Peugeot Expert Turbo Basınç Kaybının Olası Nedenleri

"Araç yüklüyken yokuşta çekmiyor, ekranda 'motor arızası' yazıyor ve sonra güç düşüyor." Expert sahiplerinden bu şikâyeti sık duyarım. Çoğu kişi ilk olarak turbonun bittiğini düşünür ve doğrudan turbo fiyatı sorar. Oysa turbo basınç kaybının sebebi çoğu zaman turbonun kendisi değil, turboyla birlikte çalışan çok daha ucuz parçalardır. Turboyu değiştirip sorunun devam ettiğini gören müşterilerim az değil. Gelin bu sorunu adım adım inceleyelim.

Turbo Basınç Kaybı Nasıl Anlaşılır?

Motor kontrol ünitesi, turbonun ürettiği basıncı sürekli izler. İstenen basınç ile gerçek basınç arasında belirli bir fark oluştuğunda arıza kodu kaydedilir ve motor korumaya (limp mode) geçebilir. Bu modda motor gücü kısıtlanır, araç belirli bir devrin üzerine çıkmaz. Sürücü tarafından fark edilen belirtiler şunlardır:

• Ani güç kaybı, özellikle hızlanma ve yokuşlarda
• Gösterge panelinde motor arıza lambası
• Turbodan ya da motor bölmesinden gelen ıslık veya tıslama sesi
• Egzozdan siyah duman
• Kontak kapatılıp açılınca geçici olarak düzelme

Olası Nedenler

Intercooler Hortumları ve Kelepçeler

Turbo ile motor arasındaki basınçlı hava hattında yer alan hortumlar, zamanla yağlanma ve ısı nedeniyle yumuşar, çatlar ya da yerinden çıkar. Basınçlı hattaki küçük bir kaçak bile turbo basıncının düşmesine neden olur. Hortumların bağlantı noktalarında yağ izi ve kurum, kaçağın en iyi göstergesidir. Expert'te bu, en sık rastlanan nedenlerden biridir.

Intercooler

Intercooler, ön tampon arkasında bulunduğu için taş çarpması ve korozyona açıktır. Çatlayan bir intercooler hava kaçırır. Ayrıca iç kısmında yağ birikmesi de verimini düşürür.

Vakum Hattı ve Turbo Aktüatörü

Expert'in birçok dizel motorunda değişken geometrili turbo kullanılır. Bu turbonun kanatlarının pozisyonu vakum ya da elektronik bir aktüatörle kontrol edilir. Vakum hortumlarında çatlak, vakum pompasında zayıflık ya da aktüatör arızası, turbonun doğru basıncı üretememesine yol açar. Vakum kontrollü sistemlerde bir solenoid valf de devrededir; bu valfin arızası da benzer belirtiler verir.

Değişken Geometri Kanatlarının Sıkışması

Turbonun sıcak tarafında bulunan değişken kanatlar, kurum birikimi nedeniyle sıkışabilir. Bu durumda kanatlar istenen pozisyona gelemez. Genellikle sürekli şehir içinde düşük devirde kullanılan araçlarda görülür. Bazen bu sorun temizlikle çözülebilir; ancak ileri durumlarda turbo revizyonu gerekebilir.

Basınç ve Hava Kütle Sensörleri

Turbo basınç sensörü ya da hava kütle ölçer (MAF) yanlış değer gönderirse, kontrol ünitesi basıncın düşük olduğunu sanabilir. Sensör soketlerindeki oksitlenme ya da kablo arızaları da bu hataya sebep olabilir.

EGR Valfi

EGR valfinin açık konumda takılı kalması, motora giden temiz hava miktarını azaltır ve turbo basıncını etkileyebilir. Kurumla dolmuş bir EGR valfi, hem güç kaybı hem de siyah duman yapar.

Tıkalı DPF veya Katalizör

Egzoz tarafındaki bir tıkanıklık, turbonun egzoz gazıyla dönme verimini düşürür. DPF'si dolmuş bir araçta güç kaybı ve turbo basıncı hataları birlikte görülebilir.

Turbonun Kendisi

Turbo mil boşluğu, yatak aşınması ya da kanat hasarı varsa turbo gerçekten arızalıdır. Bu durumda genellikle turbo çıkışında yağ izi, egzozdan mavi duman ve belirgin bir siren sesi de vardır.

Teşhis Sırası

Turbo basınç kaybı olan bir Expert'te genellikle şu sırayı izlerim:

• Arıza kodlarını okutmak ve canlı verilerde istenen-gerçek basınç farkını izlemek
• Intercooler hortumları ve kelepçeleri gözle ve basınç testiyle kontrol etmek
• Vakum hatlarını, solenoid valfi ve aktüatör hareketini test etmek
• Basınç sensörü ve MAF değerlerini kontrol etmek
• EGR valfinin çalışmasını ve kurum durumunu incelemek
• DPF fark basınç değerine bakmak
• En son turbonun mil boşluğunu ve kanat hareketini kontrol etmek

Turbo Değişirse Neler Yapılmalı?

Turbo değişimi gerçekten gerekiyorsa, arızanın asıl nedeni bulunmadan yeni turbo takılmamalıdır. Yağlama besleme borusu ve contalar yenilenmeli, motor yağı ve filtresi değiştirilmeli, hava filtresi kontrol edilmeli ve intercooler içi temizlenmelidir. Aksi hâlde yeni turbo da kısa sürede aynı kaderi yaşayabilir.

Parça Temini

Turbo hortumları, sensörler, vakum valfleri ve diğer ilgili parçalar motor koduna ve araç kuşağına göre farklıdır. Peugeot yedek parça alırken şasi numaranızla doğru eşleştirme yapın. Expert'e özel parçalar için Peugeot Expert yedek parça kategorisini, aynı motor ailesini paylaşan modeller için Peugeot 508 yedek parça kategorisini inceleyebilirsiniz.

Son Not

Turbo basınç kaybı, çoğu zaman bir hortum, bir sensör ya da bir vakum valfi kadar basit bir nedene dayanır. Teşhisi sabırla ve sırayla yapmak, gereksiz turbo masrafından kurtarır. Arıza lambası yandığında beklemeyin; erken teşhis, hem motoru hem de bütçenizi korur.