Peugeot 206 Triger Seti Ne Zaman Değiştirilmeli? Motor Tipine Göre İnceleme

Geçen ay dükkâna 2004 model, 1.4 benzinli bir 206 ile genç bir müşteri geldi. Aracı yeni almış, satıcı "trigeri yeni değişti" demiş. Sorduk: fatura var mı, hangi kilometrede, hangi marka set takılmış? Hiçbirinin cevabı yoktu. Kapağı açtığımızda kayışın üzerinde çatlaklar, gergi rulmanında hafif bir hışırtı vardı. Yani "yeni değişti" denen triger aslında epey yorulmuştu. Bu yazıyı biraz da o müşteri gibi 206 sahipleri için yazıyorum, çünkü bu araçta triger konusu hafife alınacak bir konu değil.

Triger Seti Neden Bu Kadar Kritik?

Triger kayışı krank milinin dönüşünü eksantrik miline aktarır ve supapların doğru anda açılıp kapanmasını sağlar. 206'daki motorların büyük kısmı kayışlı sistemle çalışır. Kayış koptuğunda ya da diş atladığında, motor tipine bağlı olarak supaplar pistonlara çarpabilir. Bu da basit bir bakım masrafının silindir kapağı, supap ve bazen piston işine dönmesi demek.

Atölyede en çok duyduğum cümle şu: "Daha sesi yoktu ki." Triger kayışı çoğu zaman haber vermeden kopar. O yüzden değişimi belirti beklemeden, zamanında yapmak gerekiyor.

Motor Tipine Göre 206'da Triger Yapısı

206 uzun yıllar üretildiği için altında birbirinden farklı motorlar var. Değişim planı yaparken önce ruhsattaki ve motor etiketindeki koda bakmak gerekiyor.

1.1 ve 1.4 Benzinli (8 Supap) Motorlar

Bu motorlar TU ailesindendir ve uzun yıllar sorunsuz kullanılmasıyla bilinir. Triger kayışı, gergi rulmanı ve bazı versiyonlarda avare rulman ile çalışır. Yapı görece basit olduğu için işçilik de diğerlerine göre daha kısadır. Yine de kayışı değiştirip rulmanı eski bırakmak bu motorda en sık yapılan hatadır.

1.6 Benzinli 8V ve 16V Motorlar

16 supaplı versiyonlarda iki eksantrik olduğu için ayar hassasiyeti artar. Doğru ayar pimleri kullanılmadan yapılan değişimlerde motorun rölantisi bozulabilir, performans düşebilir. Bu motorlarda devirdaim pompası da çoğu zaman triger kayışından tahrik alır; değişim sırasında pompayı da gözden geçirmek mantıklıdır.

2.0 Benzinli (GTi ve CC Versiyonları)

Daha az görülen ama sahipleri tarafından özenle kullanılan bir motor. Kayış yolu daha uzun, gergi sistemi daha hassastır. Bu motorda işi işin ehline bırakmak gerekiyor.

1.4 HDi ve 1.6 HDi Dizel Motorlar

Dizel motorlarda sıkıştırma oranı yüksek olduğu için triger hatası benzinliye göre çok daha pahalıya patlar. 1.4 HDi'de kayışlı sistem bulunur. 1.6 HDi motorlarda ise kayışın yanı sıra eksantrikleri birbirine bağlayan bir zincir de vardır; bu zincirin durumu da kontrol edilmelidir. Dizellerde yakıt pompası da çoğu zaman bu sisteme bağlı olduğundan ayar konusunda hataya hiç yer yoktur.

Ne Zaman Değiştirilmeli?

Burada size kesin bir kilometre vermek yerine doğru yöntemi anlatmak istiyorum, çünkü değişim aralığı motor koduna, üretim yılına ve üreticinin güncellediği bakım planına göre farklılık gösteriyor. En sağlıklı kaynak aracın servis kitapçığı ve üretici tavsiyesidir.

Bununla birlikte şu kurallar her 206 için geçerlidir:

• Kilometre ve süre birlikte değerlendirilir. Az kullanılan bir araçta kayış kilometreyi doldurmasa bile yaşlanır. Kauçuk zamanla sertleşir ve çatlar.
• Geçmişi bilinmeyen araçta triger hemen yapılır. İkinci el aldığınız 206'nın faturası yoksa, triger seti ilk masraf kaleminiz olmalı.
• Ağır kullanım aralığı kısaltır. Sürekli şehir içi dur kalk, taksi ya da ticari kullanım, tozlu ortam, yağ kaçağı olan motor kayış ömrünü azaltır.
• Yağ veya antifriz bulaşması varsa süreyi beklemeyin. Krank keçesi ya da eksantrik keçesinden sızan yağ kayışı kısa sürede bozar.

