönetilir.

Değişim Zamanı Geldiğini Gösteren İşaretler

Kızdırma bujileri için kesin bir kilometre değeri vermek doğru değildir. Kullanım koşulları, iklim ve buji tipi ömrü ciddi şekilde etkiler. Üretici tavsiyesi ve servis kitapçığı esas alınmalıdır. Pratikte değişimi gerektiren belirtiler şunlardır:

• Soğukta zor çalışma: Marş süresinin uzaması, birkaç denemede çalışma.
• Çalıştıktan sonra tekleme: İlk dakikalarda motorun bir veya birkaç silindirden düzensiz çalışması.
• Beyaz duman: Soğuk çalıştırma sonrası egzozdan çıkan, yanmamış yakıt kokulu beyaz duman.
• Kızdırma lambasının yanıp sönmesi: Birçok Peugeot'da kızdırma sistemi arızası bu şekilde bildirilir.
• Arıza kodu: Belirli silindirin buji devresiyle ilgili kayıtlar.
• Isınana kadar sert ve gürültülü çalışma: Yanmanın düzensiz olması nedeniyle.

Test Nasıl Yapılır?

Kızdırma bujisini test etmenin en basit yolu, bağlantısı sökülmüş bujinin direncini ölçmektir. Kopmuş bir buji sonsuz direnç gösterir. Ancak direnç değeri normal görünen bir buji de yeterli ısıya ulaşamıyor olabilir. Bu nedenle bujinin çektiği akımı ölçmek daha güvenilir sonuç verir. Arıza tespit cihazı ile kızdırma ünitesinin raporladığı devre durumları da incelenebilir.

Unutulmaması gereken bir nokta: Kızdırma sistemi arızası her zaman bujiden kaynaklanmaz. Kızdırma rölesi veya kontrol ünitesi, bağlantı kabloları ve sigortalar da kontrol edilmelidir. Tek bir bujinin arızalı olduğu durumda tüm bujiler aynı yaşta ise hepsinin birlikte değişmesi genellikle tavsiye edilir.

Sökümde En Büyük Risk: Kırılma

Kızdırma bujileri yıllarca silindir kapağında yüksek sıcaklığa maruz kalır. Zamanla yuvalarında karbon birikir ve adeta yapışırlar. Zorlanarak sökülmeye çalışılan bir buji kırılabilir; kırılan parçayı çıkarmak ise özel aletler, deneyim ve bazen silindir kapağının sökülmesini gerektirebilir. Bu yüzden söküm işinde dikkat ettiğimiz noktalar şunlar:

• Motor çalışma sıcaklığına getirilir; sıcak alüminyum kapak bujiyi daha kolay bırakır.
• Bujilere önceden pas sökücü uygulanır ve bir süre beklenir.
• Uygun boyutta, ince uzun kızdırma bujisi lokması kullanılır.
• Kuvvet kontrollü ve yavaş uygulanır; ileri geri hafif hareketlerle gevşetilir.
• Aşırı direnç hissedildiğinde zorlanmaz, alternatif yöntemlere geçilir.

Montajda dikkat

Yeni bujiler temizlenmiş yuvalara, dişlerine üreticinin önerdiği şekilde uygun pasta sürülerek takılır. Sıkma torku düşüktür ve aşılmamalıdır; aşırı sıkmak bujiye ve yuvaya zarar verir. Değer için servis kitapçığına bakılmalıdır.

Neden Kaliteli Buji?

Kızdırma bujisi küçük bir parça gibi görünse de içinde hassas bir ısıtma elemanı ve kontrol ünitesine uyumlu bir karakteristik bulunur. Ucuz ve uyumsuz bujiler ya yeterince hızlı ısınmaz ya da kontrol ünitesinin beklediği akım değerlerini sağlamaz. Bu da sürekli yanıp sönen kızdırma lambası ve arıza kodları anlamına gelir. Yeni nesil Peugeot dizellerde seramik veya özel tip bujiler kullanılabildiğinden doğru tipin seçilmesi özellikle önemlidir.

Doğru Parçayı Bulmak

1.4 HDi, 1.6 HDi, 2.0 HDi ve BlueHDi motorlar farklı kızdırma bujileri kullanır. Aynı motorun farklı Euro normlarındaki versiyonlarında bile değişiklik olabilir. Bu nedenle güvenilir bir Peugeot yedek parça kaynağından şasi numarasıyla sorgulama yapmak gerekir. Soğuk çalıştırma şikâyetiyle atölyemize en sık gelen araçlar arasında Partner ve Bipper var; bu modeller için Peugeot Bipper yedek parça ve Peugeot Partner Tepee yedek parça kategorilerinde kızdırma bujisi seçeneklerini bulabilirsiniz.

Kışa Hazırlık

Kızdırma bujilerini kontrol ettirmek için en iyi zaman, ilk soğuk sabahtan önceki sonbahar bakımıdır. Belirtileri hafife almayın; zorlanarak çalışan bir dizel motor, marş motorunu, aküyü ve hatta enjektörleri yorar. Zamanında yapılan bir kontrol, hem sabah stresini hem de kırılan buji riskini ortadan kaldırır.