Peugeot Kalorifer Isıtmıyor Sorununun Nedenleri
İlk kar düştüğü hafta telefonum durmaz. Arayanların yarısı aküsü bitenler, diğer yarısı da "Usta, kalorifer ısıtmıyor" diyenlerdir. Bir keresinde bir müşterimiz, 5008'inin kaloriferi ısıtmadığı için iki hafta boyunca montla, eldivenle araba kullandığını anlatmıştı. Sorun, sistemde kalmış bir hava cebiydi ve on beş dakikada çözüldü. Bu yüzden kalorifer şikâyetinde en pahalı ihtimalden değil, en basitinden başlamak gerektiğini her fırsatta söylerim. Bu yazıda Peugeot'larda kaloriferin ısıtmamasının nedenlerini, basitten karmaşığa doğru bir kontrol sırasıyla anlatacağım.
Kalorifer nasıl ısıtır? Kısa bir hatırlatma
Peugeot'ların büyük çoğunluğunda kabin ısıtması, motorun ürettiği atık ısıyla yapılır. Motoru soğutan su, ön paneldeki kalorifer peteğine gönderilir. Kabin fanı havayı bu sıcak peteğin üzerinden geçirir, kalorifer kutusundaki klapeler de havanın ne kadarının petekten geçeceğine ve hangi menfezlere gideceğine karar verir. Bu zincirin herhangi bir halkasındaki sorun, kaloriferin ısıtmamasıyla sonuçlanır.
Basit kontroller: Önce bunlara bakın
1. Motor gerçekten ısınıyor mu?
Kalorifer, motor ısınmadan ısıtamaz. Bu yüzden ilk bakılacak yer sıcaklık göstergesidir. Motor normal sürüşte göstergenin her zamanki konumuna gelmiyorsa, sorun büyük ihtimalle termostattadır. Açık kalan bir termostat, soğutma suyunu motor ısınmadan radyatöre gönderir; özellikle kışın ve yolda giderken motor hep serin kalır. Bu durumda kaloriferden gelen hava da ılık olur. Termostat sorunu genellikle yakıt tüketiminin artması ve motorun geç ısınmasıyla birlikte görülür. Gösterge normal konumdaysa ama kalorifer hâlâ ısıtmıyorsa, sorun motordan kabine giden yoldadır.
2. Soğutma suyu seviyesi
Basit ama çok sık atlanan bir kontrol. Genleşme kabındaki seviye düşükse, kalorifer peteği sistemin yüksek noktalarından biri olduğu için oraya su ulaşmaz. Motor soğukken seviyeyi kontrol edin. Düşükse bir kaçak vardır; önce kaçağın kaynağı bulunmalı, ardından uygun antifrizle seviye tamamlanmalıdır. Sadece su eklemek antifriz oranını bozar ve kışın donma riski yaratır.
3. Sistemde hava
Soğutma sisteminde yapılan herhangi bir işlemden sonra, örneğin hortum, termostat veya su pompası değişiminden sonra sistemde hava kalabilir. Hava cebi peteğe suyun girmesini engeller. Belirtisi genellikle kaloriferin bir sıcak bir soğuk üflemesi, ön panelin arkasından gelen şırıldama ya da fokurdama sesidir. Peugeot motorlarının çoğunda hortumlar ve termostat gövdesi üzerinde hava alma vidaları bulunur. Usta bu vidaları belirli bir sırayla açıp sistemi doldurarak havayı tahliye eder. Doğru yapılmış bir hava alma işlemi, kalorifer şikâyetlerinin hatırı sayılır bir bölümünü çözer.
4. Kabin fanı ve polen filtresi
Kalorifer sıcak hava üretiyor olsa bile, fan zayıf çalışıyorsa veya polen filtresi tıkalıysa kabine yeterli hava ulaşmaz. Fan sadece bazı kademelerde çalışıyorsa fan direnci veya fan kontrol modülü arızası akla gelir. Polen filtresinin zamanında değiştirilmesi, hem hava akışını hem de ısıtma hissini doğrudan etkiler.
Daha derindeki nedenler
Su pompası
Su pompası, soğutma suyunu motor ve kalorifer devresinde dolaştırır. Pervanesi aşınmış, kırılmış veya kayışı kaymış bir pompa yeterli debiyi sağlayamaz. Rölantide kalorifer ılık, devir yükselince biraz daha sıcak üflüyorsa pompa debisinden şüphelenilir. Pompa sorunlarına çoğu zaman hararet eğilimi, pompa bölgesinde kaçak veya ses de eşlik eder.
Kalorifer peteği
Yukarıdaki kontroller temiz çıkarsa sıra peteğe gelir. Tıkalı bir petek, sıcak suyun içinden geçmesine izin vermez. Usta motor sıcakken peteğe giren ve peteğden çıkan hortumların sıcaklığını karşılaştırır. Giriş hortumu çok sıcak, çıkış hortumu belirgin şekilde soğuksa petek tıkalıdır. Hafif tıkanmalar yıkamayla açılabilir; ağır tıkanmalarda petek değişimi gerekir. Petek kaçak yapıyorsa camlarda yağlı buğu, kabinde tatlımsı koku ve paspas altında ıslaklık görülür.
