Peugeot Partner Triger Seti Değişiminde Devirdaim Kontrolü

Birkaç yıl önce bir Partner'ın triger setini değiştirmiştik. Müşteri o gün devirdaimi değiştirmek istemedi, "sesi yok, suyu da eksiltmiyor" dedi. Aradan bir yıl kadar geçti; araç çekiciyle geri geldi. Devirdaim keçesi sızdırmış, sızan antifriz yeni kayışa bulaşmış, kayış dişleri atlamıştı. Neyse ki motor ciddi hasar görmeden durduruldu. O günden beri triger işine gelen her müşteriye bu hikâyeyi anlatıyorum.

Triger ve Devirdaim Neden Birlikte Düşünülür?

Partner'ın kullandığı motorların önemli bir kısmında, örneğin 1.6 HDi ve 1.6 benzinli TU5 motorlarda, devirdaim pompası triger kayışı tarafından tahrik edilir. Yani devirdaim pompası triger kayışının güzergâhı üzerindedir ve kayış onun dişlisini de döndürür. Bu durumda devirdaimde oluşacak bir sorun doğrudan triger kayışını etkiler.

Devirdaim pompasının rulmanı boşaldığında kayış hizası bozulabilir; keçesi sızdığında antifriz kayışa bulaşarak lastiği bozar. Her iki durumda da sonuç, kayışın zamanından önce yıpranması ya da kopmasıdır. Kayış koptuğunda ise bu tip motorlarda supaplar ile pistonlar çarpışabilir ve masraf triger setinin çok üzerine çıkar.

İşçilik Mantığı

Triger seti değişimi zaten devirdaim pompasına erişimi sağlayan bir iştir. Kayış söküldükten sonra devirdaimi değiştirmek, toplam işe çok az ek işçilik getirir. Ama devirdaimi bırakıp birkaç ay sonra değiştirmek zorunda kalırsanız, bütün triger işçiliğini yeniden ödersiniz; üstelik yeni takılan kayışı da büyük ihtimalle tekrar değiştirmeniz gerekir. Bu nedenle sektörde yaygın uygulama, kayışla tahrik edilen devirdaimlerde triger setiyle birlikte devirdaimin de yenilenmesidir.

Devirdaim Pompasında Nelere Bakılır?

Devirdaimi değiştirmeyecekseniz bile, kayış söküldüğünde mutlaka kontrol edilmelidir. Kontrol listesi şu şekilde olabilir:

• Mil boşluğu: Dişli elle tutulup her yöne oynatılır; en ufak boşluk kabul edilemez.
• Dönüş hissi: Dişli çevrildiğinde pürüzsüz dönmeli, takılma ya da hışırtı olmamalı.
• Tahliye deliği ve gövde: Pompanın gövdesindeki tahliye deliği çevresinde kuru antifriz izi, kristalleşme ya da ıslaklık aranır.
• Motor bloğu üzerindeki izler: Pompanın altında kalan blok yüzeyinde kireç ya da renkli antifriz izi sızıntıya işaret eder.
• Kayıştaki izler: Sökülen eski kayışta antifriz bulaşmışlık, yan yüzeylerde aşınma varsa hizasızlık olabilir.

Devirdaim Arızasının Sürüşte Fark Edilen Belirtileri

Triger zamanı gelmeden de devirdaim sizi uyarabilir. Şu belirtilerden birini görürseniz beklemeyin:

• Antifriz seviyesinin yavaş yavaş düşmesi, ama görünürde bir kaçak olmaması
• Motorun ön tarafından gelen uğultu ya da hışırtı sesi
• Hararet göstergesinde dalgalanma veya kaloriferin zaman zaman soğuk üflemesi
• Araç park ettiği yerde motorun önüne denk gelen bölgede damla izi

Doğru Triger Seti Nasıl Seçilir?

Piyasada triger setleri farklı içeriklerle satılır. Bazıları sadece kayış ve gergi rulmanından oluşurken, bazıları avare rulman ve devirdaim pompasını da içerir. Devirdaimli setler bu iş için en pratik seçenektir, çünkü parçalar aynı üretici tarafından birbiriyle uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır.

Motor Koduna Dikkat

Partner'ın farklı yıllarında farklı motorlar kullanıldı ve aynı hacimdeki motorların bile triger seti farklı olabilir. Örneğin 1.6 HDi'nin 8 ve 16 supaplı versiyonları arasında set farklılık gösterir. Şasi numaranızla sorgulama yapmadan set almayın.

Kalite Konusunda Taviz Vermeyin

Triger, motorun hayatıyla oynayan bir sistemdir. Peugeot yedek parça alırken bu konuda en çok önem verdiğim şey, bilinen ve güvenilir bir üreticinin seti olmasıdır. Ucuz bir gergi rulmanı, iyi bir kayışı bile kısa sürede bitirebilir.

Montajda Kritik Noktalar

Triger değişimi, deneyim ve doğru ekipman gerektiren bir iştir. Motorun zamanlamasını sabitlemek için özel ayar pimleri kullanılır. Bu pimler olmadan yapılan değişimlerde zamanlama kayabilir ve motor ya hiç çalışmaz ya da verimsiz çalışır.

• Devirdaim pompasının contası ya da O-ringi doğru yerleştirilmeli, sızdırmazlık macunu gerekiyorsa üreticinin önerdiği şekilde ve ölçülü kullanılmalı.
• Gergi rulmanı üretici talimatına göre ayarlanmalı, sonra motor elle birkaç tur çevrilerek ayar tekrar kontrol edilmeli.
• Soğutma sisteminin havası düzgün alınmalı; hava kalan sistemde hararet ve kalorifer sorunu yaşanır.
• Antifriz olarak üreticinin önerdiği tip kullanılmalı, farklı tipler karıştırılmamalı.

Değişim Zamanı

Triger seti değişim aralığı motor tipine, kullanım koşullarına ve üretim yılına göre değişir. Kilometre kadar süre de önemlidir; az kullanılan araçlarda kayış lastiği yaşlanır. Doğru aralığı servis kitapçığından öğrenin. Ağır kullanım koşullarında, yani sürekli yük, toz ve sık dur-kalk varsa, aralığı biraz erkene çekmek akıllıca olabilir.

Aracınızın kasasına uygun parçalar için 2008-2018 arası Peugeot Partner Tepee yedek parça kategorisine, ilk kasa araçlar için Peugeot Partner yedek parça kategorisine bakabilirsiniz.

Özetle

Triger seti değişimi, devirdaimi düşünmeden yapılmamalı. Kayışla tahrik edilen devirdaimlerde birlikte değişim hem işçilikten tasarruf sağlar hem de yeni kayışı korur. En azından devirdaim titizlikle kontrol edilmeli. Doğru set, doğru montaj ve doğru antifriz, Partner'ınızın motorunu uzun yıllar güvende tutar.