Opel Astra H Direksiyon Pompası Arızası Nasıl Tespit Edilir?

"Usta, sabah ilk çalıştırdığımda direksiyon taş gibi oluyor, birkaç dakika sonra düzeliyor." Bu cümleyi Astra H sahiplerinden o kadar çok duyduk ki, telefonda bile neye bakacağımızı aşağı yukarı tahmin eder hale geldik. Astra H'nin direksiyon sistemi, eski tip kayışla çalışan pompalardan farklıdır ve arızaları da kendine özgü bir şekilde kendini gösterir. Bu yazıda, servis tecrübemize dayanarak direksiyon pompası arızasını nasıl tespit ettiğimizi adım adım anlatacağız.

Astra H'nin direksiyon sistemi nasıl çalışır?

Astra H'de klasik kayışlı hidrolik pompa yerine elektro-hidrolik direksiyon pompası kullanılır. Pompa, motorun kayışından değil, kendi elektrik motorundan güç alır. Hidrolik yağ yine sistemde dolaşır, direksiyon kutusundaki pistonlara basınç uygular; ancak bu basıncı üreten şey bir elektrik motoru ve ona bağlı küçük bir kontrol ünitesidir. Pompa genellikle ön tarafta, sol farın arka-alt bölgesinde, şasi kolonuna yakın bir yerde konumlanır.

Bu tasarımın avantajı, pompanın sadece ihtiyaç olduğunda tam güçle çalışması ve yakıt tasarrufu sağlamasıdır. Dezavantajı ise elektrik motoru, kontrol kartı ve bağlantı soketlerinden oluşan ek arıza noktalarıdır. Ayrıca pompanın yere yakın konumu, nem ve tuzlu suya maruz kalmasına yol açar.

En sık görülen belirtiler

• Direksiyonun aniden ağırlaşması, özellikle park manevrasında
• Direksiyonun bir an hafif, bir an ağır gelmesi; düzensiz destek
• Ön taraftan gelen uğultu ya da vınlama sesi
• Gösterge panelinde direksiyon uyarı ışığının yanması
• Soğuk havada ilk çalıştırmada desteğin hiç olmaması
• Hidrolik yağ haznesinde seviye düşüşü veya köpürme
• Pompa etrafında yağ ıslaklığı

Bu belirtilerin hepsi doğrudan pompa arızası anlamına gelmez. Örneğin direksiyonun ağırlaşması, akü voltajının düşük olmasından da kaynaklanabilir. Pompa ciddi akım çeken bir parçadır; şarj sistemi zayıfsa ilk etkilenen sistemlerden biridir.

Belirtilerin ne zaman ortaya çıktığı da teşhiste çok işe yarar. Müşteriye mutlaka şu soruları sorarız: Sorun soğukken mi, sıcakken mi oluyor? Yağmurlu havada ya da yıkamadan sonra artıyor mu? Uzun park manevrasından sonra mı başlıyor? Yağmur veya yıkama sonrası artan arızalar bize nem ve soket sorununu, uzun manevra sonrası başlayan arızalar ise pompanın aşırı ısınıp kendini korumaya almasını düşündürür. Pompa ısındığında desteği bilinçli olarak azaltabilir; bu bir arıza değil, koruma davranışıdır ama sık tekrarlıyorsa pompanın zorlandığını gösterir.

Pompa mı, elektrik mi, mekanik mi?

Bizim teşhiste ilk kuralımız şudur: Pompayı değiştirmeden önce elektriğini doğrula. Elektro-hidrolik pompanın arızası çoğu zaman aslında bir bağlantı sorunudur.

Elektriksel kontroller

Akü voltajı motor çalışırken ve dururken ölçülür. Şarj dinamosu yeterli voltaj üretmiyorsa pompa tam performans veremez. Ardından pompanın besleme kablosu, sigortası ve şasi bağlantısı kontrol edilir. Astra H'de pompanın şasi noktasının oksitlenmesi oldukça sık rastladığımız bir durumdur. Oksitli şasi bağlantısı temizlendiğinde direksiyonun yeniden normale döndüğü çok örnek gördük.

Pompa soketi de mutlaka sökülüp incelenmelidir. Su almış, pinleri yeşillenmiş bir soket aralıklı arızaya yol açar. Bu tip arızalarda direksiyon bazen normal, bazen ağır olur ve müşteri bunu "bazen yapıyor" diye tarif eder.

Hidrolik kontroller

Hazne seviyesi, yağın rengi ve kokusu kontrol edilir. Yanık kokan, koyulaşmış yağ pompanın zorlandığını gösterir. Seviye düşükse sızıntı aranır: pompa gövdesi, yüksek basınç hortumu, dönüş hortumu ve direksiyon kutusu körükleri. Körük içinde yağ birikmişse sızıntı direksiyon kutusunun kendisindendir.

Mekanik kontroller

Direksiyon kutusu, rotbaşları ve rotlar da kontrol listesine girer. Sıkışmış bir rotil ya da yataklarında sorun olan bir direksiyon kutusu, pompa ne kadar sağlam olursa olsun direksiyonu ağırlaştırır.

