Opel Astra H Motor Yağı Kaçağında Kontrol Edilecek Contalar
Astra H'lerde en sık duyduğumuz cümlelerden biri şu: "Altına karton koydum, her sabah birkaç damla yağ var." Bir müşterimiz bu sorunu çözmek için iki yıl içinde üç kez karter contası değiştirtmişti. Aracı motor temizleyiciyle yıkayıp UV boyalı yağ ekleyerek birkaç gün kullandırdık. Lambayla baktığımızda kaçağın kaynağı karter değil, motorun üst kısmındaki yağ soğutucusu contasıydı. Yağ yukarıdan süzülüp karterin kenarından damlıyordu. Yağ kaçağı teşhisinde en büyük tuzak budur: Yağın damladığı yer, kaçtığı yer değildir. Bu yazıda Astra H'de kontrol edilmesi gereken contaları yukarıdan aşağıya doğru sıralıyoruz.
Önce temizlik, sonra teşhis
Yıllar içinde motorun alt tarafı yağ, toz ve çamurla kaplanır. Bu durumda kaçağın nereden başladığını görmek neredeyse imkânsızdır. Bizim ilk adımımız her zaman motorun uygun bir temizleyiciyle temizlenmesidir. Elektrik bağlantıları, alternatör ve sensörler korunarak, yüksek basınç doğrudan bu noktalara tutulmadan yıkama yapılır.
Ardından iki yöntemden biri uygulanır. Ya araç birkaç gün kullanılıp yeniden kontrol edilir ve ilk ıslanan bölge tespit edilir, ya da motor yağına ultraviyole boyası eklenir. Boyalı yağ, UV lambası altında parlak sarı-yeşil renkte görünür ve kaçağın kaynağını net şekilde gösterir. Özellikle birden fazla noktadan terleme olan motorlarda bu yöntem çok zaman kazandırır.
Yukarıdan aşağıya kontrol listesi
Yağ yerçekimiyle aşağı akar. Bu yüzden kaçak ararken her zaman en üstten başlamak gerekir. Astra H'nin benzinli Ecotec ve dizel CDTI motorlarında kontrol ettiğimiz başlıca noktalar şunlardır:
- Yağ doldurma kapağı ve contası
- Külbütör (subap) kapağı contası
- Kam mili ve eksantrik sensörü o-ringleri
- Yağ soğutucusu (yağ filtre gövdesi) contası
- Yağ basınç müşürü
- Kam mili ve krank ön keçeleri
- Krank arka keçesi
- Karter contası ve karter tapası
- Turbo yağ besleme ve dönüş hatları (dizel ve turbolu versiyonlarda)
Şimdi bunların en sık sorun çıkaranlarını biraz daha yakından inceleyelim.
Külbütör kapağı contası
Motorun en üst kısmında bulunan külbütör kapağı contası, sürekli ısınıp soğuma nedeniyle zamanla sertleşir ve esnekliğini kaybeder. Kaçak genellikle kapağın kenarlarından, özellikle arka tarafından başlar ve egzoz manifolduna doğru süzülebilir. Sıcak egzoz manifolduna damlayan yağ, kaputun altından gelen yanık yağ kokusunun en yaygın nedenidir. Bu sadece rahatsız edici değil, yangın riski de taşıyan bir durumdur.
Astra H'nin bazı benzinli motorlarında külbütör kapağı plastik yapıdadır ve karter havalandırma sistemiyle entegre olabilir. Kapağın kendisinde çatlak ya da eğilme varsa sadece contayı değiştirmek yetmez. Ayrıca karter havalandırma sistemi tıkanırsa motor içindeki basınç artar ve sağlam contalardan bile yağ zorlanarak çıkar. Bu yüzden külbütör contası kaçağında havalandırma sisteminin de kontrol edilmesi gerekir.
Yağ soğutucusu ve filtre gövdesi contası
Astra H'nin bazı motorlarında yağ filtresi gövdesi ve yağ soğutucusu bir arada, motor bloğunun ön ya da yan tarafında bulunur. Bu bölgedeki contalar, motor yağı ile soğutma suyunun birbirinden ayrılmasını da sağlar. Bu contaların sertleşmesi iki farklı soruna yol açabilir: Dışarıya yağ kaçağı ya da yağ ile antifrizin birbirine karışması.
Genleşme kabında yağ izi ya da yağ çubuğunda kahverengi, mayonez kıvamında bir tabaka görürseniz, ilk akla gelen kapak contası olsa da yağ soğutucusu contası da güçlü bir ihtimaldir. Burada doğru teşhis koymak, gereksiz yere silindir kapağı sökülmesinin önüne geçer. Dışarıya kaçak durumunda ise yağ genellikle bloğun yan tarafından aşağıya doğru akar ve karter çevresinde birikir; tıpkı yazının başındaki örnekte olduğu gibi.
