Peugeot Hava Filtresi Kirlenirse Araçta Ne Gibi Sorunlar Oluşur?

Yazın sonunda Konya taraflarından gelen bir müşterimiz vardı. 1.6 BlueHDi motorlu 308'inin "eskisi gibi çekmediğini" ve yokuşlarda zorlandığını söylüyordu. Önce turbo, sonra enjektör aklına gelmiş, internetten epey okumuş. Kaputu açıp hava filtresi kutusunu söktüğümüzde sebep ortadaydı: filtre neredeyse toprak rengine dönmüş, katlar arası tozla dolmuştu. Aracın sürekli tarla yolunda kullanıldığını o zaman öğrendik. Filtreyi değiştirdik, birkaç gün sonra müşteri arayıp aracın eski haline döndüğünü söyledi. Her çekiş kaybı hava filtresinden kaynaklanmaz elbette; ama kontrol listesinin ilk sıralarında olması gereken, en ucuz ve en kolay kontrol budur.

Hava filtresi ne işe yarar?

Bir motor yakıtı yakabilmek için çok büyük miktarda havaya ihtiyaç duyar. Bu havanın içinde toz, kum, polen, böcek ve yol kiri bulunur. Hava filtresi, emme sistemine giren bu havayı süzerek parçacıkların silindirlere ulaşmasını engeller. Silindire giren ince bir kum tanesi bile piston, segman ve silindir duvarlarında aşındırıcı etki yaratır. Turbo motorlarda ise filtreden kaçan parçacıklar ilk olarak çok yüksek devirde dönen turbo fanına çarpar. Yani hava filtresi, motorun akciğerlerini koruyan maske gibidir.

Kirli hava filtresinin yol açtığı sorunlar

Güç ve çekiş kaybı

Filtre tıkandıkça motora giren hava miktarı azalır. Motor yönetim sistemi bunu bir ölçüde telafi etmeye çalışsa da, özellikle yüksek yük ve yokuşlarda motor ihtiyaç duyduğu havayı alamaz. Sonuç, gaza basıldığında beklenen tepkinin gelmemesidir.

Yakıt tüketiminde artış

Hava akışının kısıtlanması motorun verimini düşürür. Sürücü aynı performansı almak için gaza daha fazla basar ve tüketim artar. Bu artış genellikle yavaş yavaş olduğu için fark edilmesi zaman alır.

Dizellerde is ve partikül filtresi yükü

Dizel motorlarda yetersiz hava, yakıtın tam yanmamasına ve daha fazla is oluşmasına yol açar. Egzozdan özellikle hızlanırken siyah duman görülebilir. Bu is partikül filtresinde birikir ve DPF'nin daha sık rejenerasyon yapmasına ya da tıkanmasına neden olabilir. BlueHDi motorlarda bu durum dolaylı olarak EGR sisteminde de kirlenmeyi artırabilir.

Hava akış sensörünün etkilenmesi

Birçok Peugeot motorunda filtreden sonra hava akış ölçer (debimetre) ya da basınç sensörü bulunur. Yırtık veya yerine düzgün oturmamış bir filtre, toz ve parçacıkların bu sensöre ulaşmasına ve hatalı ölçüme yol açabilir. Bu da motor arıza lambası, düzensiz rölanti ve performans kaybı olarak geri döner.

Turbo ve motor aşınması

Kirli filtre zamanla zayıflar, kâğıt katmanları deforme olabilir. Bu durumda filtre süzme görevini yapamaz ve parçacıklar motora geçer. Turbo kanatlarında aşınma, silindirlerde çizilme gibi hasarlar uzun vadede oluşur ve onarım maliyeti yüksektir.

Belirtileri nasıl fark edersiniz?

• Aracın özellikle yokuş ve sollamalarda eskisi kadar çekmemesi
• Yakıt tüketiminde açıklanamayan artış
• Dizellerde hızlanırken siyah duman
• Rölantide ya da düşük devirde düzensizlik
• Motor arıza lambası ve hava akışına ilişkin hata kodları
• Emme tarafından gelen ıslık benzeri hava sesi

Bu belirtilerin hiçbiri yalnızca hava filtresine özgü değildir; turbo hortumu kaçakları, EGR sorunları ya da enjektör arızaları da benzer şikâyetlere yol açabilir. Ama ucuz ve hızlı olduğu için ilk kontrol edilecek parça hava filtresidir.

Hava filtresi nasıl kontrol edilir?

Peugeot modellerinin çoğunda hava filtresi kutusuna erişmek kolaydır. Kutunun kapağı klipsler veya birkaç vidayla tutturulmuştur. Kapak açılıp filtre çıkarıldığında, filtrenin giriş tarafı ışığa tutularak bakılır. Katlar arasında yoğun toz birikmişse, renk belirgin şekilde koyulaşmışsa, kâğıtta yırtık, ıslaklık veya yağlanma varsa filtre değişmelidir. Usta ayrıca kutunun iç yüzeyini ve filtreden sonraki hortumu kontrol eder; filtrenin temiz tarafında toz görülüyorsa filtre ya yırtıktır ya da yerine tam oturmamıştır. Emme tarafında yağlanma görülmesi ise turbo veya karter havalandırma sistemine dair bir ipucudur ve ayrıca incelenmelidir.