Klapeler ve aktüatörler
Peugeot'larda kalorifer kutusunun içindeki hava karışım klapesi, sıcak ve soğuk havanın oranını belirler. Bu klape çoğu modelde küçük bir elektrik motoruyla (aktüatör) hareket ettirilir. Aktüatör arızalanırsa veya klapenin dişlisi kırılırsa, ısı ayarını ne kadar yükseltirseniz yükseltin klape soğuk konumda kalabilir. Belirtileri şunlardır:
- Isı ayarını değiştirdiğinizde hava sıcaklığının hiç değişmemesi
- Torpido arkasından gelen tıkırdama veya klik sesleri
- Sadece bir tarafın ısıtması, diğer tarafın soğuk kalması (çift bölgeli sistemlerde)
- Otomatik klimalı araçlarda ekranın ayarı gösterip havanın ona uymaması
Bu durumda diyagnoz cihazıyla klima ve kalorifer sistemi taranır, aktüatör testleri yapılır ve gerekirse kalibrasyon uygulanır.
Dizel modellerde ek ısıtıcı meselesi
Verimli dizel motorlar, benzinlilere göre daha az atık ısı üretir. Bu nedenle bazı dizel Peugeot'larda, motor ısınana kadar kabini desteklemek için elektrikli ek ısıtıcılar bulunabilir. Bu ısıtıcılar genellikle kalorifer kutusunun içine yerleştirilmiş ısıtma elemanlarıdır ve akü voltajı, dış sıcaklık ve motor sıcaklığı gibi koşullara göre devreye girer. Akü zayıfsa veya şarj sistemi yeterli değilse, araç elektrik tüketimini azaltmak için bu ısıtıcıları devreden çıkarabilir. Sonuçta soğuk sabahlarda kabin her zamankinden daha geç ısınır. Ek ısıtıcısı olan bir araçta ilk dakikalardaki ısıtma şikâyetinde akü ve şarj durumu da mutlaka kontrol edilmelidir. Bu sistemin varlığı ve çalışma şekli modele ve donanıma göre değiştiği için, aracınızda olup olmadığını servis kitapçığından ya da yetkili kaynaklardan öğrenebilirsiniz.
Belirtiye göre hızlı bir eşleştirme
- Motor geç ısınıyor, kalorifer ılık: Termostat
- Kalorifer bir sıcak bir soğuk, şırıldama sesi: Sistemde hava veya su eksik
- Giriş hortumu sıcak, çıkış soğuk: Tıkalı petek
- Isı ayarı hiçbir şeyi değiştirmiyor: Klape veya aktüatör
- Hava sıcak ama çok zayıf geliyor: Fan veya polen filtresi
- Yağlı buğu ve tatlı koku: Petek kaçağı
Parça ve malzeme seçimi
Teşhis sonrası değiştirilecek parça termostat, su pompası, petek veya aktüatör olabilir. Bu parçaların hepsi model, motor ve klima tipine göre farklılık gösterir. Örneğin manuel klimalı ve otomatik klimalı versiyonların aktüatörleri farklıdır. Peugeot yedek parça alırken şase numarası ile eşleştirme yaptırmak bu karışıklığı ortadan kaldırır. Yazıda bahsettiğim model için Peugeot 5008 yedek parça kategorisine, yaygın bir şehir aracı için Peugeot 207 yedek parça kategorisine göz atabilirsiniz. Soğutma suyu tamamlama ve değişim için uygun antifrizleri de antifriz ve madeni yağ kategorisinde bulabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Doğrudan petek değişimine karar vermek; sorun çoğu zaman hava, su eksikliği veya termostattır.
- Termostatı söküp "termostatsız" kullanmak; kışın kalorifer hiç ısıtmaz hale gelir.
- Sistemi sadece suyla doldurmak ve kışın donma riskini göz ardı etmek.
- Hava alma işlemini aceleye getirmek.
- Polen filtresini yıllarca değiştirmemek.
Kısa SSS
Dizel Peugeot'um geç ısınıyor, bu normal mi?
Dizel motorlar verimli oldukları için benzinlilere göre daha az atık ısı üretir ve özellikle kısa mesafelerde daha geç ısınabilir. Ancak normal sürüşte gösterge her zamanki konumuna hiç gelmiyorsa termostat kontrol edilmelidir.
Kalorifer sadece seyir halinde ısıtıyor, rölantide soğuk. Neden?
Su eksikliği, sistemde hava veya su pompası debisinin düşük olması bu tabloya yol açabilir.
Kaloriferi ilk çalıştırmada sonuna kadar açmak motora zarar verir mi?
Zarar vermez ama motor ısınmadan sıcak hava gelmez. Motorun ısınmasını beklemek ve ardından kaloriferi açmak daha verimlidir.
Kapanış
Kaloriferin ısıtmaması, çoğu zaman sanıldığından daha basit bir nedene dayanır. Göstergeye bakın, suyu kontrol edin, havasını aldırın; bunlar sorunu çözmezse termostat, pompa, petek ve klapeler sırayla incelensin. Doğru sırayla ilerleyen bir kontrol, hem zamanınızı hem de bütçenizi korur.