Peugeot Expert Dizel Motorlarda Yakıt Sistemi Bakımı

Expert'i olan müşterilerimin çoğu bu aracı sabahın erken saatinde çalıştırıp gece geç saatte park eden insanlar. Bir servis firması sahibi, bir gün dükkâna girip "Bu araç benim ekmek teknem, durursa ben de dururum" demişti. Ticari bir minibüs ya da panelvan için en büyük kâbus, yakıt sisteminden kaynaklanan ve aracı günlerce serviste bekleten arızalardır. İyi haber şu ki, bu arızaların büyük kısmı basit bakım alışkanlıklarıyla önlenebilir.

Expert'te Kullanılan Dizel Motorlar

Peugeot Expert, farklı kuşaklarında farklı dizel motorlar kullandı. İlk kuşakta 1.9 D ve 2.0 HDi gibi motorlar, ikinci kuşakta 1.6 HDi ve 2.0 HDi, günümüz kuşağında ise 1.5 BlueHDi, 1.6 BlueHDi ve 2.0 BlueHDi gibi motorlar bulunur. HDi ve BlueHDi motorlar, common rail yakıt sistemiyle çalışır. Bu sistem yüksek basınç altında çok hassas toleranslarla çalıştığı için temiz yakıta ve iyi bakıma çok bağımlıdır.

Yakıt Sisteminin Temel Bileşenleri

• Yakıt deposu ve depo içi besleme pompası (bazı versiyonlarda): Yakıtı motora doğru iletir.
• Yakıt filtresi: Partikülleri ve suyu yakıttan ayırır.
• Yüksek basınç pompası: Yakıtı çok yüksek basınca çıkararak raya gönderir.
• Common rail (ray): Basınçlı yakıtı enjektörlere dağıtır; basınç sensörü ve regülatör içerir.
• Enjektörler: Elektronik kontrolle yakıtı silindirlere püskürtür.
• Geri dönüş hatları: Fazla yakıtı depoya geri gönderir.

Yakıt Filtresi: Sistemin Bekçisi

Yakıt filtresi, common rail sistemin ilk ve en önemli savunma hattıdır. Filtre, yakıttaki partikülleri tutmanın yanında suyu da ayırır. Su, yüksek basınç pompası ve enjektörler için çok tehlikelidir; iç parçalarda korozyon ve yağlama kaybına neden olur.

Filtre değişim aralığı servis kitapçığında belirtilir. Ancak Expert'in sık sık farklı istasyonlardan yakıt aldığı, kırsal bölgelerde kullanıldığı ya da uzun süre beklediği durumlarda bu aralığı kısaltmak mantıklıdır. Bazı filtrelerde su tahliye vidası bulunur; belirli aralıklarla biriken suyun boşaltılması filtrenin ve sistemin ömrünü uzatır.

Filtre Değişiminde Hava Alma

Filtre değiştirildikten sonra sistemin havası mutlaka alınmalıdır. Bazı versiyonlarda filtre üzerinde el pompası bulunur, bazılarında ise kontağı birkaç kez açıp kapatarak elektrikli pompanın sistemi doldurması beklenir. Havası alınmadan uzun süre marş basmak, yüksek basınç pompasının kuru çalışmasına ve marş motoru ile akünün yorulmasına neden olabilir.

Enjektör Sağlığı

Enjektörler, yakıt sisteminin en hassas ve maliyetli parçalarından biridir. Enjektör sorunlarının erken belirtileri şunlar olabilir:

• Rölantide düzensiz çalışma ve sarsıntı
• Zor çalışma, özellikle sıcak motorda
• Egzozdan siyah duman
• Yakıt tüketiminde artış
• Motor bölgesinde tıkırtı ya da vuruntu sesi
• Silindir kapağı çevresinde kurum izi ve üfleme sesi (bakır pul kaçağı)

HDi motorlarda enjektör bakır pullarının sızdırması bilinen bir konudur. Pul kaçağı olduğunda yanma gazları dışarı üfler, enjektör çevresinde kurum birikir ve zamanla enjektör yuvasında sıkışabilir. Bu belirti görüldüğünde ertelemeden pulların yenilenmesi gerekir.

Geri Dönüş Testi

Enjektörlerin içeriden ne kadar yakıt kaçırdığını ölçmek için geri dönüş testi yapılır. Bu basit test, hangi enjektörün sorunlu olduğunu belirlemeye yardımcı olur ve gereksiz yere tüm enjektörlerin değiştirilmesini önler.

Yüksek Basınç Pompası

Pompa genellikle uzun ömürlü bir parçadır, ama kirli ya da sulu yakıt ona da zarar verir. Pompa arızasının belirtileri; güç kaybı, zor çalışma ve ray basıncıyla ilgili hata kodlarıdır. Pompa arızalandığında metal talaşı sisteme yayılabilir. Bu durumda sadece pompayı değil, ray ve enjektörler dahil tüm sistemin kontrol edilmesi ve gerekiyorsa temizlenmesi gerekir.

Yakıt Hatları ve Bağlantılar

Yakıt hattındaki küçük bir çatlak ya da gevşek bir bağlantı, sisteme hava girmesine neden olur. Bu da zor çalışma, motor kesilmesi ve güç kaybı yapar. Plastik hızlı bağlantı parçaları zamanla sertleşip çatlayabilir. Bakım sırasında hatlar ve bağlantılar gözle kontrol edilmeli, yakıt sızıntısı ya da ıslaklık aranmalıdır.

Yakıt Kalitesi ve Kullanım Alışkanlıkları

• Güvenilir istasyonlardan yakıt alın.
• Depoyu sürekli rezerv seviyesinde kullanmaktan kaçının; tortu sisteme çekilebilir.
• Uzun süre bekleyecek araçların deposunu dolu bırakın; yoğuşmayla oluşan su miktarını azaltır.
• Kış aylarında kış tipi dizel kullanımına dikkat edin; parafinlenme filtreyi tıkayabilir.

Parça Seçimi

Yakıt sistemi parçalarında kaliteden ödün vermek, kısa vadede tasarruf gibi görünse de uzun vadede enjektör ve pompa masrafına yol açar. Peugeot yedek parça seçerken filtrelerde orijinal ya da onaylı kaliteyi tercih edin. Expert için Peugeot Expert yedek parça kategorisine, aynı motor ailesini kullanan modeller için Peugeot Partner Tepee yedek parça kategorisine göz atabilirsiniz.

Son Söz

Expert'in yakıt sistemi, temiz yakıt ve zamanında bakımla çok uzun süre sorunsuz çalışır. Yakıt filtresini ihmal etmeyin, enjektörlerden gelen ilk uyarıları ciddiye alın ve yakıt hatlarını düzenli kontrol edin. Ticari bir aracın en pahalı arızası, onu çalışamaz hâle getiren arızadır; bu tür sürprizleri önlemenin yolu da düzenli bakımdan geçer.