Peugeot Devirdaim Pompası Arızası Nasıl Anlaşılır?
Geçen yaz bir müşterimiz aracını park ettiği yerin altında pembe renkli küçük bir su birikintisi fark etmiş. "Klimadan su damlıyor sandım usta, ama renkli olunca şüphelendim" dedi. Kaputu açtık; antifriz deposundaki seviye minimumun altına inmişti, motorun ön tarafında devirdaim pompasının gövdesi çevresinde kurumuş antifriz izleri vardı. Pompanın keçesi kaçırmaya başlamıştı. Neyse ki erken fark edildi ve araç hararet yapmadan onarıldı. Devirdaim pompası arızası çoğu zaman bu şekilde, küçük bir işaretle başlar. Fark edilmezse ciddi motor hasarına kadar gidebilir. Bu yazıda Peugeot araçlarda devirdaim pompası arızasının nasıl anlaşılacağını anlatacağım.
Devirdaim pompası ne iş yapar?
Devirdaim pompası, adından da anlaşılacağı gibi, soğutma sıvısını (antifriz ve su karışımı) motor bloğu, silindir kapağı, radyatör ve kalorifer peteği arasında sürekli dolaştırır. Motorun ürettiği ısıyı alıp radyatöre taşır, orada soğuyan sıvıyı tekrar motora gönderir. Pompa durursa ya da yeterli akış sağlayamazsa motor kısa sürede aşırı ısınır. Peugeot motorlarında devirdaim pompası motor tipine göre triger kayışı, V kayışı ya da elektrikli bir motorla tahrik edilebilir. Bazı yeni motorlarda ise devreye girip çıkabilen, motor yönetimi tarafından kontrol edilen pompalar kullanılır.
En yaygın arıza belirtileri
Antifriz kaçağı
Devirdaim pompasının içinde, milin gövdeden çıktığı noktada sızdırmazlığı sağlayan bir keçe bulunur. Bu keçe zamanla aşınır ve sızdırmaya başlar. Pompa gövdesinde genellikle küçük bir tahliye deliği vardır; keçe kaçırdığında antifriz buradan damlar. Motorun ön tarafında, pompa çevresinde pembe, mavi ya da yeşil renkli kurumuş izler, aracın altında renkli damlalar ve antifriz seviyesinin düzenli olarak düşmesi en net belirtilerdir.
Hararet ve sıcaklık dalgalanması
Pompanın pervanesi aşınmış, kırılmış ya da pompa mili gevşemişse sıvı yeterince dolaşamaz. Hararet göstergesinde yükselme, özellikle trafikte ya da yokuşta sıcaklığın tırmanması, ardından tekrar düşmesi gibi dalgalanmalar görülür. Gösterge panelinde motor sıcaklığı uyarısı yanabilir.
Motor önünden gelen ses
Pompanın içindeki rulman aşındığında motorun ön tarafından hırıltı, uğultu ya da gıcırtı sesi gelir. Ses devirle birlikte artar. Bu ses bazen gergi rulmanı ya da alternatör rulmanı sesiyle karıştırılabilir.
Kalorifer performansının düşmesi
Kışın kaloriferden yeterince sıcak hava gelmemesi, özellikle rölantide havanın soğuması, soğutma sıvısının kalorifer peteğine yeterince ulaşmadığına işaret edebilir. Bunun sebeplerinden biri zayıflamış bir devirdaim pompasıdır.
Buhar ve tatlımsı koku
Sıcak motorun üzerine damlayan antifriz buharlaşarak kaput altından duman gibi görünen buhar ve kendine özgü tatlımsı bir koku oluşturabilir.
Evde yapabileceğiniz basit kontroller
Ustaya gitmeden önce birkaç basit gözlem, teşhisi hızlandırır. Aracı gece boyunca düz ve temiz bir zeminde park edin; sabah motorun ön tarafının altına denk gelen bölgede renkli damla olup olmadığına bakın. Motor tamamen soğukken antifriz deposundaki seviyeyi bir işaretle not edin ve birkaç gün sonra tekrar kontrol edin; düzenli bir düşüş kaçağa işaret eder. Kaputu açıp el fenerle pompa bölgesinde kurumuş, kabuk bağlamış antifriz izlerine bakın. Araç çalışırken motorun önünden gelen sesi dinleyin ve devirle değişip değişmediğini not edin. Bu bilgileri ustanıza aktarmanız teşhis süresini kısaltır. Unutmayın: sıcak motorda antifriz kapağını kesinlikle açmayın.
Benzer arızalardan nasıl ayırt edilir?
Hararet ve antifriz kaybı yalnızca devirdaim pompasına özgü değildir. Usta teşhis koyarken şu ihtimalleri de değerlendirir:
- Termostat arızası: Kapalı kalan termostat hararete, açık kalan termostat ise motorun geç ısınmasına yol açar.
- Radyatör veya hortum kaçağı: Kaçak noktası farklı yerdedir; hortum kelepçeleri ve radyatör petekleri kontrol edilir.
- Radyatör fanı arızası: Trafikte hararet yapıp yolda normale dönen araçlarda fan şüphelidir.
