Peugeot Benzinli Motorlarda Ateşleme Bobini Arızasının Belirtileri

Bir sabah atölyenin önüne 207 ile gelen genç bir müşteri, aracın "boğulur gibi" çalıştığını söyledi. Motor arıza lambası yanıp sönüyordu, rölantide araç titriyor, gaza basınca da sarsılarak hızlanıyordu. Bir gün önce başka bir yerde bujileri değiştirmişler ama şikâyet geçmemiş. Cihazı taktığımızda üçüncü silindirde tekleme kaydı vardı. Bobinleri yer değiştirdik, tekleme ikinci silindire taşındı. Suçlu bulunmuştu: Bujiler değil, ateşleme bobini.

Ateşleme Bobini Ne Yapar?

Ateşleme bobini, akünün düşük voltajını bujinin kıvılcım çakabileceği çok yüksek voltaja dönüştüren bir transformatördür. Eski Peugeot benzinlilerde tek bir bobin bloğu tüm silindirlere hizmet ederken, TU ve EP serisi gibi daha yeni motorlarda ya her bujinin üstünde ayrı bir kalem bobin ya da tüm bujilere tek gövdeden oturan bobin rampası kullanılır.

Bobin içinde ince sarılmış bakır teller ve bunları yalıtan reçine bulunur. Sürekli ısınıp soğuma, motor titreşimi ve nem zamanla bu yalıtımı bozar. Sonuçta bobin ya hiç kıvılcım üretemez ya da yük altında zayıf kıvılcım üretir.

En Sık Görülen Belirtiler

Bobin arızası çoğu zaman bir silindiri etkiler ve motorun dengesini bozar. Sürücünün fark ettiği tipik belirtiler şunlardır:

• Tekleme ve sarsıntı: Özellikle yokuşta veya ani gaz verildiğinde araç tökezler gibi hareket eder.
• Rölantide titreme: Direksiyon ve koltuktan hissedilen düzensiz bir titreşim.
• Motor arıza lambası: Yanıp sönen arıza lambası aktif bir tekleme olduğunu ve katalitik konvertörün risk altında olduğunu gösterir.
• Güç kaybı ve yakıt tüketiminde artış: Çalışmayan silindir yükü diğerlerine bindirir.
• Soğuk veya nemli havada zor çalışma: Yalıtımı bozulmuş bobin nemde kaçak yapar.
• Egzozdan benzin kokusu: Yanmadan atılan yakıt egzoza gider.

Bobin mi Buji mi? Ayırt Etmenin Yolları

Bu iki parça birbirine o kadar bağlı çalışır ki belirtileri neredeyse aynıdır. Atölyede kullandığımız basit ama etkili bir yöntem, bobinleri silindirler arasında yer değiştirmektir. Tekleme bobinle birlikte başka silindire taşınıyorsa sorun bobindedir; aynı silindirde kalıyorsa bujiye, enjektöre veya kompresyona bakmak gerekir.

Bobin rampası olan motorlarda bu yöntem uygulanamaz; bu durumda arıza tespit cihazıyla tekleme sayaçları izlenir, bujiler sökülüp incelenir ve bobin rampasının ölçümleri yapılır. Bujinin üst porseleninde siyah çizgiler, yani "kıvılcım izi" görülmesi bobin ya da buji başlığında kaçak olduğuna işaret eder.

Bujinin durumu bobini nasıl etkiler?

Aşınmış, tırnak aralığı açılmış bir buji kıvılcım üretmek için daha yüksek voltaja ihtiyaç duyar. Bu da bobini zorlar ve ömrünü kısaltır. Yani zamanında değiştirilmeyen bujiler bobin arızasının en yaygın nedenlerinden biridir. Bujiler, servis kitapçığında belirtilen aralıkta değiştirilmelidir.

Bobin Arızasını Tetikleyen Durumlar

• Değişim aralığı geçmiş bujiler
• Üst kapak contasından buji yuvalarına sızan motor yağı
• Motor yıkama sonrası buji kuyularında kalan su
• Kalitesiz veya uyumsuz bobin kullanımı
• Akü ve şarj sistemindeki voltaj dalgalanmaları

Buradaki ikinci madde özellikle önemli. Peugeot benzinlilerde üst kapak contası yağ kaçırdığında yağ doğrudan buji kuyularına dolar. Yağ, bobin başlığındaki lastiği bozar ve kaçak yolu oluşturur. Bobini değiştirip conta kaçağını bırakırsanız yeni bobin de kısa sürede aynı akıbete uğrar.

Değişimde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bobin değiştirirken buji kuyularının temiz ve kuru olduğundan emin olun. Yağ varsa önce kaynağını bulun. Kalem bobinli motorlarda tek bobin arızalandığında yalnızca onu değiştirmek mümkündür; ancak diğerleri de aynı yaşta ve kilometrede ise yakın zamanda onların da arızalanabileceğini bilmek gerekir. Bobin rampası kullanan motorlarda ise rampa tek parça olarak değişir.

Yeni bobinle birlikte bujilerin de yenilenmesi, özellikle kilometresi yüksek araçlarda tavsiye ettiğimiz bir uygulamadır. Bu sayede yeni bobin, aşınmış bujiler yüzünden zorlanmaz.

Katalitik Konvertörü Korumak

Tekleme yapan bir motorda yanmayan yakıt egzoza gider ve katalitik konvertörün içinde yanmaya çalışır. Bu da konvertörü aşırı ısıtır ve seramik yapısına zarar verebilir. Yanıp sönen arıza lambasıyla uzun süre yol almak, ucuz bir bobin arızasını pahalı bir katalitik arızasına dönüştürebilir. Bu nedenle tekleme fark edildiğinde aracı zorlamamak, mümkün olan en kısa sürede kontrol ettirmek gerekir.

Doğru Parçayı Seçmek

Peugeot benzinli motorlarda bobin tipi, motor koduna ve üretim yılına göre değişir. 1.4 ve 1.6 benzinli motorlar, THP motorlar ve PureTech motorlar farklı bobinler kullanır. Kaliteli bir Peugeot yedek parça tedarikçisinden şasi numarası ile sorgulayarak parça almak hem doğru uyumu hem de güvenilir kaliteyi sağlar.

Atölyemizde bobin arızasıyla en sık karşılaştığımız modeller 206 ve 207. Bu araçlar için bobin ve buji setlerini Peugeot 206 yedek parça ve Peugeot 207 yedek parça kategorilerinde bulabilirsiniz.

Kısaca

Ateşleme bobini arızası çoğu zaman net belirtiler verir: tekleme, titreme, güç kaybı ve yanıp sönen arıza lambası. Önemli olan, sadece belirtiyi değil nedeni de çözmek. Bujileri zamanında değiştirin, buji kuyularında yağ görürseniz contayı ihmal etmeyin ve teklemeyle uzun süre yol almayın. Böylece hem bobinlerinizi hem de katalitik konvertörünüzü korumuş olursunuz.