Opel Devirdaim Pompası Ses Yapmaya Başlarsa Ne Yapılmalı?
Motor bölmesinden gelen ve devirle birlikte değişen bir uğultu, hırıltı ya da ıslık sesi… Bu sesin kaynağı çoğu zaman kayış rulmanları ya da alternatör olsa da önemli bir aday daha vardır: Opel devirdaim pompası. Devirdaim pompası soğutma suyunu motor ve radyatör arasında dolaştırır. Rulmanı aşınmaya başladığında ses yapar; ihmal edildiğinde ise kaçak, hararet ve bazı motorlarda triger sistemiyle ilgili ciddi riskler doğurabilir.
Bu yazıda devirdaim pompası ses yapmaya başladığında neler yapılması gerektiğini, sesin diğer kaynaklardan nasıl ayırt edileceğini ve değişimde dikkat edilecek noktaları anlatıyoruz. Aracınıza uygun Opel yedek parça seçeneklerini incelerken motorunuzun devirdaim tahrik şeklini bilmeniz önemlidir.
Opel devirdaim pompası nasıl çalışır?
Devirdaim pompası, içindeki pervane (çark) sayesinde soğutma suyunu motor bloğu ve silindir kapağındaki kanallardan geçirip radyatöre gönderir. Pompa mili bir rulman üzerinde döner ve milin etrafındaki mekanik keçe, suyun dışarı sızmasını engeller. Keçeden çok az miktarda sızan su, pompa gövdesindeki küçük bir tahliye deliğinden dışarı atılır.
Opel motorlarında pompanın tahrik şekli motora göre değişir. Bazı motorlarda pompa triger kayışıyla tahrik edilir ve triger kapağının arkasında bulunur; bazı motorlarda kanallı (alternatör) kayışla çalışır; bazı yeni nesil motorlarda ise elektrikli veya devreden çıkarılabilir pompalar bulunabilir. Sizin motorunuzda hangi yapının bulunduğunu motor kodu ile üretici kataloğundan teyit edin; değişim planı buna göre şekillenir.
Ses neden oluşur?
- Rulman aşınması: En yaygın nedendir. Rulman yağını kaybettiğinde veya içine su girdiğinde uğultu, hırıltı ya da kuru bir sürtünme sesi başlar.
- Keçe kaçağı: Keçeden sızan su rulmana ulaşarak yağı yıkar ve aşınmayı hızlandırır.
- Kayış gerginliği: Fazla gergin bir kayış, rulmana aşırı yük bindirerek erken aşınmaya yol açar.
- Kavitasyon ve çark hasarı: Sistemde hava kalması veya uygun olmayan antifriz kullanımı, çarkın aşınmasına ve farklı seslere neden olabilir.
- Plastik çark sorunları: Bazı pompalarda plastik çark kullanılır; çark kırılır veya milden ayrılırsa pompa ses yapmasa bile suyu dolaştırmaz.
Sesi diğer kaynaklardan ayırt etmek
Motor önünden gelen sesler; alternatör rulmanı, kayış gergi ve avare rulmanları, klima kompresörü kavraması, direksiyon pompası ve triger gergisinden de gelebilir. Usta ayrım yapmak için genellikle şu yöntemleri kullanır:
- Motor çalışırken stetoskop ile farklı noktalar dinlenir.
- Kanallı kayış kısa süreliğine çıkarılarak motor çalıştırılır; ses kaybolursa kaynak kayışla tahrik edilen ekipmanlardan biridir. Bu test, devirdaimi kayışla çalışmayan motorlarda yapılmalı ve hararet riski nedeniyle çok kısa tutulmalıdır.
- Motor durduğunda kasnaklar elle döndürülerek boşluk ve pürüzlülük kontrol edilir.
- Pompanın tahliye deliği çevresinde su izi veya kalıntı aranır.
Bu kontroller motor çalışırken hareketli parçalara yakın yapıldığı için tehlikelidir; kendi başınıza denemek yerine işi servise bırakın.
Devirdaim ses yaptığında ne yapılmalı?
Ertelememek
Ses başladığında pompa genellikle ömrünün sonuna yaklaşmış demektir. Kaçak, hararet ve bazı durumlarda milin kırılması riski vardır. Mümkün olan en kısa sürede kontrol ettirin.
Sıcaklık göstergesini ve su seviyesini takip etmek
Değişime kadar geçen sürede soğutma suyu seviyesini her kullanım öncesi kontrol edin ve sıcaklık göstergesinden gözünüzü ayırmayın. Gösterge yükselmeye başlarsa güvenli bir yerde durun ve motoru kapatın. Sıcak motorda genleşme kabı kapağını açmayın.
