Peugeot 3008 DPF Uyarısı Neden Yanar?
Müşterilerimiz arasında bir doktor var; evi ile hastane arasındaki mesafe kısa, aracı da dizel bir 3008. Üç ayda bir aynı şikâyetle gelirdi: "DPF uyarısı yine yandı." Aracı her seferinde inceledik, parçalarda bir sorun bulamadık. Sonunda sorunun aracın kendisinde değil, kullanım biçiminde olduğunu birlikte fark ettik. Motor hiçbir zaman partikül filtresini temizleyecek kadar uzun süre sıcak çalışmıyordu. Ayda bir kez yarım saatlik bir şehir dışı sürüş alışkanlığı edindikten sonra uyarı neredeyse hiç yanmadı. Her DPF uyarısının nedeni bu kadar basit değil elbette. Bu yazıda 3008'de DPF uyarısının neden yandığını, hangi durumda ne yapmanız gerektiğini ve servisin neye baktığını anlatıyoruz.
DPF Nedir, Nasıl Çalışır?
Dizel partikül filtresi (DPF), egzoz gazındaki kurum ve is parçacıklarını tutan, petek yapılı seramik bir filtredir. 3008'in BlueHDi dizel motorlarında egzoz hattında yer alır. Filtre zamanla kurumla dolar; dolduğunda ise bu kurumu yüksek sıcaklıkta yakarak kendini temizler. Bu işleme rejenerasyon denir.
Rejenerasyon iki şekilde gerçekleşir. Pasif rejenerasyon, araç uzun süre yüksek hızda ve yük altında giderken egzoz sıcaklığının doğal olarak yükselmesiyle kendiliğinden olur. Aktif rejenerasyon ise motor kontrol ünitesinin filtrenin dolduğunu algılayıp ek yakıt püskürtme gibi yöntemlerle egzoz sıcaklığını bilinçli olarak artırmasıyla gerçekleşir. Aktif rejenerasyonun tamamlanabilmesi için aracın bir süre kesintisiz ve belirli bir hızda kullanılması gerekir. Bazı versiyonlarda yanmayı kolaylaştıran bir katkı sıvısı sistemi de bulunabilir.
Uyarı Neden Yanar?
Kısa Mesafe Kullanım
En yaygın neden budur. Araç sürekli kısa mesafelerde, düşük hızda ve motor tam ısınmadan kullanıldığında aktif rejenerasyon başlar ama tamamlanamaz. Filtre her seferinde biraz daha dolar ve sonunda uyarı yanar.
Fark Basınç Sensörü ve Hortumları
Filtrenin doluluk oranı, filtrenin giriş ve çıkışı arasındaki basınç farkını ölçen bir sensörle belirlenir. Sensör arızalandığında ya da sensöre giden ince hortumlar çatladığında, tıkandığında veya yerinden çıktığında, sistem yanlış doluluk bilgisi alır ve gereksiz uyarı verebilir.
Motor Kaynaklı Aşırı Kurum
Filtrenin normalden hızlı dolması, motorun fazla is ürettiğinin işareti olabilir. Arızalı ya da kirlenmiş bir enjektör, kurumlanmış EGR valfi, turbo basınç kaybı, hava kaçağı ya da tıkalı hava filtresi kurum miktarını artırır. Bu durumda yalnızca filtreyi temizlemek kalıcı çözüm olmaz; asıl neden giderilmelidir.
Yanlış Motor Yağı
DPF'li motorlar için düşük kül içerikli yağlar geliştirilmiştir. Yüksek kül içerikli bir yağ, yanma sırasında yakılamayan kül birikmesine yol açar ve filtrenin kalıcı kapasitesini azaltır. Doğru yağ normunun servis kitapçığından kontrol edilmesi gerekir. Uygun yağları motor yağları kategorimizde bulabilirsiniz.
Termostat ve Sıcaklık Sensörleri
Motorun çalışma sıcaklığına geç ulaşması, rejenerasyon koşullarının oluşmasını zorlaştırır. Açık kalan bir termostat ya da hatalı okuma yapan egzoz sıcaklık sensörleri, rejenerasyonun başlamamasına veya yarıda kalmasına neden olabilir.
Uyarının Farklı Kademeleri
DPF uyarısı genellikle kademeli olarak ilerler. İlk aşamada gösterge panelinde filtrenin dolmakta olduğunu bildiren bir mesaj görülür. Bu aşamada koşullar uygunsa, aracı bir süre şehir dışı yolda sabit hızda kullanmak rejenerasyonun tamamlanmasına yardımcı olabilir. Uyarı devam ederse ya da motor arıza lambası da yanarsa, motor kontrol ünitesi motoru korumak için gücü sınırlayabilir. Bu aşamada artık kullanıcının yapabileceği bir şey kalmamıştır ve servise gidilmelidir. Uyarıyı görmezden gelip kullanmaya devam etmek, filtrenin aşırı dolmasına ve bazı durumlarda kalıcı hasar görmesine yol açabilir.
Serviste Neler Yapılır?
- Arıza tespit cihazıyla hata kodları ve filtre doluluk değeri okunur.
- Fark basınç sensörü ve hortumları kontrol edilir.