- Silindir kapak contası: Egzozdan beyaz duman, antifriz deposunda kabarcıklar ve yağda kirlenme varsa conta da düşünülmelidir.
- Gergi veya alternatör rulmanı: Motor önünden gelen ses bu parçalardan da kaynaklanabilir.
Usta soğutma sistemine basınç testi uygulayarak kaçağın yerini tespit eder. Kayışlar geçici olarak çıkarılarak motor kısa süre çalıştırılır ya da rulmanlar elle çevrilerek sesin kaynağı bulunur. Pompa milinde boşluk olup olmadığı da kontrol edilir.
Triger kayışıyla tahrik edilen pompalarda risk
Birçok HDi dizel ve bazı benzinli Peugeot motorlarında devirdaim pompası triger kayışıyla döner. Bu motorlarda pompa keçesinden sızan antifriz kayışa bulaşabilir ve kayış malzemesini bozabilir. Daha kötüsü, pompa rulmanı kilitlenirse kayış zorlanarak atlayabilir ya da kopabilir. Bu da girişimli motorlarda ciddi motor hasarı demektir. Bu nedenle triger kayışıyla çalışan bir devirdaim pompasında kaçak ya da ses fark edildiğinde beklemek doğru değildir. Aynı sebeple triger değişiminde devirdaimin de değiştirilmesi yaygın olarak önerilir.
Arızayı ihmal etmenin sonuçları
Devirdaim pompası arızası ilerledikçe motor sıcaklığı kontrolden çıkabilir. Aşırı ısınma silindir kapağında eğilmeye, kapak contasının yanmasına ve ağır durumlarda pistonların sıkışmasına yol açabilir. Hararet göstergesi yükseldiğinde yapılacak doğru şey güvenli bir yerde durup motoru kapatmak ve soğumasını beklemektir. Sıcak motorda antifriz kapağını açmak ise ciddi yanıklara neden olabilir; kapak mutlaka motor soğuduktan sonra açılmalıdır.
Doğru devirdaim pompası seçimi
Devirdaim pompaları motor koduna göre farklı pervane tipi, gövde yapısı ve tahrik şekliyle üretilir. Aynı motorun farklı üretim dönemlerinde bile farklı pompa kullanılabilir. Şasi numarasıyla OEM numarasını belirlemek ve güvenilir bir üreticinin ürününü seçmek gerekir. Kaliteli pompalarda pervane malzemesi, keçe ve rulman kalitesi orijinal spesifikasyona uygundur. Pompa contası veya O-ring'i ürünle birlikte gelmelidir.
Motorunuza uygun devirdaim pompalarını ve triger setlerini Peugeot yedek parça mağazamızda bulabilirsiniz. 2008 sahipleri için Peugeot 2008 yedek parça sayfası, diğer modeller için Peugeot parça kategorisi uygun başlangıç noktalarıdır. Antifriz için yağ, antifriz ve katkı ürünleri sayfasına göz atabilirsiniz.
Değişim sırasında ve sonrasında dikkat edilecekler
Devirdaim değişiminde usta önce soğutma sistemini boşaltır, pompanın oturma yüzeyini eski conta ve kalıntılardan temizler. Yeni pompa doğru sıkma değeriyle takılır. Triger kayışıyla tahrik edilen pompalarda kayış ve gergi de yenilenir. Sistem, üreticinin önerdiği tipte antifrizle doldurulur ve havası alınır; Peugeot motorlarında sistemin üzerinde genellikle hava alma vidaları bulunur. Hava alınmayan sistemde hava cebi oluşur ve hararet devam eder. Değişimden sonraki günlerde antifriz seviyesi soğuk motorda kontrol edilmeli, gerekirse tamamlanmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Antifriz seviyesi düştükçe sadece su ekleyip kaçağın kaynağını araştırmamak
- Farklı tip antifrizleri karıştırmak
- Triger kayışıyla çalışan pompada kaçağı görmezden gelmek
- Değişim sonrası sistemin havasını almamak
- Hararet yapan aracı "eve kadar giderim" diyerek kullanmaya devam etmek
Sık sorulan sorular
Devirdaim pompası ne kadar dayanır?
Kesin bir ömür vermek doğru olmaz; kullanım, antifriz kalitesi ve bakım düzeni belirleyicidir. Triger kayışıyla çalışan pompalarda triger değişiminde birlikte değiştirmek yaygın uygulamadır.
Antifriz yerine su koyabilir miyim?
Acil durumda kısa süreli su eklenebilir; ama antifriz donmaya ve korozyona karşı korur. En kısa sürede doğru oranda antifrizle tamamlanmalıdır.
Kaçak çok azsa beklemek mümkün mü?
Kaçak zamanla artar ve rulman hasarına dönüşebilir. Özellikle triger kayışıyla çalışan pompalarda beklemek risklidir.
Son söz
Devirdaim pompası arızası; antifriz kaçağı, hararet, motor önünden gelen ses ve zayıflayan kalorifer gibi belirtilerle kendini gösterir. Erken fark edildiğinde basit bir parça değişimiyle çözülür, ihmal edildiğinde ise motora pahalıya mal olabilir. Antifriz seviyesini düzenli kontrol etmek ve ilk işarette ustaya göstermek, en etkili korunma yöntemidir.