Opel Corsa E Klima Kompresörü Arızası Nasıl Tespit Edilir?

Yaz gelince telefonumuz en çok tek bir cümleyle çalar: "Klima soğutmuyor, kompresör gitti galiba." Bu cümleyi kuran Corsa E sahiplerinin yarısından fazlasında kompresör aslında sağlam çıkar. Gaz eksiktir, kondenser tıkanmıştır ya da bir sensör yanlış bilgi veriyordur. Ama geri kalanında gerçekten kompresör arızası vardır ve onu doğru tespit etmek, gereksiz masrafla gerekli masraf arasındaki farkı belirler. Kompresör, klima sisteminin en pahalı parçalarından biri olduğu için bu konuda acele etmemek gerekiyor. Gelin Corsa E'de klima kompresörü arızasının nasıl tespit edildiğine bir ustanın gözünden bakalım.

Kompresör Klima Sisteminde Ne Yapar?

Klima sistemini bir döngü olarak düşünebilirsiniz. Kompresör, gaz halindeki soğutucu akışkanı sıkıştırarak basıncını ve sıcaklığını yükseltir. Bu sıcak gaz, ön tampon arkasındaki kondenserde soğuyarak sıvılaşır. Ardından genleşme valfinden geçip kabin içindeki evaporatörde buharlaşır ve bu sırada ortamdan ısı çeker. Kabine gelen serin hava, bu buharlaşmanın sonucudur. Döngünün kalbi olan kompresör durduğunda, sistemin geri kalanı ne kadar sağlam olursa olsun soğutma olmaz.

Corsa E'de kompresör motor tarafından, aksesuar kayışı aracılığıyla döndürülür. Kompresörün devreye girip çıkması, kasnağın önündeki elektromanyetik kavrama ile ya da bazı uygulamalarda kompresörün içindeki kontrol valfiyle sağlanır. Motor seçeneğine göre kompresör tipi ve bağlantıları farklılık gösterebilir; bu yüzden parça seçimi öncesinde mutlaka şasi numarası üzerinden teyit yapılması gerekir.

Kompresör Arızasının Belirtileri

Kompresör arızaları genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:

• Klima açıldığında soğuk hava gelmemesi: Fan çalışır, hava gelir ama dış hava sıcaklığında kalır.
• Kompresörden gelen ses: Klima açıldığında başlayan ve kapatıldığında kesilen uğultu, hırıltı ya da metalik tıkırtı.
• Kavramanın devreye girmemesi: Klima düğmesine basıldığında motor bölmesinde beklenen "tık" sesinin gelmemesi ve kasnak önündeki diskin dönmemesi.
• Aralıklı soğutma: Klimanın bir süre soğutup sonra ılık hava vermesi, sonra tekrar soğutması.
• Rölantide motor devrinin düşmesi ya da titreme: Sıkışmaya başlayan kompresör motora fazladan yük bindirir.
• Kompresör çevresinde yağlı iz: Mil keçesinden ya da gövdeden kaçak olduğunda, soğutucu akışkanla birlikte kompresör yağı da dışarı çıkar.

Kompresör mü, Başka Bir Şey mi?

Yukarıdaki belirtilerin hepsi başka arızalar tarafından da üretilebilir. Atölyede en sık yaptığımız iş, kompresöre suç atmadan önce olası diğer sebepleri elemektir.

Eksik soğutucu akışkan

Sistemde gaz eksik olduğunda basınç sensörü kompresörün çalışmasına izin vermez. Bu, kompresörü korumak için yapılmış bir güvenlik önlemidir. Sürücü kompresörün devreye girmediğini görür ve arızalı sanır. Oysa sorun bir kaçaktır. Gaz dolumu yapmadan önce kaçağın bulunması gerekir; aksi halde yeni gaz da kısa sürede kaçar.

Kondenser ve fan sorunları

Kondenserin önü yaprak, toz ya da böcekle tıkandığında veya radyatör fanı çalışmadığında sistemdeki basınç aşırı yükselir. Yüksek basınç sensörü bu durumda kompresörü kapatır. Klima yolda soğutuyor, trafikte ılıyorsa önce kondenser ve fana bakılmalıdır.

Elektriksel sorunlar

Klima sigortası, kompresör rölesi, basınç sensörü ya da kompresör soketindeki bir sorun da kompresörün devreye girmemesine yol açar. Kompresör mekanik olarak tamamen sağlam olduğu halde elektrik gelmediği için çalışmaz.

Kabin içi sorunlar

Kompresör ve gaz basıncı normal olduğu halde kabine soğuk hava gelmiyorsa, sorun kalorifer klapesinde, klapeyi hareket ettiren motorda ya da tıkalı bir polen filtresinde olabilir. Bu durumda motor bölmesinde değil, gösterge panelinin arkasında aramak gerekir.

