Peugeot Partner 1.6 HDi Motor İçin Bakım Seti Seçim Rehberi

Geçen ay dükkâna bir esnaf geldi, elinde bir poşet: içinde yağ filtresi, hava filtresi ve bir de mazot filtresi. "Usta, internetten Partner 1.6 HDi bakım seti aldım ama mazot filtresi bizimkine uymuyor gibi" dedi. Haklıydı. Aracın ruhsatına, motor koduna bakmadan alınan set, Partner gibi uzun yıllar üretilmiş bir modelde çoğu zaman bir parçada sorun çıkarıyor. Bu yazıda o esnafa anlattıklarımı biraz daha toparlayarak paylaşmak istiyorum.

Partner 1.6 HDi Motorunu Tanımak

Partner'da kullanılan 1.6 HDi, PSA ile Ford'un ortak geliştirdiği DV6 ailesinden gelir. Aynı blok farklı güç seçenekleriyle, farklı yıllarda, farklı emisyon normlarıyla piyasaya çıktı. Kimi versiyonlarda partikül filtresi (DPF) vardır, kimilerinde yoktur. Kimi motorlar 8 supaplı, kimileri 16 supaplıdır. Dışarıdan bakınca aynı görünen bu motorlarda filtre gövdeleri, yağ filtresi kartuşunun yüksekliği, hatta mazot filtresinin bağlantı şekli değişebiliyor.

Bu yüzden bakım setine geçmeden önce yapılacak ilk iş, motor kodunu ve şasi numarasını tespit etmek. Ruhsattaki şasi numarası, doğru parçayı bulmanın en sağlam yoludur. Parça satıcınıza şasi numarasını verdiğinizde yanlış ürünle karşılaşma ihtimaliniz ciddi biçimde azalır.

Bir Bakım Setinde Neler Olmalı?

Standart bir periyodik bakımda değişen parçalar aşağı yukarı bellidir. Ancak her bakımda hepsinin değişmesi gerekmez; servis kitapçığındaki aralıklar ve aracın kullanım şekli belirleyicidir.

• Motor yağı: Üreticinin onayladığı viskozite ve norma uygun olmalı. DPF'li motorlarda düşük kül içerikli (low SAPS) yağ kullanımı önemlidir.
• Yağ filtresi: DV6 motorlarda genellikle kartuş tipi filtre kullanılır. Kartuşla birlikte gelen contaların değiştirilmesi unutulmamalı.
• Hava filtresi: Ticari kullanımda, özellikle tozlu şantiye yollarında çalışan araçlarda daha sık kontrol edilmeli.
• Mazot (yakıt) filtresi: Common rail sistemin sağlığı için kritik. Su ayırıcı özelliği ve doğru bağlantı tipi kontrol edilmeli.
• Polen filtresi: Kabin içi hava kalitesi ve klima verimi için; şoförün gün boyu araçta olduğu düşünülürse ihmal edilmemesi gereken bir parça.
• Karter tapası contası: Küçük ama her yağ değişiminde yenilenmesi gereken bir parça.

Yağ Seçiminde Sık Yapılan Hatalar

Dükkânda en çok tartıştığımız konu yağ. Müşterinin bir kısmı "Ben hep 10W-40 koyarım, motor hiçbir şey olmadı" der. Eski tip dizellerde belki sorun yaşamamış olabilir ama DV6 gibi turbo beslemeli, hassas toleranslı motorlarda yanlış yağ, özellikle turbo yatakları ve eksantrik mili zincir/kayış gerdirme sisteminde zamanla iz bırakır.

Yağ seçerken bidonun üzerindeki viskozite değerine değil, üretici onay koduna bakın. PSA'nın kendi yağ normları vardır ve servis kitapçığında aracınıza uygun norm yazar. DPF'li bir Partner'a yüksek külü olan bir yağ koyarsanız partikül filtresi beklenenden çabuk dolabilir. Bu da rejenerasyon sorunları, arıza lambası ve sonunda pahalı bir DPF temizliği ya da değişimi demek.

Yağ Miktarı Konusunda Bir Not

Yağ filtresi değiştirildikten sonra motoru bir süre çalıştırıp durdurun, birkaç dakika bekleyin ve yağ çubuğuyla seviyeyi tekrar kontrol edin. Kartuş filtre yağ çektiği için ilk ölçüm yanıltıcı olabilir. Fazla yağ da az yağ kadar zararlıdır; özellikle DPF'li motorlarda karterde yağ seviyesinin yükselmesi ayrıca takip edilmesi gereken bir durumdur.