Ne zaman değiştirilmeli?

Değişim aralığı servis kitapçığında belirtilir ve kullanım koşullarına göre değişir. Tozlu, toprak yollarda, şantiye bölgelerinde ya da kuru ve rüzgârlı iklimlerde kullanılan araçlarda filtre çok daha çabuk kirlenir. Bu koşullarda her bakımda filtreyi kontrol etmek, gerekirse kitapçıktaki aralığı beklemeden değiştirmek gerekir. Şehir içinde temiz yollarda kullanılan araçlarda ise filtre genellikle kitapçıktaki aralığa kadar dayanır. Kendi pratiğimde, her periyodik bakımda hava filtresinin en azından gözle kontrol edilmesini öneriyorum.

Filtreyi temizlemek bir çözüm mü?

Sanayide sık gördüğümüz bir uygulama, kirli hava filtresini basınçlı havayla üfleyip tekrar takmaktır. Bunu önermiyorum. Kâğıt filtreler tek kullanımlıktır; basınçlı hava kâğıdın gözeneklerini genişletebilir ve gözle görülmeyen yırtıklar oluşturabilir. Dışarıdan temiz görünen bu filtre, artık eskisi kadar iyi süzmez. Filtrenin fiyatı, motorun ve turbonun maruz kalacağı riskle kıyaslandığında çok küçüktür.

Doğru hava filtresi seçimi

Hava filtreleri motor ve kasa tipine göre farklı ölçü ve şekillerde olur. Aynı model içinde bile benzinli ve dizel versiyonlar, hatta aynı motorun farklı üretim dönemleri farklı filtre kullanabilir. Bu yüzden şasi numarasıyla doğru OEM numarasını belirleyip, ona karşılık gelen kaliteli bir ürün seçmek gerekir. Kaliteli filtrede çerçevenin contası esnek ve düzgün, kâğıt katları eşit aralıklı ve sağlam olmalıdır. Kutuya tam oturmayan bir filtre, kenarlardan süzülmemiş hava geçirir.

Hava filtrelerini ve bakım setlerini Peugeot yedek parça mağazamızda bulabilirsiniz. 308 sahipleri için Peugeot 308 yedek parça bölümü, diğer modeller için Peugeot parça kategorisi uygun başlangıç noktalarıdır.

Değişimde dikkat edilecekler

Yeni filtre takılmadan önce kutunun içi temiz bir bezle silinmeli, içeride yaprak, böcek ya da toz bırakılmamalıdır. Kutunun içini basınçlı havayla temizlemek tozları emme tarafına itebileceği için dikkatli olunmalıdır. Filtre yuvasına düzgün oturtulmalı, kapak klipsleri veya vidaları eksiksiz kapatılmalıdır. Kapağın bir köşesinin açık kalması, filtrenin hiç takılmaması kadar kötü sonuçlar doğurabilir. Değişimden sonra motor çalıştırılıp emme tarafında ıslık sesi olup olmadığı dinlenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Hava filtresini basınçlı havayla temizleyip tekrar kullanmak
• Tozlu kullanımda kitapçıktaki normal aralığı beklemek
• Filtre kutusu kapağını tam kapatmamak
• Ölçüsü "yakın" olan farklı bir filtreyi zorla yerleştirmek
• Çekiş kaybında önce pahalı parçalardan şüphelenip hava filtresini atlamak

Sık sorulan sorular

Hava filtresi kirliyse motor arıza lambası yanar mı?

Her zaman değil. Lamba genellikle hava akışı ciddi şekilde bozulduğunda veya sensör etkilendiğinde yanar. Lambanın yanmaması filtrenin temiz olduğu anlamına gelmez.

Performans filtresi takmak faydalı mı?

Standart kullanımda üreticinin öngördüğü tip filtre en dengeli sonucu verir. Farklı filtre tipleri süzme kalitesi ve sensör uyumu açısından risk taşıyabilir.

Hava filtresini kendim değiştirebilir miyim?

Çoğu Peugeot modelinde evet; işlem basittir. Kapağın tam kapandığından ve filtrenin düzgün oturduğundan emin olmanız yeterlidir.

Polen filtresiyle hava filtresi aynı şey mi?

Hayır. Hava filtresi motora giren havayı, polen filtresi ise kabine giren havayı süzer. İkisi farklı yerlerde ve farklı ölçülerdedir.

Son söz

Hava filtresi, Peugeot'nuzun en ucuz ama en çok iş gören parçalarından biridir. Kirlendiğinde çekiş kaybı, yüksek tüketim, dizellerde is ve uzun vadede motor ile turbo aşınması gibi sorunlara yol açar. Her bakımda kontrol ettirmek, tozlu kullanımda erken değiştirmek ve temizleyip tekrar kullanmak yerine yenisini takmak, motorunuzun rahat nefes almasını sağlar.