Peugeot Elektrikli Ayna Motoru Arızası ve Değişimi

Geçen bahar bir 3008 sahibi, sağ aynasını eliyle tutarak dükkâna geldi. Dar bir sokakta karşıdan gelen bir minibüs aynaya hafifçe çarpmış, ayna camı yerinde kalmış ama o günden sonra ayna ne katlanıyormuş ne de ayarlanıyormuş. Üstelik düğmeye her bastığında ayna gövdesinin içinden bir cırtlama sesi geliyormuş. Aynayı söktüğümüzde katlama motorunun plastik dişlisinin kırıldığını, ayar motorunun ise darbe sırasında yuvasından kaydığını gördük. Elektrikli aynalar, günlük kullanımda pek düşünmediğimiz ama arızalandığında hem konforu hem de güvenliği doğrudan etkileyen parçalardır. Bu yazıda Peugeot'larda elektrikli ayna motoru arızalarını, belirtilerini, teşhisini ve değişim sürecini anlatacağım.

Elektrikli Ayna Nasıl Çalışır?

Peugeot'ların büyük kısmında yan aynalar elektrikli olarak ayarlanır, daha üst donanımlarda ise elektrikli katlama, ısıtma, sinyal lambası, kör nokta uyarısı ve hatta kamera gibi özellikler de aynanın içine yerleştirilmiştir. Ayna gövdesinin içinde bu fonksiyonlar için birkaç farklı parça bulunur:

• Ayar motoru: Ayna camını yukarı-aşağı ve sağa-sola hareket ettiren, genellikle iki küçük motordan oluşan bir ünitedir.
• Katlama motoru: Aynanın gövdesini araca doğru katlayan ve açan motordur. Elektrikli katlamalı modellerde bulunur.
• Isıtma rezistansı: Ayna camının arkasına yapıştırılmış, buzlanmayı ve buğuyu önleyen ince bir ısıtıcıdır.
• Sinyal lambası ve kör nokta uyarı lambası: Ayna kapağına veya camına entegre edilmiştir.
• Tesisat ve soket: Tüm bu fonksiyonları kapı içinden besleyen kablo demeti.

Sürücü kapısındaki ayna ayar düğmesi, hangi aynanın ayarlanacağını ve hangi yöne hareket edeceğini seçer. Komut, modele göre doğrudan motora ya da BSI veya kapı modülü üzerinden iletilir. Katlama fonksiyonu bazı modellerde kumandayla kilitleme yapıldığında otomatik olarak devreye girer.

Ayna Motoru Arızasının Belirtileri

Ayna arızaları genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:

• Aynanın tek yönde hareket etmesi: Örneğin yukarı-aşağı ayarlanıyor ama sağa-sola hareket etmiyor. Ayar ünitesindeki motorlardan biri arızalıdır.
• Aynanın hiç hareket etmemesi: Motor, düğme, sigorta ya da tesisat sorunu olabilir.
• Cırtlama veya tıkırtı sesi: Motor dönüyor ama dişliler kaydığı ya da kırıldığı için ayna hareket etmiyor.
• Aynanın katlanmaması veya açılmaması: Katlama motoru ya da mekanizması arızalı.
• Aynanın yarıda kalması: Katlama sırasında ayna tam kapanmıyor ya da tam açılmıyor.
• Ayna camının titremesi: Sürüş sırasında aynadaki görüntünün sarsılması, motor ünitesinin tutucu kısmının gevşediğini gösterir.
• Bir aynanın çalışıp diğerinin çalışmaması: Sorun genellikle çalışmayan aynanın kendisinde ya da kapı tesisatındadır.

Bu belirtiler arasında en çok ihmal edilen, ayna camının titremesidir. Pek çok sürücü buna alışır ve önemsemez. Oysa titreyen bir aynada arkadan gelen aracın mesafesini doğru kestirmek zorlaşır; özellikle otoyolda şerit değiştirirken bu küçük titreme ciddi bir risk hâline gelebilir.

Arıza Gerçekten Motorda mı?

Ayna motoru değişimine girişmeden önce birkaç olasılığı elemek gerekir:

Ayna düğmesi

Her iki ayna da çalışmıyorsa sorun büyük ihtimalle sürücü kapısındaki ayar düğmesindedir. Düğme içindeki kontaklar zamanla aşınır ya da kirlenir. Bir aynanın belli bir yönde çalışmaması da düğmeden kaynaklanabilir; bu yüzden diğer aynanın aynı yönde çalışıp çalışmadığını kontrol etmek önemlidir.

Kapı ile gövde arasındaki tesisat

Ayna kabloları, kapının menteşe tarafındaki körük içinden geçer ve her kapı açılışında bükülür. Yıllar içinde bu kablolar içten kopabilir. Kapıyı açıp kapatırken aynanın bir anda çalışması, tesisat sorununun en net işaretidir.