- Egzoz sıcaklık sensörlerinin değerleri izlenir.
- Kurum artışına neden olabilecek motor sorunları (enjektör, EGR, turbo, hava kaçağı) araştırılır.
- Uygunsa cihaz yardımıyla servis rejenerasyonu başlatılır.
- Katkı sıvılı versiyonlarda hazne seviyesi kontrol edilir.
- Filtre aşırı dolmuş ya da kül birikimi yüksekse temizlik veya değişim değerlendirilir.
Servis rejenerasyonu, aracın sabit dururken ya da kontrollü bir yol testi sırasında cihaz yardımıyla filtrenin yakılmasıdır. Ancak bu işlem, asıl neden giderilmeden yapılırsa uyarı kısa süre sonra tekrar yanar.
Temizlik mi, Değişim mi?
Filtre yalnızca kurumla doluysa rejenerasyon genellikle yeterlidir. Ancak zamanla filtrede yakılamayan kül birikir ve bu kül, rejenerasyonla temizlenmez. Kül birikimi belirli bir seviyeyi geçtiğinde filtrenin profesyonel olarak temizlenmesi ya da değiştirilmesi gerekebilir. Filtrenin seramik yapısında çatlama veya erime varsa değişim kaçınılmazdır. Bu kararın teşhis sonrasında, ölçüm değerlerine bakılarak verilmesi gerekir. Değişim yapıldıysa yeni filtrenin bilgileri cihazla kontrol ünitesine tanıtılmalıdır; aksi halde sistem eski doluluk değeriyle çalışmaya devam edebilir.
Uyarıyı Önlemek İçin Neler Yapabilirsiniz?
- Aracınızı düzenli aralıklarla, motorun tam ısındığı ve belirli bir süre sabit hızda gidebildiği yollarda kullanın.
- Rejenerasyon sırasında (rölanti devrinin yükselmesi, fan çalışması gibi belirtiler) motoru hemen kapatmamaya çalışın.
- Servis kitapçığındaki onay normuna uygun, düşük kül içerikli yağ kullanın.
- Hava filtresi ve mazot filtresini zamanında değiştirin.
- Motor arıza lambası ve güç kaybı gibi belirtileri ertelemeden kontrol ettirin.
Sık Yapılan Hatalar
Servise gelen araçlarda en sık gördüğümüz hata, uyarıyı haftalarca görmezden gelmek. Filtre ne kadar dolarsa rejenerasyon o kadar zorlaşır ve bir noktadan sonra servis rejenerasyonu bile riskli hale gelir. İkinci hata, uyarının nedenini araştırmadan sadece filtreyi temizletmek; kurumu artıran enjektör ya da EGR sorunu giderilmediğinde aynı tablo kısa sürede tekrar eder. Üçüncüsü, çatlamış bir fark basınç hortumunu fark etmeden pahalı parçalara yönelmek. Dördüncüsü ise yanlış normda yağ kullanmak. Son olarak, internetten görülen "katkı dök, geçer" tavsiyeleri de çoğu zaman asıl sorunu örter. Katkı ürünleri ancak teşhisle birlikte ve ustanın önerisiyle kullanılmalıdır.
Parça Temini
DPF, fark basınç sensörü, egzoz sıcaklık sensörleri ve ilgili hortumlar araca özeldir; şasi numarasıyla eşleştirme yapılmadan sipariş verilmemelidir. 2016-2024 arası araçlar için Peugeot 3008 yedek parça, ilk kuşak araçlar için 3008 2009-2015 yedek parça kategorilerimize göz atabilirsiniz. Diğer ihtiyaçlarınız için Peugeot yedek parça ana sayfamız hizmetinizde.
Sık Sorulan Sorular ve Son Söz
DPF uyarısı yanınca araç kullanılabilir mi?
İlk aşamada evet; uygun koşullarda sürüş rejenerasyona yardımcı olabilir. Ancak motor arıza lambası yanıyor ya da güç kaybı varsa beklemeden servise gidilmelidir.
DPF'yi iptal ettirmek bir çözüm mü?
Hayır. Emisyon sistemlerine müdahale yasal düzenlemelere aykırıdır, muayenede sorun yaratır ve çevreye zarar verir. Doğru çözüm, arızanın nedenini bulup gidermektir.
Rejenerasyonun yapıldığını nasıl anlarım?
Rölanti devrinin bir miktar yükselmesi, motor fanının çalışması ve egzozdan farklı bir koku gelmesi rejenerasyon belirtileri olabilir. Bu sırada motoru hemen kapatmamak iyi olur.
Benzinli 3008'de DPF uyarısı görülür mü?
Bazı yeni nesil benzinli motorlarda da benzinli partikül filtresi bulunabilir; ancak bu yazıda anlattığımız uyarılar ağırlıklı olarak dizel versiyonlarla ilgilidir. Aracınızın donanımını kitapçıktan kontrol edin.
3008'de DPF uyarısı çoğu zaman bir kullanım alışkanlığının ya da gözden kaçan küçük bir arızanın işaretidir. Uyarıyı doğru okumak, nedenini bulmak ve aracınızı motorun nefes alabileceği şekilde kullanmak, bu sistemi uzun yıllar sorunsuz tutmanın yoludur.