Peugeot Karter Yağ Kaçağı Nasıl Anlaşılır?

Apartman otoparkında aracınızın park ettiği yerde her sabah küçük, koyu bir leke mi görüyorsunuz? Geçen ay bir 301 sahibi tam olarak bu şikâyetle geldi ve elindeki telefonda otoparkın zemininin fotoğrafını gösterdi: "Komşular şikâyet etmeye başladı usta, damla damla bir şey akıyor." Aracı lifte aldığımızda karterin kenarı boyunca yağ izi vardı; ama kaynağı karter contası değil, son yağ değişiminde pulu yenilenmeden sıkılmış karter tapasıydı. Karter yağ kaçağı, yere damla bıraktığı için genellikle en kolay fark edilen yağ kaçağıdır, ama kaynağını doğru bulmak her zaman o kadar kolay değildir. Bu yazıda karter kaçağının nasıl anlaşıldığını, başka sıvı kaçaklarından nasıl ayrıldığını ve doğru onarımı anlatacağım.

Karter Nedir ve Neden Kaçırır?

Karter, motorun en alt kısmında bulunan ve motor yağını toplayan hazne gibi düşünebileceğiniz parçadır. Bazı Peugeot motorlarında sac, bazılarında alüminyum dökümden üretilir. Motor bloğuna bir conta veya üreticinin öngördüğü sıvı conta ile bağlanır. Alt kısmında yağ boşaltma tapası, bazı modellerde ayrıca yağ seviye sensörü bulunur.

Karterden yağ kaçağının başlıca nedenleri şunlardır:

• Karter tapası ve pulu: Her yağ değişiminde yenilenmesi gereken pulun tekrar kullanılması, tapanın aşırı veya yetersiz sıkılması ya da tapa dişlerinin bozulması.
• Karter contası veya sıvı conta: Yıllar içinde sertleşen conta veya bozulan sıvı conta tabakası.
• Darbe hasarı: Kasis, kaldırım veya yoldaki taşlara çarpma sonucu karterde ezilme, çatlak ya da bağlantı yüzeyinde eğilme.
• Cıvata gevşemesi: Titreşim ve ısı döngüleriyle gevşeyen karter cıvataları.
• Yağ seviye sensörü contası: Sensörün bulunduğu modellerde sensör çevresinden sızıntı.
• Yüksek karter basıncı: Tıkalı karter havalandırma sistemi, yağı contalardan dışarı iter.

Karter Kaçağı Nasıl Anlaşılır?

• Park yerinde, motorun ön-orta kısmının altına denk gelen noktada koyu renkli damlalar
• Karterin kenarlarında, tapa çevresinde ve alt yüzeyinde yağlı kir tabakası
• Motor yağı seviyesinin düzenli olarak düşmesi
• Kaçak egzoz hattına ulaşıyorsa yanık yağ kokusu
• Ciddi kaçaklarda yağ basıncı uyarısı

Damla Gerçekten Motor Yağı mı?

Aracın altındaki her leke motor yağı değildir. Doğru teşhis için damlanın rengine, kokusuna ve yerine bakmak gerekir. Altına beyaz bir karton koyup bir gece bekletmek, lekeyi incelemenin en kolay yoludur.

• Motor yağı: Yeni yağ açık kahve, kullanılmış yağ koyu kahve veya siyahtır. Kaygan bir dokusu ve yağ kokusu vardır.
• Şanzıman yağı: Genellikle motor ile şanzıman arasında veya şanzıman altında görülür; renk ve koku açısından motor yağına benzeyebilir, konumu ayırt ettirir.
• Soğutma sıvısı: Pembe, yeşil veya mavi tonlarında, sulu kıvamda ve tatlımsı kokuludur.
• Fren hidroliği: Berrak veya hafif sarı, kaygandır ve genellikle tekerlek çevresinde görülür. Fren hidroliği kaçağı güvenlik açısından acil müdahale gerektirir.
• Klima suyu: Yaz aylarında ön yolcu tarafı altında görülen berrak, kokusuz su normaldir.

Kaynağı Doğru Bulmak: Ustanın Yöntemi

Temizlik ve izleme

Karter ve çevresi temizlenir, motor çalıştırılıp ısıtılır ve kısa bir süre sonra yağın ilk nerede belirdiğine bakılır. Yağ yukarıdan aşağı akar; karterin üzerinde görülen yağın kaynağı karter olmayabilir. Üst kapak, krank keçesi, yağ filtresi gövdesi veya turbo bağlantılarından sızan yağ da karterin altında toplanabilir.

Floresan boya

Kaynağın belirsiz olduğu durumlarda motor yağına özel floresan boya katılır. Bir süre sonra ultraviyole lambayla bakıldığında yağın çıktığı nokta parlak şekilde görünür.

Tapa ve pul kontrolü

Tapa sökülerek pul ve dişler incelenir. Pul ezilmiş, dişler bozulmuşsa sorun buradadır.

Karter yüzeyi kontrolü

Darbe izi, çatlak ve bağlantı yüzeyinde eğilme aranır. Alüminyum karterlerde kılcal çatlaklar zor fark edilebilir.