Arıza tespit cihazıyla kontrol

Astra H'de pompanın kendi kontrol elektroniği vardır ve hata kayıtları tutabilir. Uygun bir arıza tespit cihazıyla bu kayıtlar okunur. Aşırı akım, düşük voltaj, aşırı ısınma ya da motor arızası gibi kodlar teşhisi hızlandırır. Ancak kayıt yoksa bile arıza olabileceğini unutmamak gerekir; özellikle mekanik aşınma her zaman kod üretmez.

Canlı veride araç hız sinyali de kontrol edilmelidir. Pompa, araç hızına göre desteğini ayarlar. Hız bilgisini yanlış alıyorsa direksiyon düşük hızda ağır, yüksek hızda fazla hafif olabilir. Bu durumda sorun pompada değil, sinyali gönderen tarafta aranmalıdır.

Pompa değişimi kararı ve parça seçimi

Elektrik ve hidrolik taraf temiz çıkıyorsa, pompa sesli çalışıyor ve basınç üretemiyorsa değişim kararı verilir. Bu noktada üç seçenek vardır: sıfır orijinal ya da eşdeğer pompa, yenilenmiş (revizyonlu) pompa veya mevcut pompanın tamiri. Pompanın elektrik motoru ve kontrol kartı bazen ayrı onarılabilse de bu iş uzmanlık ister ve garanti açısından riskli olabilir.

Revizyonlu pompa tercih edilecekse, işi yapan firmanın hangi parçaları yenilediğini mutlaka sorun. Sadece dış temizliği yapılmış, içi dokunulmamış pompalar piyasada maalesef az değil. Rulmanları, keçeleri ve elektrik motoru fırçaları yenilenmiş, test edilmiş ve garantiyle verilen bir revizyon pompa makul bir seçenek olabilir; aksi halde sıfır parçaya yönelmek uzun vadede daha ekonomiktir.

Parça seçerken dikkat edilmesi gereken nokta, Astra H'nin farklı motor ve donanım seçeneklerinde farklı pompa tiplerinin kullanılmasıdır. Soket tipi, bağlantı noktaları ve basınç değerleri değişebilir. Bu yüzden parça kodu mutlaka şasi numarası üzerinden doğrulanmalıdır. Biz müşterilerimizden her zaman ruhsat bilgisini istiyoruz; böylece yanlış parça gönderme riski ortadan kalkar. Uygun pompa ve direksiyon parçaları için Opel yedek parça kategorimizi inceleyebilirsiniz.

Değişim sonrası dikkat edilecekler

Yeni pompa takıldıktan sonra sistem üretici tavsiyesine uygun hidrolik yağla doldurulmalıdır. Farklı tip yağ kullanmak contalara zarar verebilir ve pompa ömrünü kısaltır. Havası alınmamış bir sistemde pompa uğultu yapar ve kısa sürede aşınır. Hava alma işlemi için genellikle motor çalışırken direksiyon yavaşça sağa sola tam çevrilir, ancak dayanaklarda uzun süre bekletilmez. Hazne seviyesi birkaç kez kontrol edilip tamamlanır.

Eski pompanın arızalanma nedeni de araştırılmalıdır. Eğer arıza su girmesinden kaynaklandıysa, pompanın koruma kapağının yerinde olduğundan emin olun. Şasi bağlantısı temizlenmeli, soket yeni ise yenilenmeli. Aksi halde yeni pompa da aynı kaderi paylaşabilir.

Sık yapılan hatalar

• Akü ve şarj sistemini kontrol etmeden pompa değiştirmek
• Uğultu sesini pompa arızası sanıp rulman veya aks sesini gözden kaçırmak
• Hidrolik yağı uygun spesifikasyona dikkat etmeden tamamlamak
• Hava alma işlemini atlamak
• Direksiyonu dayanakta uzun süre zorlamak; bu pompayı aşırı ısıtır

Sık sorulan sorular

Direksiyon pompası arızalıyken araç kullanılabilir mi?

Direksiyon desteği olmadan da araç yönlendirilebilir, ancak özellikle düşük hızda çok ağırlaşır. Ani durumlarda tepki süresi uzar; bu yüzden en kısa sürede servise gitmek gerekir.

Uğultu her zaman pompa arızası mıdır?

Hayır. Düşük yağ seviyesi, sistemde hava ya da tıkalı bir hortum da uğultuya sebep olabilir. Önce bunlar kontrol edilmelidir.

Akü değişimi sonrası direksiyon ağırlaştı, neden?

Bağlantılar gevşek kalmış veya şasi noktası temas etmiyor olabilir. Bazı durumlarda sistemin kendini tanıması için kısa bir sürüş gerekebilir.

Kapanış

Astra H'nin direksiyon pompası, doğru teşhis edildiğinde çoğu zaman gereksiz masraf yapmadan çözülebilecek bir arızadır. Önce elektrik, sonra hidrolik, en son mekanik kontrol sırasını izlemek hem zamanı hem parayı korur. Pompa ve ilgili tüm parçalar için Opel parça kategorisi sayfamıza göz atabilir, şasi numaranızla doğru parçayı birlikte belirleyebiliriz.