Peugeot Motorlarında Yağ Filtresi Kalitesi Neden Önemlidir?
Tezgâhta iki yağ filtresini yan yana kesip açtığımızda müşterinin yüzündeki şaşkınlığı görmeliydiniz. Dışarıdan neredeyse aynı görünen iki filtreden birinin içinde düzgün, sık katlanmış, kalın bir filtre kâğıdı vardı. Diğerinde ise seyrek katlanmış, yer yer yapıştırıcısı taşmış ince bir kâğıt ve plastik kapakları gevşek oturmuş bir yapı. Müşteri ucuz filtreyi bir önceki bakımda kendisi almıştı. "Filtre filtredir" diye düşünmüş. Bu yazı, o düşüncenin neden yanlış olduğunu anlatmak için.
Yağ Filtresi Aslında Ne Yapar?
Motor yağı motorun içinde dolaşırken yanma artıkları, metal partiküller, toz ve kurum toplar. Yağ filtresi, yağ pompasının bastığı yağı motorun yataklarına, turbosuna ve diğer hassas parçalarına ulaşmadan önce bu kirlerden arındırır. Filtrenin tutamadığı her partikül, ince yağ filmi içinde dönen yüzeyler arasında bir aşındırıcı gibi davranır.
Peugeot motorlarında iki tip filtre kullanılır. Eski ve bazı motorlarda gövdesiyle birlikte değişen vidalı (spin-on) filtreler, daha yeni motorlarda ise bir yuva içine yerleştirilen kartuş tipi filtreler. Kartuş filtrelerde sadece süzgeç elemanı ve contalar değişir.
İyi Bir Filtrenin İçinde Neler Var?
- Filtre kâğıdı (süzme ortamı): Belirli bir partikül boyutuna kadar kiri tutabilecek yoğunlukta ve yeterli yüzey alanına sahip olmalıdır.
- By-pass valfi: Soğuk ve kalın yağda veya filtre tıkandığında yağın filtreyi atlayarak motora gitmesini sağlar. Motorun yağsız kalmasını önler.
- Geri dönüşsüz valf: Motor durduğunda yağın filtreden kartere geri akmasını engeller. Böylece ilk çalıştırmada yağ basıncı hızlı oluşur.
- Contalar ve O-ringler: Yüksek sıcaklığa ve yağa dayanıklı malzemeden olmalıdır.
- Sağlam gövde ve yapıştırma: Kâğıdın basınç altında çökmemesi ve kenarlardan kaçak yapmaması gerekir.
Kalitesiz Filtrenin Motora Etkileri
Yetersiz süzme
Kalitesiz kâğıt ince partikülleri tutamaz. Bu partiküller krank ve kol yataklarında, eksantrik yataklarında ve özellikle turbo yataklarında yavaş ama sürekli bir aşınmaya yol açar. Bu aşınma hemen hissedilmez, ama motorun ömrünü kısaltır.
Kâğıdın çökmesi veya yırtılması
Düşük kaliteli kâğıt, yüksek basınç altında çökebilir veya yırtılabilir. Bu durumda filtre bir anda tamamen işlevsiz hale gelir ve hatta kopan parçalar yağ kanallarına karışabilir.
Hatalı valfler
By-pass valfi gereğinden erken açılırsa yağ sürekli filtrelenmeden motora gider. Geri dönüşsüz valf sızdırırsa her çalıştırmada motor birkaç saniye yağsız çalışır. Zincirli motorlarda bu durum zincir gergisinin geç dolmasına ve sabah takırtısına neden olabilir.
Conta sızıntısı
Kalitesiz contalar sertleşir veya yerinden çıkar. Kartuş filtrelerde O-ringin yanlış ölçüde olması, yağ kaçağına ya da kirli yağın filtre etrafından dolaşmasına neden olur.
Peugeot Motorları Neden Hassas?
Modern Peugeot motorlarında turbo, değişken supap zamanlaması, hidrolik itecekler ve zincir gergileri gibi yağ ile çalışan pek çok hassas sistem bulunur. Bu sistemlerin yağ kanalları dar, toleransları sıkıdır. 1.2 PureTech motorlarda triger kayışı yağ içinde çalışır; 1.6 HDi motorlarda turbo yağ besleme hattı karbonlaşmaya yatkındır. Bu motorlarda temiz yağ, sadece bir tercih değil bir gerekliliktir. Uzun yağ değişim aralığına sahip motorlarda filtrenin bu süre boyunca kapasitesini koruması da ayrıca önemlidir.
Değişimde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Filtre her yağ değişiminde yenilenmelidir.
- Kartuş filtrelerde yeni O-ringler takılmalı ve eski conta yuvada kalmamalıdır.
- Vidalı filtrelerde conta yüzeyi hafifçe yağlanmalı, eski filtrenin contası blokta kalmadığından emin olunmalıdır.
- Filtre veya kapak üreticinin belirttiği torkla sıkılmalıdır; aşırı sıkmak gövdeyi çatlatabilir.
- Değişimden sonra motor çalıştırılıp kaçak kontrolü yapılmalı, yağ seviyesi tekrar ölçülmelidir.
- Kartuş yuvasının dibindeki tahliye kanalı temiz olmalıdır.
Filtre Seçerken Nelere Bakmalı?
İyi bir yağ filtresi seçmek için marka, orijinal parça numarasıyla birebir uyum ve doğru ölçüdeki contalar önemlidir. Aynı model aracın farklı motor seçenekleri tamamen farklı filtreler kullanabilir. Bu yüzden şasi numarasıyla sorgulama yaparak sipariş vermek gerekir. Güvenilir bir Peugeot yedek parça tedarikçisi bu konuda doğru parçayı bulmanızı kolaylaştırır.
Filtre ve bakım setlerini en sık sorduğumuz modeller için Peugeot 208 yedek parça ve Peugeot 3008 yedek parça kategorilerine, diğer modeller için ise genel Peugeot kategorimize göz atabilirsiniz.
Son Söz
Yağ filtresi, bakım faturasının en küçük kalemlerinden biri. Ama motorun içindeki her hareketli parçanın sağlığı, bu küçük parçanın kalitesine bağlı. Kaliteli bir yağı kalitesiz bir filtreyle kullanmak, temiz suyu kirli bir bardağa doldurmaya benzer. Bir sonraki bakımda yağ kadar filtreye de dikkat edin; motorunuz bunu yıllar sonra size teşekkür ederek ödeyecektir.