Karter havalandırma kontrolü

Birden fazla noktadan kaçak varsa ve contalar yeni olmasına rağmen sızıntı tekrarlıyorsa karter basıncı ölçülür, havalandırma sistemi kontrol edilir.

301'in Hikâyesi ve Bir Uyarı

Yazının başındaki 301'de tapa söküldüğünde pulun düzleşip sertleştiği, üstelik tapanın bir önceki sıkmada fazla zorlandığı için dişlerin hafifçe yıprandığı görüldü. Neyse ki dişler henüz tamamen bozulmamıştı; yeni tapa ve yeni pulla doğru torkta sıkınca kaçak durdu. Ama bu örnek çok önemli bir noktayı gösteriyor: Karter tapası, motorun en sık sökülüp takılan parçalarından biridir. Her yağ değişiminde pulun yenilenmesi ve tapanın doğru sıkılması, ileride karter dişlerinin bozulup karterin değişmesi gibi çok daha masraflı bir işin önüne geçer. Yağ değişimini kendiniz yapıyorsanız bu konuya özellikle dikkat edin.

Onarım ve Parça Seçimi

Tapa kaynaklı kaçakta yeni pul ve gerekiyorsa yeni tapa takılır. Dişler bozulmuşsa uygun onarım yöntemi uygulanır veya karter değiştirilir. Conta kaynaklı kaçakta karter sökülür, yüzeyler eski conta artıklarından tamamen temizlenir ve yeni conta ya da üreticinin önerdiği sıvı conta uygulanır. Darbe nedeniyle hasar görmüş karter değiştirilmelidir.

• Karter, conta ve tapa ölçüleri motor koduna göre farklılık gösterir; şasi numarasıyla eşleştirme yapılmalı.
• Sıvı conta kullanılan motorlarda üreticinin önerdiği ürün ve uygulama kalınlığına uyulmalı; fazla malzeme motor içine kaçıp yağ pompası süzgecini tıkayabilir.
• Cıvatalar üreticinin belirttiği sıra ve torkla sıkılmalı.
• Karter söküldüğünde yağ pompası süzgeci de kontrol edilmeli.
• Darbe riski olan kullanımda karter koruma levhası değerlendirilmeli.

Şasi numarasıyla sorgu yaparak Peugeot yedek parça tarafında doğru karter, conta ve tapayı bulabilirsiniz. Karter kaçağıyla sık karşılaştığımız modeller için Peugeot 301 yedek parça ve Peugeot 206 yedek parça kategorilerine, onarım sonrası yağ ihtiyacınız için de motor yağları kategorisine göz atabilirsiniz.

Onarımdan Sonra

Karter contası veya sıvı conta yenilendiyse, malzemenin tam olarak kuruması için üreticinin önerdiği süre beklenmeden motora yağ doldurulup çalıştırılmamalıdır. Bu bekleme süresi atlandığında yeni conta da kısa sürede sızdırmaya başlayabilir. Yağ, servis kitapçığında belirtilen özellik ve miktarda doldurulmalı, motor çalıştırılıp ısındıktan sonra karter çevresi tekrar kontrol edilmelidir. Bir hafta kadar sonra aracın park ettiği yere tekrar bakmak ve yağ seviyesini ölçmek, onarımın başarılı olduğunu doğrulamanın en basit yoludur.

Sık Yapılan Hatalar

• Yağ değişiminde karter tapası pulunu yenilememek
• Tapayı "sağlam olsun" diye aşırı sıkıp dişleri bozmak
• Karterin üstündeki yağı görüp kaynağı yukarıda aramamak
• Sıvı contayı aşırı miktarda sürmek
• Darbe almış karteri kaynak ya da macunla geçiştirmek
• Damlayı fark edip yağ seviyesini kontrol etmemek

Sorular

Küçük bir damla da önemli mi?

Evet. Küçük kaçaklar zamanla büyür, yağ seviyesini düşürür ve egzoza ulaşan yağ yanık kokuya neden olur. Ayrıca kauçuk parçalar yağdan zarar görür.

Kaçakla araç kullanılabilir mi?

Hafif terlemede yağ seviyesi düzenli kontrol edilerek kısa süre kullanılabilir. Belirgin damlama veya darbe sonrası ani kaçak varsa araç kullanılmadan kontrol ettirilmelidir.

Karter contası ne zaman değişir?

Belirli bir periyodu yoktur; kaçak olduğunda veya karter başka bir nedenle söküldüğünde yenilenir.

Son Söz

Karter yağ kaçağı genellikle park yerindeki lekeyle kendini gösterir, ama kaynağı her zaman karter olmayabilir. Lekenin gerçekten motor yağı olduğundan emin olun, motoru temizletip kaçağın ilk başladığı noktayı tespit ettirin. Tapa, conta veya karterin kendisi; hangisi sorunluysa doğru parça ve doğru montajla onarılmalı. Küçük bir pul değişimi bile zamanında yapıldığında büyük bir sorunun önüne geçer.