Mazot Filtresinin Önemi

Partner'ı ticari amaçla kullanan çoğu kişi, farklı istasyonlardan yakıt alır. Yakıttaki su ve partiküller, enjektörlerin ve yüksek basınç pompasının en büyük düşmanıdır. Bu yüzden mazot filtresini ucuz, kalitesi belirsiz bir ürünle değiştirmek, kısa vadede para kazandırıp uzun vadede enjektör masrafı çıkarabilir.

Filtre değişiminden sonra sistemin havasının alınması gerekir. DV6 motorlarda genellikle filtre üzerindeki el pompasıyla hava alınır. Hava tam alınmadan marş basmaya devam etmek, marş motorunu ve aküyü yorar, ayrıca yüksek basınç pompasının kuru çalışmasına neden olabilir.

Bakım Setini Alırken Nelere Bakmalı?

Piyasada çok sayıda marka ve fiyat seçeneği var. Benim müşterilerime tavsiyem şu: Orijinal ya da orijinal kalitesinde, bilinen bir üreticinin ürününü tercih edin. Peugeot yedek parça alırken satıcının parça numarasıyla eşleştirme yapıp yapmadığına dikkat edin. Parça kutusunun üzerindeki OEM referans numarası ile aracınızın şasi numarasından çıkan numaranın uyuşması gerekir.

• Filtrelerin contaları ve O-ringleri kutudan eksiksiz çıkıyor mu?
• Hava filtresinin kenar lastiği sağlam ve esnek mi?
• Mazot filtresinin bağlantı tipi (hızlı bağlantı ya da hortum kelepçesi) aracınızla uyumlu mu?
• Yağın üzerinde aracınızın gerektirdiği üretici normu yazıyor mu?

Bakım Sırasında Göz Atılması Gereken Diğer Noktalar

Araç lifte kalkmışken sadece filtre ve yağ değiştirip indirmek, iyi bir ustanın yapacağı iş değildir. Partner gibi yük taşıyan araçlarda alt takım daha çabuk yıpranır. Bakım sırasında şu noktalara da bakmayı alışkanlık hâline getirin:

• Triger kayışının ve gergi rulmanının genel durumu; değişim zamanı yaklaşıyorsa planlama yapılması
• V kayışı (alternatör kayışı) üzerinde çatlak veya parlama
• Turbo hortumlarında yağlanma ya da gevşeme
• Fren balatası kalınlığı ve fren hidroliği seviyesi
• Arka aks ve torsiyon bölgesinde ses ya da boşluk
• Akü kutup başlarında oksitlenme

Turbo yağlama borusu ve conta bölgesindeki yağlanmalar DV6 motorlarda kontrol edilmesi gereken noktalardandır. Bakım sırasında bu bölgede kurum ya da yağ birikintisi görürseniz turbo beslemesinin sağlıklı olup olmadığını bir uzmana kontrol ettirin.

Bakım Aralıkları: Kitapçık mı, Kullanım mı?

Üretici bakım aralıklarını normal kullanım koşullarına göre belirler. Ancak Partner'ların büyük kısmı ağır şartlarda çalışır: kısa mesafeli, sık dur-kalk yapılan dağıtım işleri, ağır yük, tozlu yollar. Bu tür kullanımda servis kitapçığında genellikle "ağır kullanım şartları" için daha kısa bakım aralıkları önerilir. Aracınızı nasıl kullandığınızı dürüstçe değerlendirip ona göre bir takvim belirlemek en sağlıklısıdır.

Ayrıca kısa mesafede çalışan DPF'li araçlarda rejenerasyon tamamlanamayabilir. Bu durum hem DPF'yi hem de motor yağını olumsuz etkiler; yağ içine yakıt karışabilir. Böyle bir kullanım varsa, yağ değişimini erkene çekmek akıllıca olur.

Doğru Parçayı Bulmak İçin

Aracınızın üretim yılına göre doğru kategoriye bakmak işinizi kolaylaştırır. 2008 öncesi kasalar için Peugeot Partner yedek parça kategorisine, 2008-2018 arası üretilen araçlar için ise Peugeot Partner Tepee yedek parça kategorisine göz atabilirsiniz. Emin olmadığınız durumda şasi numaranızla birlikte sormak en garantili yoldur.

Son Söz

Partner 1.6 HDi, doğru bakım yapıldığında yüz binlerce kilometre sorunsuz çalışabilen, işini gören bir motordur. Onu yoran şey çoğunlukla yanlış yağ, ihmal edilen mazot filtresi ve "nasılsa çalışıyor" diye ertelenen bakımlardır. Bakım setinizi motor koduna göre seçin, üretici normuna uygun yağ kullanın ve araç liftteyken birkaç dakikanızı ekstra kontrollere ayırın. Uzun vadede cebinize en çok katkıyı bu küçük alışkanlıklar yapar.