Triger kayışıyla çalışan pompalarda risk
Pompa triger kayışıyla tahrik ediliyorsa, rulmanı dağılan veya mili yalpalayan bir pompa triger kayışının kaymasına, aşınmasına ve en kötü durumda kopmasına yol açabilir. Girişimli motorlarda bu, supap ve piston hasarı demektir. Ayrıca pompadan sızan su kayışa ulaşırsa kayış malzemesini bozar. Bu nedenle bu tip motorlarda devirdaim sesi en acil müdahale gerektiren durumlardan biridir.
Pompanın erken arızalanmasını önlemek
Devirdaim pompasının ömrünü en çok etkileyen etken, soğutma suyunun kalitesidir. Üretici spesifikasyonuna uygun antifriz kullanmak, farklı tip antifrizleri karıştırmamak ve sistemi yalnızca suyla çalıştırmamak keçe ve rulman ömrünü uzatır. Antifriz zamanla koruyucu özelliğini kaybettiği için üreticinin önerdiği aralıklarla yenilenmelidir.
Montaj kalitesi de belirleyicidir. Kayış gerginliğinin doğru ayarlanmaması, sıvı contanın aşırı kullanılarak sisteme karışması veya sistemin havasının tam alınmaması yeni pompanın kısa sürede arızalanmasına neden olabilir. Ayrıca uzun süre beklemiş araçlarda keçenin kuruması nedeniyle ilk çalıştırmalarda sızıntı görülebilir.
Değişimde dikkat edilmesi gerekenler
Devirdaim pompası triger kayışıyla tahrik ediliyorsa, pompa değişimi neredeyse her zaman triger seti değişimiyle birlikte yapılmalıdır. Tersine, triger seti değişimi yapılırken de pompanın yenilenmesi önerilir. Böylece aynı işçilik iki kez ödenmez ve yeni kayış eski bir pompa yüzünden risk altına girmez.
- Pompa ile birlikte contası veya O-ringi yenilenmeli; sıvı conta yalnızca üretici öngörüyorsa ve doğru miktarda kullanılmalıdır.
- Montaj yüzeyi eski conta kalıntılarından temizlenmelidir.
- Soğutma sistemi üreticinin önerdiği spesifikasyonda antifrizle doldurulmalı ve havası usulüne uygun alınmalıdır.
- Değişim sonrası kaçak kontrolü ve test sürüşü yapılmalıdır.
- Kanallı kayışla çalışan pompalarda kayış ve gergi rulmanının durumu da kontrol edilmelidir.
Pompa seçiminde motor kodu, çark malzemesi (metal veya plastik), kasnak tipi ve conta yapısı karşılaştırılmalıdır. Uyumlu pompa ve triger setlerine Opel Astra J triger seti ve devirdaim, Opel Corsa E triger ve devirdaim parçaları ve Opel Astra H triger seti ve devirdaim kategorilerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Devirdaim sesi yapan araç ne kadar kullanılabilir?
Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Bazı pompalar uzun süre sesle çalışabilir; bazıları kısa sürede dağılabilir. Triger kayışıyla tahrik edilen pompalarda risk çok daha yüksektir; ertelemeyin.
Pompadan az miktarda su sızması normal mi?
Tahliye deliğinden yeni bir pompada çok az nem görülmesi bazı durumlarda normal kabul edilebilir. Ancak damlama, kalıntı birikmesi ve su eksiltme varsa keçe arızalıdır.
Devirdaim arızası hararete neden olur mu?
Evet. Çark hasarı veya ciddi kaçak, soğutma suyunun dolaşımını engelleyerek hararete yol açar. Gösterge yükselirse aracı durdurun ve servise başvurun.
Devirdaim Hakkında Kısa Notlar
- Devirdaim ile ilgili belirtileri not almak, servise gittiğinizde doğru teşhisi kolaylaştırır.
- Devirdaim açısından kaliteli parça kullanmak, uzun vadede daha ekonomik bir tercihtir.
- Devirdaim konusunda üreticinin önerdiği bakım aralıklarına uymak en güvenli yaklaşımdır.
Devirdaim pompasından gelen ses, aracın verdiği önemli bir erken uyarıdır. Sesi doğru teşhis ettirip pompayı, gerekiyorsa triger setiyle birlikte zamanında yenilemek, hararet ve motor hasarı gibi çok daha büyük masrafları önler.