En Sağlıklı Yöntem: Mekanik Yağ Basıncı Ölçümü
En Sağlıklı Yöntem: Mekanik Yağ Basıncı Ölçümü
Yağ pompası arızasını tespit etmenin en net yolu mekanik basınç saati ile ölçüm yapmaktır. Yağ basınç müşürünün yerine manometre bağlanır ve motor soğuk/ılık/sıcak halde farklı devirlerde basınç değerleri okunur.
Burada önemli olan tek bir sayı değildir. Peugeot yedek parça Basınç soğukken normal, sıcakken düşüyorsa; rölantide kritik seviyeye iniyor ama devir yükselince toparlıyorsa; bu patern yağ pompası aşınması veya pickup tıkanması gibi ihtimalleri güçlendirir.
Eğer basınç her koşulda düşükse, pompaya ek olarak motor içi aşınma ihtimali de masaya gelir. Yatak boşlukları büyümüşse pompa ne yaparsa yapsın basınç kaçırır.
Bu nedenle mekanik ölçüm, hem “gerçekten basınç düşük mü?” sorusunu hem de “düşüklük hangi koşulda artıyor?” sorusunu cevaplar.
5) Yağ Basınç Sensörü (Müşür) Arızası Nasıl Ayırt Edilir?
Yağ basınç müşürü arızası Peugeot’larda zaman zaman görülebilir ve sürücüyü yanıltır. Müşür arızasında yağ lambası aralıklı yanabilir, bazen hiçbir belirti yokken uyarı verebilir. Motor sesi normalse, performans normalse, yağ seviyesi normalse ama lamba kafasına göre yanıp sönüyorsa sensör ihtimali artar.
Bunun ayrımı yine mekanik basınç ölçümü ile netleşir. Basınç normal çıkarsa sorun çoğu zaman sensör, soket, tesisat veya nadiren gösterge/ECU tarafıdır.
6) Karter Sökülmeden Önce Düşünülmesi Gereken Kritik Nokta: Pickup Tıkanması
Peugeot motorlarında yağ pompası “sağlam” olduğu halde basınç düşüklüğü yaşanmasının en sık nedenlerinden biri karter içindeki yağ süzgecinin (pickup) tıkanmasıdır. Özellikle düzensiz yağ değişimleri, kalitesiz yağ, motor içindeki kurum, conta silikonlarının kopup kanallara yürümesi gibi durumlarda bu süzgeç tıkanabilir.
Tıkanma olduğunda pompa yağ çekemez. Bu durumda yağ basıncı düşer ve özellikle yüksek devirde daha tehlikeli hale gelebilir. Çünkü motor daha çok yağ isterken pompa yeterli beslenemez.
Bu ihtimal güçlüyse karter sökülüp süzgeç kontrolü yapılır. Bu işlem aynı zamanda karter içinde metal talaşı var mı, yağda aşınma belirtisi var mı gibi motorun genel sağlığı hakkında da bilgi verir.
7) Yağ Pompası Arızası ile Yatak Sarmanın Sesini Karıştırmamak
Yağ pompası arızasında ses genellikle üstte değil, alt tarafta “yatak sesi” olarak tarif edilen metalik vuruntuya dönebilir. Ancak yatak sesi başladığında iş ciddileşmiştir. Çünkü bu, yağlama sorununun motor içinde hasar ürettiğini gösterir.
Bazı kullanıcılar sesi duyup “yağ pompası değişince düzelir” diye düşünür. Eğer yataklarda aşınma başladıysa sadece pompa değişimi yetmeyebilir. Basınç problemi çözülsa bile hasar kalıcı olabilir.
Bu yüzden ses başladığı anda araç kullanılmamalı, teşhis hızla yapılmalıdır.
8) Turbo Varsa: Yağ Besleme Hattı ve Turbo Sağlığı Kontrolü
Peugeot HDi ve turbo benzinli motorlarda yağ pompası arızası sadece motoru değil turboyu da vurur. Yağ basıncı düşükse turbo mil yatağı kısa sürede zarar görür. Turbo ıslık sesinde artış, yağ yakma, çekiş düşüklüğü gibi durumlar bu zincirin sonucu olabilir.
Bu yüzden yağ basıncı sorunu olan turbo motorlarda turbo yağ besleme hattı, yağ dönüş hattı ve turbo boşluk kontrolü mutlaka değerlendirilmelidir. Aksi halde yağ pompası problemi çözülse bile turbo kısa süre sonra arıza verebilir.
Yağ Pompası Arızası Şüphesi Varken Aracı Kullanmak Neden Riskli?
Bu sorunun cevabı basit: yağ basıncı yoksa motor “kuru” çalışır. Kuru çalışma birkaç dakika içinde krank yataklarını, kol yataklarını ve eksantrik yataklarını aşındırır. Eğer yatak sararsa motor kilitlenebilir. Kilitlenen motor hem yüksek maliyet hem de yolda kalma riskidir.
Yağ basınç lambası yandığında “bir servise kadar gideyim” düşüncesi çok pahalıya patlayabilir. En doğru yaklaşım, aracı durdurup çekiciyle götürmektir. Çünkü masrafı belirleyen şey çoğu zaman arızanın kendisi değil, arıza varken araçla devam edilmesidir.
Doğru Teşhis Sırası Nasıl Olmalı?
Yağ pompası arızasını tespit ederken en sağlıklı yaklaşım, kolaydan zora doğru gitmektir. Önce yağ seviyesi ve yağın doğru olup olmadığı kontrol edilir. Ardından filtre ve montaj hattı değerlendirilir. Sonra mekanik yağ basıncı ölçümü yapılır. Basınç düşükse sensörle ilgili yanıltma ihtimali elenir. Ardından pickup tıkanması için karter kontrolü, gerekirse pompa söküm ve ölçüm aşamasına geçilir.
Bu sıralama hem gereksiz parça değişimini önler hem de motor hasarı oluşmadan sorunu yakalama şansını artırır.
Sonuç
Peugeot yağ pompası arızası, motorun kaderini belirleyen arızalardan biridir. Doğru tespit edilmediğinde hem gereksiz masraf çıkarır hem de ihmal edilirse motoru ağır hasara sürükler. Yağ basınç lambası, rölantide artan metalik sesler, ısındıkça belirginleşen basınç düşüşü, turbo performansında anormallik ve düzensiz motor çalışması gibi belirtiler, yağ pompası dahil yağlama sistemi üzerinde ciddi bir şüphe oluşturur.
Bu arızayı netleştirmenin en güvenilir yolu mekanik yağ basıncı ölçümüdür. Ardından sensör, filtre ve karter/pickup hattı kontrol edilerek asıl neden bulunur. Unutmayın; yağ pompası konusu “idare eder” değil, “hemen teşhis ve doğru müdahale” konusudur. Motor, yağsız çalışmayı affetmez.