Peugeot 206 Hararet Sorununun Radyatör ve Termostat Kaynaklı Nedenleri

Temmuz ayının en sıcak günlerinden biriydi. Çekiciyle gelen gri bir 206'nın sahibi, köprü trafiğinde göstergenin bir anda kırmızıya fırladığını, kaputtan buhar çıktığını anlattı. "Antifrizi daha geçen ay doldurdum" diyordu. Doldurmuştu ama asıl mesele eksilmesinin sebebiydi. Radyatörün alt kısmındaki petekler korozyondan delinmiş, termostat da yarı açık kalmıştı. Hararet, 206'da tek bir parçadan değil, birbirine bağlı birkaç parçadan çıkan bir sorundur. Bu yazıda en sık karşılaştığım iki kaynağa, radyatör ve termostata odaklanacağım ama zinciri de atlamayacağım.

Soğutma Sistemi Kısaca Nasıl Çalışır?

Motor çalıştığında devirdaim pompası antifrizi motor bloğu ve silindir kapağı içinde dolaştırır. Motor soğukken termostat kapalıdır, sıvı sadece motor içinde döner ve motor çabuk ısınır. Çalışma sıcaklığına ulaşıldığında termostat açılır, sıvı radyatöre gider, orada havayla soğur ve geri döner. Radyatör yeterince soğutamazsa fan devreye girer. Genleşme kabı da sistemdeki basınç ve hacim değişimini dengeler.

Bu zincirdeki herhangi bir halka zayıfladığında hararet başlar. 206'da en çok yorulan halkalar ise radyatör ve termostat.

Radyatör Kaynaklı Hararet

İç Tıkanıklık

Yıllarca sadece su ile doldurulan ya da antifrizi hiç yenilenmeyen araçlarda radyatör kanallarında kireç ve tortu birikir. Dışarıdan bakınca radyatör sağlam görünür ama içi yarı yarıya tıkalıdır. Bu durumda araç şehir içinde, düşük hızda ve klimayla giderken ısınır; yolda hızlandığında ise rahatlar.

Bunu anlamanın pratik yolu, motor çalışma sıcaklığındayken radyatörün farklı noktalarını elle (dikkatlice) yoklamak ya da kızılötesi termometre kullanmak. Bazı bölgeler sıcak, bazıları belirgin şekilde soğuksa o bölgeler tıkalıdır.

Dış Tıkanıklık

Peteklerin arası böcek, toz, yaprak ve çamurla dolduğunda hava geçişi azalır. Özellikle klima kondenseri radyatörün önünde olduğu için ikisinin arasına sıkışan kir gözden kaçar. Basınçlı havayla içeriden dışarıya doğru temizlemek çoğu zaman fark yaratır.

Sızıntı ve Delinme

206'da radyatörün plastik depo kısımları ile alüminyum gövde birleşim noktaları zamanla sızdırabilir. Antifriz sürekli eksiliyor ama yerde belirgin bir iz yoksa sızıntı motor sıcakken buharlaşıyor olabilir. Radyatörün alt kenarında beyazımsı ya da renkli kurumuş izler bunun işaretidir.

Termostat Kaynaklı Hararet

Termostat küçük ama kritik bir parça. İki şekilde arıza verir ve ikisi de farklı belirti gösterir:

• Kapalı kalma: Sıvı radyatöre gidemez, motor kısa sürede aşırı ısınır. Radyatör hortumlarından üstteki çok sıcak, alttaki soğuk kalır. Bu en tehlikeli durumdur.
• Açık kalma: Motor geç ısınır, kışın kalorifer zor ısıtır, yakıt tüketimi artabilir. Hararet yapmaz ama motor ideal sıcaklığa çıkamadığı için uzun vadede aşınma artar.
• Yarı açık kalma: En sinsi olanı. Normal kullanımda sorun çıkmaz, yük altında ya da sıcak havada gösterge yükselir.

