Peugeot Silecek Motoru Arızası Nasıl Anlaşılır?
Yağmurun en şiddetli bastırdığı anda sileceklerin camın ortasında durup kalması, sürücünün yaşayabileceği en tedirgin edici anlardan biridir. Bir sonbahar akşamı dükkânı kapatmak üzereyken bir 301 sahibi tam olarak bu yüzden geldi; yol kenarında yarım saat beklemiş, yağmur hafifleyince ancak yola devam edebilmiş. Silecek sistemi basit görünür, ama arızalandığında sebebi motor, mekanizma, kumanda kolu, röle, sigorta ve hatta yağmur sensörü arasında saklanabilir. Bu yazıda silecek motoru arızasını diğer olasılıklardan nasıl ayırdığımızı ve doğru parçaya nasıl ulaştığımızı anlatacağım.
Silecek Sistemi Nasıl Çalışır?
Ön cam silecek sistemi temel olarak bir elektrik motoru, motorun dönme hareketini ileri-geri harekete çeviren bir kol-çubuk mekanizması (silecek bağlantı mekanizması), silecek kolları ve süpürgelerden oluşur. Motorun içinde bir dişli kutusu ve sileceklerin her seferinde aynı noktada durmasını sağlayan bir park kontağı bulunur. Kumanda, direksiyon altındaki silecek kolundan gelir; yeni modellerde bu sinyal gövde kontrol ünitesi üzerinden motora iletilir ve yağmur sensörlü araçlarda otomatik mod devreye girer.
Arka silecekli modellerde (206, 207, 208, 2008, 3008, 5008, Partner, Rifter gibi) bagaj kapağında ayrı bir arka silecek motoru bulunur. Bu motor ön sistemden bağımsız çalışır.
Silecek Motoru Arızasının Tipik Belirtileri
- Silecekler hiç çalışmıyor, motor sesi de yok: Motor, sigorta, röle veya besleme sorunu olabilir.
- Motor sesi geliyor ama silecekler hareket etmiyor: Bu tipik olarak mekanizma veya kol bağlantısının boşaldığını gösterir; motor çalışıyordur ama hareket iletilemiyordur.
- Silecekler yavaş ve zorlanarak çalışıyor: Motor fırçalarında aşınma, mekanizmada sıkışma ya da paslanma olabilir.
- Silecekler yarıda duruyor, park konumuna dönmüyor: Motor içindeki park kontağı arızası yaygın bir nedendir.
- Sadece bazı kademeler çalışıyor: Örneğin hızlı kademe çalışıyor, yavaş çalışmıyorsa sorun motor sargısında veya kumanda kolunda olabilir.
- Kontak kapalıyken bile silecekler kendi kendine hareket ediyor: Kontrol ünitesi, röle veya nem almış soket kaynaklı olabilir.
Motor mu, Mekanizma mı? Ayırt Etmenin Yolları
Bizim serviste ilk yaptığımız iş, kontak açıkken silecekleri çalıştırıp kaput ile cam arasındaki bölgeyi (torpido ızgarası altı) dinlemektir. Motor vınlıyor ama kollar oynamıyorsa, mekanizmadaki bilyeli mafsallardan biri yuvasından çıkmış ya da kırılmıştır. Peugeot'ların birçok modelinde bu mafsallar plastik yuvalıdır ve yıllar içinde aşınarak boşluk yapar. Bu durumda motoru değiştirmek gereksiz bir masraf olur.
Motor tamamen sessizse, motor soketindeki besleme ölçülür. Kumanda açıkken soketteki ilgili pinlerde gerilim varsa ve motor çalışmıyorsa sorun motorun kendisindedir. Gerilim yoksa geriye, kumanda kolu, röle ve sigortaya doğru gidilir.
Silecekler zorlanarak yavaş çalışıyorsa motorun mekanizmadan ayrılarak tek başına çalıştırılması faydalı bir testtir. Serbestken rahat dönüyorsa sorun mekanizmadaki sıkışmadadır; serbestken de zorlanıyorsa motor yorulmuştur.
Sigorta ve Röleyi Unutmayın
Silecek motorları, özellikle buzlanmış veya karla kaplı camda zorlandığında yüksek akım çeker. Kış sabahları buzlu camda silecekleri çalıştırmak, hem süpürgeleri yırtar hem de sigortayı attırabilir. Sigorta atmışsa ve yenisi takıldığında sorun düzeliyorsa, büyük ihtimalle anlık bir zorlanma yaşanmıştır. Ancak sigorta tekrar tekrar atıyorsa, motor içinde kısa devre ya da mekanizmada ciddi bir sıkışma araştırılmalıdır.
Yeni nesil Peugeot'larda silecek kumandası gövde kontrol ünitesi ve motor bölmesi sigorta-röle kutusu üzerinden yönetilir. Röle arızasında silecekler hiç çalışmayabilir ya da durmak bilmeyebilir.