Sigorta ve BSI

Ayna fonksiyonları genellikle bir sigorta üzerinden beslenir. Hem ayar hem katlama birden çalışmıyorsa sigorta kontrol edilmelidir. Yeni modellerde ayna ayarları ve otomatik katlama gibi fonksiyonlar araç ayarlarından da açılıp kapatılabilir; bu ayarların yanlışlıkla kapatılmadığından emin olun.

Mekanik engeller

Kışın ayna gövdesinin donması ya da kir ve kum birikmesi, katlama mekanizmasının hareketini engelleyebilir. Bu durumda motor zorlanır ve uzun vadede arızalanır.

Arızanın Sebepleri

Ayna motorlarının en yaygın arıza sebebi darbelerdir. Hikâyemizdeki gibi küçük bir çarpma bile aynanın iç dişlilerini kırabilir ya da motorun yuvasından kaymasına neden olabilir. Elle zorla katlanan elektrikli aynalarda katlama mekanizmasının dişlileri zarar görür. Bu yüzden elektrikli katlamalı bir aynayı elle zorlamamak gerekir; bazı modellerde elle katlama mümkündür ama sonrasında sistemin yeniden kalibre edilmesi gerekebilir.

İkinci önemli sebep nem ve su girişidir. Ayna gövdesi dış ortamdadır ve yıkamalarda yüksek basınçlı suya, kışın kar ve tuza maruz kalır. Ayna içine giren su, motorları ve soketleri oksitler. Zamanla motor kömürleri aşınır, dişliler gevrekleşir. Yıllarca güneş altında kalan plastik dişliler de kırılgan hâle gelir. Otomatik yıkama tünellerinde aynayı katlamadan girmek de mekanizmayı zorlayan, sık rastladığımız bir alışkanlıktır.

Ayna Motoru Değişimi Adım Adım

Ayna motoru değişimi, modele göre farklılık gösterse de genel olarak şu adımlarla yapılır:

• Ayna camını çıkarın: Çoğu Peugeot'ta ayna camı, arkasındaki plastik tutucuya klipslerle bağlıdır. Camı en yukarı ya da en içe ayarladıktan sonra plastik bir aparatla dikkatlice çıkarılır. Isıtmalı aynalarda camın arkasındaki kablo soketlerini unutmayın.
• Ayar motorunu sökün: Cam çıkınca ayar motoru ünitesine ulaşılır. Genellikle birkaç vida ile ayna gövdesine bağlıdır.
• Soketi ayırın ve yeni motoru takın: Yeni motoru yerine vidalayın, soketini takın.
• Katlama motoru değişimi için: Ayna gövdesinin kapıdan sökülmesi gerekebilir. Bu işlem için kapı döşemesinin ya da üçgen iç kaplamanın sökülmesi ve aynanın bağlantı civatalarının çıkarılması gerekir.
• Camı yerine takın: Klipslerin tam oturduğundan emin olun.
• Test edin: Tüm yönlerde ayarı, katlamayı, ısıtmayı ve varsa sinyal lambasını kontrol edin.

Ayna camı çıkarılırken dikkatli olmak gerekir; özellikle soğuk havalarda plastik tutucular ve cam kırılgan hâle gelir. Camı çıkarmadan önce aracı ılık bir ortamda bekletmek işinizi kolaylaştırır.

Doğru Parça Seçimi

Peugeot'larda ayna motorları ve ayna gövdeleri, modele, sağ ve sol tarafa, donanım seviyesine göre farklılık gösterir. Katlamalı ve katlamasız, ısıtmalı ve ısıtmasız, kör nokta uyarılı ve uyarısız aynaların soket yapıları ve pin sayıları farklıdır. Bazı modellerde ayar motoru ayrı olarak satılırken bazılarında ayna komple değişir. Parça seçerken şunları netleştirmenizi öneririm:

• Sağ ya da sol ayna
• Katlama, ısıtma, sinyal ve kör nokta fonksiyonlarının olup olmadığı
• Soket tipi ve pin sayısı
• Aracın şasi numarası ve üretim yılı

Sitemizde Peugeot yedek parça ararken ayna motorlarını, ayna camlarını, ayna kapaklarını ve komple aynaları modelinize göre bulabilirsiniz. Hikâyemizdeki araç için Peugeot 3008 yedek parça, ayna arızalarını sıkça gördüğümüz bir diğer model için ise Peugeot 308 yedek parça kategorilerine göz atabilirsiniz.

Kapanırken

Elektrikli ayna arızası küçük bir sorun gibi görünse de doğru ayarlanamayan bir ayna, şerit değiştirirken ve park ederken ciddi kör noktalar yaratır. Ayna çalışmadığında önce düğmeyi, sigortayı ve kapı geçişindeki kabloları kontrol edin; sorun aynanın içindeyse doğru motoru veya komple aynayı seçerek değişimi yapın. Katlamalı aynaları elle zorlamamak ve darbe sonrası ilk tuhaf sesi ciddiye almak, bu parçaların ömrünü uzatmanın en basit yoludur. Hikâyemizdeki 3008 sahibi de yeni katlama motoruyla birlikte, artık dar sokaklarda aynasını önceden katlamayı alışkanlık edindi.