Krank ve kam mili keçeleri
Keçeler, dönen millerin motor bloğundan çıktığı noktalarda yağın dışarı kaçmasını engeller. Ön keçeler triger kapağının arkasında kalır; bu yüzden kaçak triger bölgesinde yağ izi olarak görülür. Triger kayışlı motorlarda yağ, kayışın üzerine bulaşırsa kayış malzemesini bozar ve ömrünü ciddi şekilde kısaltır. Bu, ihmal edilmemesi gereken bir durumdur; kayışın erken kopması motor için ağır hasar anlamına gelebilir.
Bu yüzden triger seti değiştirilirken ön keçelerin de yenilenmesini her zaman öneriyoruz. Aynı işçilikle yapılan bu değişim, ileride sadece keçe için triger bölgesinin yeniden sökülmesini önler.
Krank arka keçesi ise motor ile şanzıman arasında kalır. Bu keçeden kaçak olduğunda yağ, motor ile şanzımanın birleşim yerinden damlar. Değişimi için şanzımanın indirilmesi gerektiğinden, genellikle debriyaj seti değişimiyle birlikte yapılması ekonomiktir.
Karter contası ve tapası
Kaçak denince ilk akla gelen karter contası, aslında sanıldığı kadar sık sorun çıkarmaz. Karter bölgesinde gördüğümüz ıslaklığın önemli kısmı yukarıdan gelen yağdır. Yine de karter contası da zamanla yorulur, özellikle karter kasislerde ya da bozuk yolda bir kez çarpmışsa yüzey eğilebilir.
Karter tapası ise basit ama sık atlanan bir noktadır. Her yağ değişiminde tapa contasının yenilenmesi gerekir. Eski conta tekrar kullanıldığında ya da tapa aşırı sıkıldığında dişler bozulur ve sızıntı başlar. Bazı Astra H motorlarında alüminyum karter kullanıldığı için diş bozulması daha kolay olur; tapa mutlaka servis kitapçığında belirtilen değerde sıkılmalıdır.
Contalardan bağımsız sebepler
Contalar ne kadar kaliteli olursa olsun, bazı durumlarda kaçak tekrarlar. Bunun en yaygın nedenleri şunlardır:
- Karter havalandırma sisteminin tıkanması ve motor içi basıncın yükselmesi
- Yanlış viskozitede veya kalitesiz motor yağı kullanılması
- Motora fazla yağ konulması; seviye çubuğunda maksimumun üzerinde yağ contaları zorlar
- Montaj yüzeylerinin temizlenmeden yeni conta takılması
- Cıvataların düzensiz ya da aşırı sıkılması
- Sıvı conta kullanılması gereken yerlerde hatalı uygulama
Özellikle motor içi basınç meselesini vurgulamak isteriz. Segmanları aşınmış, kompresyon kaçıran motorlarda yanma gazları kartere geçer ve iç basınç yükselir. Bu durumda yeni takılan contalar bile kısa sürede kaçırmaya başlar. Kaçağın çok sayıda noktadan aynı anda başladığı motorlarda iç basıncın ölçülmesi faydalı olur.
Parça seçimi ve değişim önerileri
Astra H motorlarında conta seçimi, motor koduna göre yapılmalıdır. Benzinli ve dizel motorların contaları birbirinden farklıdır; hatta aynı hacimli motorun farklı üretim dönemlerinde bile farklılık olabilir. Contanın malzemesi de önemlidir. Kaliteli contalar ısıya ve yağa karşı uzun süre esnekliğini korur. Ucuz contalar ise ilk aylarda iyi görünse de kısa sürede sertleşir ve aynı sorun geri döner. Astra H motorunuza uygun conta ve keçeleri Opel yedek parça kategorimizde bulabilirsiniz.
Değişim sırasında dikkat edilmesi gereken bir diğer konu da yeni contayla birlikte gelen cıvata ve rondelalardır. Bazı contalar, özellikle külbütör kapağında, cıvata kauçuklarıyla birlikte gelir; bunların da yenilenmesi gerekir. Contayı değiştirdikten sonra motor yağının üretici tavsiyesine uygun spesifikasyonda olduğundan emin olun; uygun yağları motor yağları kategorimizde inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hafif terleme için hemen conta değiştirmek gerekir mi?
Damlamayan hafif terleme acil değildir, ama takip edilmelidir. Terleme egzoz manifoldu ya da triger kayışı gibi kritik noktalara yakınsa ertelenmemelidir.
Yağ kaçağını önleyen katkılar işe yarar mı?
Bazı katkılar sertleşmiş contaları geçici olarak yumuşatabilir. Ancak kalıcı bir çözüm değildir ve conta değişiminin yerini tutmaz.
Yağ eksilmesi her zaman kaçak mıdır?
Hayır. Motor yağı yakıyorsa da seviye düşer. Dışarıda iz yoksa ama yağ eksiliyorsa segman, supap lastiği ya da turbo kontrol edilmelidir.
Kapanış
Astra H'de yağ kaçağı teşhisinin altın kuralı basittir: Önce temizle, sonra en üstten başla. Damlayan yer her zaman kaçağın kaynağı değildir. Doğru teşhis, gereksiz conta değişimlerini önler ve sorunu ilk seferde çözer. Motorunuza uygun tüm conta, keçe ve ilgili parçalar için Opel yedek parçaları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.