Ustanın Tespit Adımları

Corsa E'de klima şikâyetiyle gelen bir araca atölyede şu sırayla yaklaşıyoruz:

• Arıza tespit cihazıyla klima ve motor beyni kayıtları okunur; basınç sensörü değerleri canlı veriden izlenir.
• Klima servis istasyonu bağlanarak alçak ve yüksek basınç tarafları ölçülür. Basınç değerlerinin birbirine göre durumu, kompresörün pompalama yapıp yapmadığını büyük ölçüde ortaya koyar.
• Kavramanın ya da kontrol valfinin elektrik alıp almadığı kontrol edilir.
• Kompresör ve hatlar boyunca kaçak testi yapılır; bunun için UV boya ya da elektronik kaçak dedektörü kullanılabilir.
• Kondenserin temizliği ve radyatör fanının çalışması kontrol edilir.
• Gerekirse sistem boşaltılıp vakumlanır ve doğru miktarda gaz doldurularak tekrar ölçüm yapılır.

Basınç ölçümü bu işin anahtarıdır. Kompresör çalışırken iki taraf arasındaki basınç farkının oluşmaması, kompresörün içeride pompalama yapamadığını gösterir. Bu, vana plakası ya da piston grubunda aşınma demektir ve çoğu zaman kompresör değişimini gerektirir.

Kompresörü Bozan Nedenler

Kompresör arızalarının önemli bir kısmı aslında başka bir sorunun sonucudur. Sistemde uzun süre gaz eksik kaldığında kompresör yetersiz yağlanır, çünkü kompresör yağı akışkanla birlikte dolaşır. Kaçak fark edilmeden yıllarca kullanılan bir sistem, kompresörü sessizce aşındırır. Kışın klimanın hiç çalıştırılmaması da keçelerin kurumasına ve kaçaklara yol açabilir. Bunun yanında yanlış tipte kompresör yağı kullanılması, sisteme nem girmesi ve kurutucunun zamanında değiştirilmemesi de kompresör ömrünü kısaltır.

Değişim Gerekiyorsa Nelere Dikkat Edilmeli?

Kompresör değişimi yalnızca eski parçayı sökmek, yenisini takmaktan ibaret değildir. Mekanik olarak dağılan bir kompresör, sistemin içine metal parçacıkları yayar. Bu parçacıklar temizlenmezse yeni kompresör de kısa sürede aynı akıbete uğrar.

• Sistem temizliği: Hatlar ve kondenser uygun yöntemle yıkanmalı, gerekiyorsa kondenser değiştirilmelidir.
• Kurutucu ve genleşme valfi: Kompresör değişiminde kurutucu filtre mutlaka yenilenmeli, genleşme valfi kontrol edilmelidir.
• Doğru yağ ve miktar: Kompresöre üretici tarafından belirtilen tipte ve miktarda yağ konulmalıdır.
• Vakum ve dolum: Sistem yeterli süre vakumlanmalı, araç etiketinde belirtilen tip ve miktarda gaz doldurulmalıdır.
• Doğru kompresör: Motor ve donanıma uygun, bağlantı noktaları ve kasnak çapı birebir aynı parça seçilmelidir.

Klima ve diğer parçalar için sitemizdeki Opel Corsa E yedek parça kategorisine, ihtiyacınız olan diğer ürünler için ise genel Opel yedek parça sayfamıza göz atabilirsiniz. Uyumdan emin değilseniz şasi numaranızla bize yazmanız yeterli.

Sık Yapılan Hatalar

En büyük hata, kaçağı bulmadan her yaz gaz doldurtmaktır. Bu hem çevreye zararlıdır hem de kompresörü yağsız bırakarak sonunda bozulmasına yol açar. İkinci hata, kompresörü değiştirip sistemi temizlememek ve kurutucuyu yenilememektir. Üçüncü hata, basınç ölçümü yapmadan "ses geliyor, kompresör bitti" kararı vermek; bazen ses kasnağın rulmanından gelir ve yalnızca rulman ya da kavrama değişimi yeterlidir. Son olarak, uygun olmayan gaz ya da yağ ile dolum yapmak da sistemin bütününe zarar verir.

Sık Sorulan Sorular

Klima kompresörü tamir edilebilir mi?

Kavrama, kasnak rulmanı ya da kontrol valfi gibi parçalar bazı durumlarda ayrı değiştirilebilir. İç mekanik aksam aşınmışsa genellikle komple değişim tercih edilir.

Kışın klimayı çalıştırmak gerekir mi?

Evet. Klimayı ayda birkaç kez kısa süreliğine çalıştırmak, sistemdeki yağın dolaşmasını ve keçelerin nemli kalmasını sağlar. Ayrıca klima camların buğusunu almakta da etkilidir.

Klima açıkken motor devri neden değişiyor?

Kompresör devreye girdiğinde motora yük biner ve beyin devri hafifçe ayarlar. Bu normaldir. Ancak devir belirgin şekilde düşüyor ya da motor titriyorsa kompresörün zorlandığından şüphelenilmelidir.

Kapanış

Corsa E'de klima soğutmadığında kompresör akla gelen ilk parça olsa da çoğu zaman suçlu o değildir. Basınç ölçümüyle başlayan, kaçak, kondenser, fan ve elektrik devresini eleyen bir teşhis süreci, gereksiz kompresör değişimini önler. Kompresör gerçekten arızalıysa da sistemi temizlemeden, kurutucuyu yenilemeden ve doğru yağla doldurmadan yapılan bir değişimin kalıcı olmayacağını unutmayın.