Triger Setine Neler Dahil Olmalı?

Müşterilere hep şunu söylüyorum: triger kayışı değiştirmek değil, triger seti değiştirmek gerekir. Kaliteli bir set genellikle kayış, gergi rulmanı ve gerekiyorsa avare rulmanı içerir. Bunun yanında değişim sırasında şu parçaları da değerlendirmek gerekir:

• Devirdaim pompası (kayıştan tahrik alıyorsa)
• Krank ve eksantrik keçeleri (sızıntı varsa)
• V kayışı ve V kayışı gergisi
• Gerekli durumlarda krank kasnağı

Devirdaimi eski bırakıp sadece kayışı değiştirmek, birkaç ay sonra aynı işçiliği ikinci kez ödemek anlamına gelebilir. Pompa sızdırmaya başladığında antifriz kayışa bulaşır ve yeni seti de bozar.

Parça seçerken araç şasi numarası ve motor koduyla eşleştirme yapmak çok önemli. Aynı model yılında bile farklı motorlar için farklı setler bulunuyor. Doğru eşleşmeyi bulmak için Peugeot 206 yedek parça kategorisinde motor tipine göre listelenen setleri inceleyebilirsiniz.

Triger Sorununu Önceden Haber Veren Belirtiler

Dediğim gibi kayış çoğu zaman sessiz kopar. Ama bazı durumlarda araç küçük işaretler verir:

• Motor önünden gelen hışırtı, ıslık ya da tıkırtı sesi (genellikle yorulmuş rulmandan)
• Soğukta zor çalışma ve düzensiz rölanti
• Motor kapağı çevresinde yağ ya da antifriz izi
• Arıza lambası ve eksantrik/krank sensörüyle ilgili hata kodları
• Gözle bakılabildiği durumlarda kayış yüzeyinde çatlak, aşınma ya da diş kaybı

Bu belirtilerden biri varsa aracı uzun yola çıkarmadan önce kontrol ettirin. Rulmandan gelen ses, kayıştan önce rulmanın dağılabileceğinin işaretidir ve sonuç aynıdır.

Değişim Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Triger değişimi parça kadar işçilik kalitesine de bağlı. Atölyede gördüğüm en sık hatalar şunlar:

• Ayar pimleri kullanılmadan "işaretlere bakarak" yapılan montaj
• Gergi rulmanının üretici tarifine göre değil, tahmine göre gerdirilmesi
• Montaj sonrası motoru elle birkaç tur çevirip ayarın tekrar kontrol edilmemesi
• Kasnak cıvatalarının doğru sıkma değerine getirilmemesi

Sıkma değerleri ve gergi ayarı için motor koduna ait teknik dokümana bakılması gerekir. Tecrübeli bir usta bunu zaten bilir; bilmeyen birine aracınızı bırakmayın.

Orijinal mi, Muadil mi?

Piyasada orijinal (OEM) setlerin yanında, orijinal parça üreten firmaların kendi markalı setleri de bulunuyor. Bilinen bir üreticinin muadil seti çoğu zaman güvenle kullanılabilir. Asıl kaçınılması gereken, menşei belli olmayan, ambalajı özensiz, çok ucuz setler. Triger, tasarruf yapılacak son parçadır. Genel olarak Peugeot yedek parça alırken markayı, parça numarasını ve uyumluluk bilgisini birlikte kontrol etmek en güvenli yol.

Son Söz

206 hâlâ yollarda çok sayıda görülen, bakımı yapıldığında uzun ömürlü bir araç. Ama bu ömrün anahtarı triger setinde. Motor kodunuzu öğrenin, servis kitapçığındaki aralığı takip edin, geçmişi bilinmeyen araçta hiç beklemeyin ve seti eksiksiz değiştirin. Yukarıda anlattığım genç müşteri, trigeri zamanında yaptırdığı için şimdi aracını gönül rahatlığıyla kullanıyor. Sizin de öyle olmasını isteriz.