Su ve Nem Kaynaklı Arızalar
Silecek motoru, ön camın altındaki torpido bölgesinde, yağmur suyunun aktığı bir alanın hemen yakınında durur. Bu bölgedeki tahliye kanalları yaprak ve tozla tıkandığında su birikir, motor ve soketi suyun içinde kalabilir. Bunun sonucunda motor içine su girer, dişliler paslanır, soket oksitlenir. Tecrübemize göre sonbahar aylarında gelen silecek arızalarının bir kısmı tıkalı tahliye kanalıyla bağlantılıdır. Motor değiştirilse bile kanal temizlenmezse yeni motor da aynı akıbete uğrayabilir.
Arka Silecek Motorunda Durum
Arka silecek motoru, bagaj kapağının içinde daha korunaklı bir yerde durur ama kendine özgü sorunları vardır. Bagaj kapağına giden kablo demetindeki kopukluklar, arka silecek milinin paslanıp sıkışması ve mil keçesinden su girmesi sık görülen durumlardır. Arka silecek kolunun mil üzerinde boşalması da "motor çalışıyor ama silecek oynamıyor" şikâyetine yol açar. Kol somunu sıkılarak ya da kol yenilenerek çözülebilir.
Doğru Silecek Motoru Nasıl Seçilir?
Silecek motorları dışarıdan birbirine benzese de modelden modele, hatta aynı modelin farklı yıllarına göre farklılık gösterir. Seçim yaparken şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Soket tipi ve pin sayısı,
- Motor milinin yapısı ve mekanizmaya bağlantı şekli,
- Sağdan veya soldan direksiyonlu araç farkı,
- Yağmur sensörlü ve sensörsüz versiyon farkı,
- Bazı modellerde motorun mekanizmayla birlikte komple satılması.
Mekanizma da aşınmışsa motor ve mekanizmanın birlikte değiştirilmesi genellikle daha mantıklıdır; iki kez söküm işçiliğinden kurtarır. Silecek ve elektrik parçalarına Peugeot yedek parça sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Örneğin Peugeot 301 yedek parça kategorisinde araç yılına göre uygun ürünleri listeleyebilirsiniz.
Değişim Sonrası Kontroller
Yeni motor takıldıktan sonra sileceklerin park konumu kontrol edilir. Kollar, motor park konumundayken camın alt kenarında doğru hizada takılmalıdır. Yanlış açıyla takılan kol, silme sırasında A direğine çarpabilir ya da kaputa vurabilir. Sonrasında tüm kademeler, aralıklı mod, cam yıkama sonrası silme ve varsa yağmur sensörü modu tek tek test edilir. Son olarak torpido ızgarası takılmadan önce tahliye kanallarının açık olduğundan emin olunur.
Motorun Ömrünü Uzatmak İçin Basit Alışkanlıklar
Silecek motorunu yoran şeylerin çoğu kullanıcı alışkanlıklarıyla ilgilidir. Kuru camda silecek çalıştırmak, süpürgeyi aşındırdığı gibi motoru da gereksiz zorlar; cam kuruysa önce yıkama suyunu kullanın. Kışın aracı park ederken silecek kollarını kaldırmak ya da camı örtmek, sabah buzlu camda zorlanmayı önler. Sert ve çatlamış süpürgeler cam üzerinde daha fazla sürtünme yaratır, bu da motorun akım çekişini artırır; süpürgeleri zamanında yenilemek dolaylı olarak motoru da korur. Yılda bir kez, özellikle sonbahar öncesinde torpido ızgarası altındaki yaprakları temizletmek de unutulmaması gereken küçük ama etkili bir bakım adımıdır. Kontağı kapatmadan önce silecekleri kapatmayı alışkanlık edinmek de park kontağının işini kolaylaştırır.
Sık Yapılan Hatalar
- Buzlu veya karlı camda silecekleri çalıştırmak.
- Motor sesini duymadan, mekanizmayı kontrol etmeden motor değiştirmek.
- Tıkalı tahliye kanallarını temizlemeden yeni motor takmak.
- Silecek kolunu yanlış açıyla takmak.
- Atan sigortanın yerine daha yüksek değerli sigorta koymak.
Sık Sorulan Sorular
Silecek motoru tamir edilir mi?
Fırça ve park kontağı gibi bazı iç parçaları onaran atölyeler var, ancak sonuç her zaman kalıcı olmayabilir. Güvenlik ekipmanı olduğu için çoğu kullanıcı yeni motoru tercih eder.
Silecekler yarıda kaldı, ne yapmalıyım?
Kontağı kapatıp açmak ve kumandayı farklı kademelere almak bazen park konumuna dönmesini sağlar. Kalıcı çözüm için park kontağı ve motor kontrol edilmelidir.
Yağmur sensörü arızası silecek motoru arızasına benzer mi?
Otomatik modda çalışmama yağmur sensöründen kaynaklanabilir. Manuel kademelerde silecekler normal çalışıyorsa motor sağlamdır.
Kapanış
Silecek motoru arızası çoğu zaman en kötü havada ortaya çıkar. Silecekleriniz yavaşlamaya, takılmaya ya da park konumunu şaşırmaya başladıysa beklemeyin. Önce mekanizmayı ve sigortayı kontrol ettirin, gerekiyorsa doğru parça numarasıyla motoru yenileyin. Tahliye kanallarını düzenli temizlemek ise bu parçanın ömrünü uzatmanın en ucuz yoludur.