Peugeot Partner Motor Kulakları Ne Zaman Değiştirilmeli?

Bir müşterimiz aracını getirdiğinde "Rölantide direksiyon titriyor, vites atarken arabadan bir 'gümm' sesi geliyor" diyordu. Önce enjektörlerden şüphelenmiş, sonra debriyajdan. Kaputu açıp bir arkadaşa gaz verdirip vitese takıp bıraktırdığımızda motorun yerinden neredeyse bir karış oynadığını gördük. Sorun motor kulaklarıydı. Partner'da sık görülen ama genellikle başka arızalarla karıştırılan bir konu bu.

Motor Kulakları Ne İşe Yarar?

Motor ve şanzıman, araç gövdesine doğrudan değil, kauçuk ya da kauçuk-metal karışımı takozlar aracılığıyla bağlanır. Bu takozlara halk arasında motor kulağı, motor takozu ya da motor ayağı denir. İki temel görevleri vardır: motoru yerinde tutmak ve motorun titreşimini kabine aktarmadan sönümlemek.

Partner'da genellikle üç ana bağlantı noktası bulunur: motorun sağ tarafında bir motor kulağı, sol tarafta şanzıman takozu ve alt tarafta motorun öne-arkaya hareketini sınırlayan bir alt bağlantı (tork kolu ya da alt takoz). Bazı versiyonlarda hidrolik takoz kullanılabilir. Hangi tipin aracınızda olduğu motor ve yıla göre değişir.

Motor Kulağı Arızasının Belirtileri

• Rölantide artan titreşim: Direksiyonda, vites kolunda ve koltuklarda hissedilir. Klima açıldığında daha da belirginleşebilir.
• Kalkışta ve vites değişiminde vuruntu: Debriyaj bırakılırken ya da gaz kesildiğinde motorun ileri-geri hareket edip bir yere çarpması.
• Geri vitese takarken sarsıntı: Motorun ters yöndeki hareketi takozu zorlar.
• Motoru çalıştırırken ve kapatırken silkinme: Özellikle dizel motorlarda belirgindir.
• Vites kolunun hareket etmesi: Gaz verip kestiğinizde kolun ileri-geri oynaması.
• Takoz üzerinde çatlak, yırtık veya yağ sızıntısı: Hidrolik takozlarda sızıntı, takozun bittiğinin net işaretidir.

Diğer Arızalarla Karıştırılmaması İçin

Titreşim ve vuruntu, sadece motor kulaklarından kaynaklanmaz. Teşhis yaparken diğer olasılıkları da elemek gerekir:

Çift Kütleli Volan

Dizel Partner'larda çift kütleli volan yorulduğunda da rölantide titreşim ve kalkışta sarsıntı görülür. Volandan gelen ses genellikle tıkırtı tarzındadır ve debriyaja basınca değişebilir.

Enjektör ve Ateşleme Sorunları

Bir silindirin düzgün çalışmaması rölantide düzensiz bir sarsıntıya yol açar. Bu durumda motorun kendisi dengesiz çalışır, sadece titreşim kabine aktarılmakla kalmaz.

Aks ve Ön Takım

Seyir sırasında hızla artan titreşim daha çok aks, balans ya da ön takım kaynaklıdır; motor kulaklarıyla ilgisi azdır.

Basit Kontrol Yöntemi

Bu kontrolü tek başınıza değil, mutlaka iki kişi ve güvenli bir ortamda yapın. El freni çekili, ayak frene sıkıca basılıyken bir kişi aracı önce birinci vitese, sonra geri vitese takıp hafifçe gaz verir. Diğer kişi kaput açıkken güvenli bir mesafeden motorun hareketini izler. Sağlam takozlarla motor sadece hafifçe esner; aşırı bir sıçrama, yalpalama ya da metal metale vurma sesi varsa takozlardan biri bitmiştir. Araç önünde kesinlikle durulmamalıdır.

Lifte ise takozlar levye yardımıyla zorlanarak kauçuk kısmın gövdeden ayrılıp ayrılmadığı, çatlak olup olmadığı kontrol edilir.

Ne Zaman Değiştirilmeli?

Motor kulakları için sabit bir değişim kilometresi yoktur. Ömürlerini belirleyen etkenler şunlardır:

• Aracın yüklü kullanılma sıklığı ve sert kalkışlar
• Kauçuğun yaşlanması; az kullanılan araçlarda bile zamanla sertleşme ve çatlama
• Motor yağı veya hidrolik sızıntılarının takozun üzerine damlaması (yağ kauçuğu bozar)
• Yüksek motor sıcaklıklarına maruz kalma

Pratikte belirtiler başladığında değişim düşünülmelidir. Bir takoz bittiğinde diğer takozlar daha fazla yük taşır ve onlar da hızla yorulur. Bu yüzden takozlardan biri değişirken diğerlerinin durumunu da değerlendirmek gerekir.

Değişimde Dikkat Edilecek Noktalar

Motor kulağı değişimi sırasında motor, alttan uygun bir destekle tutulmalıdır. Karter doğrudan krikoyla kaldırılırsa hasar görebilir; araya geniş bir takoz ya da özel destek konulmalıdır. Takozlar takılırken motorun yerine doğal hâliyle oturması sağlanmalı, cıvatalar önce elle takılıp sonra üreticinin belirttiği değerde sıkılmalıdır. Gerilimli montaj yapılırsa yeni takoz bile titreşim iletir.

Kaliteli takoz seçimi de çok önemli. Ucuz, sert kauçuklu takozlar titreşimi kabine iletir ve kısa sürede çatlar. Peugeot yedek parça ararken motor kodunuza uygun, kalitesi bilinen markaların ürünlerini tercih edin.

Partner Kasasına Göre Parça

Partner'ın farklı kasalarında ve motor seçeneklerinde takozlar farklılık gösterir. Benzinli ve dizel motorların takozları, hatta aynı motorun farklı şanzıman versiyonlarında takozlar birbirinin yerine geçmeyebilir. Şasi numaranızla sorgulama yapmanız en doğru yoldur. 2008-2018 arası araçlar için Peugeot Partner Tepee yedek parça, 2019 sonrası araçlar için Peugeot Partner yedek parça (2019-2025) kategorisine bakabilirsiniz.

Bitirirken

Motor kulakları göz önünde olmayan, ama sürüş konforunu ve aracın diğer parçalarının ömrünü doğrudan etkileyen parçalardır. Bitmiş bir takoz; egzoz bağlantılarını, aksları, vites halatlarını ve hortumları da zorlar. Rölantide titreşim ve vites değişiminde vuruntu başladığında motor kulaklarını kontrol ettirin. Küçük bir değişim, ileride çok daha büyük masrafların önüne geçer.