206'nın bazı motorlarında termostat ayrı bir gövde içinde, bazılarında sensörle birlikte bir yuva içinde bulunur. Motor tipine göre parça farklılık gösterir; contası ya da gövdesiyle birlikte değiştirmek genellikle daha sağlıklıdır.

Zincirin Diğer Halkaları

Radyatör ve termostat temiz çıktıysa bakılacak diğer noktalar şunlar:

• Fan ve fan rölesi/rezistansı: Araç rölantide ısınıyor ama yolda düzeliyorsa fanın çalışıp çalışmadığına bakın.
• Hararet müşürü (sıcaklık sensörü): Yanlış bilgi verirse fan zamanında devreye girmez ya da gösterge hatalı okur.
• Devirdaim pompası: Pervane aşınmışsa sıvıyı yeterince dolaştıramaz. Kayıştan tahrik alan modellerde triger değişiminde birlikte ele alınmalı.
• Genleşme kabı kapağı: Basıncı tutamayan kapak, sıvının erken kaynamasına yol açar. Ucuz ama çok gözden kaçan bir parça.
• Hortumlar: Şişmiş, yumuşamış ya da çatlamış hortumlar hem sızdırır hem de basınç altında patlayabilir.
• Silindir kapak contası: Genleşme kabında kabarcık, egzozdan beyaz duman, yağda süt görünümü varsa iş daha ciddidir.

Atölyede Kontrol Sırası

Bir 206 hararetle geldiğinde biz genellikle şu sırayla ilerliyoruz: önce sıvı seviyesi ve sızıntı kontrolü, ardından sistem basınç testi. Sonra motor çalışırken üst ve alt hortum sıcaklık farkı ile termostatın açılıp açılmadığı. Ardından fanın hangi sıcaklıkta devreye girdiği. En son radyatörün yüzey sıcaklık dağılımı. Bu sıra hem zamandan hem de gereksiz parça değişiminden tasarruf ettiriyor.

Unutmayın, motor sıcakken genleşme kabının kapağını açmak ciddi yanıklara yol açabilir. Kontrolü motor soğuduktan sonra yapın.

Parça Değişiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

206'da radyatör seçerken klimalı ya da klimasız versiyon, motor hacmi ve manuel ya da otomatik şanzıman bilgisi önemlidir. Otomatik şanzımanlı araçlarda radyatör üzerinde şanzıman yağı soğutma bağlantıları olabilir. Termostat seçerken de açılma sıcaklığı motor tipine uygun olmalı.

Değişimden sonra sistemin havasının iyice alınması şart. Havası alınmamış bir sistem, yeni parçalara rağmen hararet yapmaya devam eder. Antifriz olarak da üreticinin önerdiği tipte ve oranda karışım kullanılmalı; düz su kullanmak radyatörün yeniden tıkanmasının en kısa yoludur.

Motor tipinize uygun radyatör, termostat, hortum ve kapak gibi parçaları Peugeot 206 yedek parça kategorisinde bulabilirsiniz. Soğutma sistemi dışındaki ihtiyaçlarınız için de Peugeot yedek parça ana sayfamızdan model seçerek ilerleyebilirsiniz.

Hararet Göstergesi Yükselirse Ne Yapmalı?

Gösterge kırmızıya yaklaştığında klimayı kapatıp kaloriferi sonuna kadar açmak, motordaki ısının bir kısmını kabine almaya yardımcı olur. Güvenli bir yerde durup motoru kapatın. Hararetli motorla yola devam etmek, silindir kapağının eğilmesine ve conta yakmaya yol açabilir. Bu da radyatör ya da termostat masrafının çok üstünde bir iş demek.

Toparlarsak

206'da hararetin en sık sebebi bakımsız kalmış bir radyatör ya da görevini yapamayan bir termostattır. Ama teşhis koymadan önce fanı, kapağı, pompayı ve hortumları da kontrol etmek gerekir. Antifrizi düzenli yenilemek, radyatörün önünü temiz tutmak ve göstergeye göz atmayı alışkanlık haline getirmek, yaz trafiğinde yolda kalmamanın en basit yolu.