Peugeot Stop Lambası Çalışmıyorsa Ne Kontrol Edilmeli?

Stop lambası arızası, sürücünün kendi kendine en geç fark ettiği arızalardan biridir. Çünkü direksiyondayken kendi stop lambanızı göremezsiniz. Çoğu müşterimiz bunu ya arkasından gelen bir sürücünün uyarısıyla, ya bir muayenede ya da daha kötüsü, arkadan çarpan bir aracın sahibinin "ama fren yaptığını görmedim" itirazıyla öğreniyor. Geçen ay bir Partner sahibi tam da bu şekilde geldi; üç stop lambasının hiçbiri yanmıyordu, sebep tek bir küçük müşirdi. Bu yazıda stop lambası yanmadığında hangi sırayla neye bakılması gerektiğini, servis tezgâhındaki alışkanlıklarımızla anlatıyorum.

Önce Neyin Yanmadığını Netleştirin

Arıza teşhisinde ilk ve en değerli bilgi, sorunun kapsamıdır. Bunun için yardımcı birinden fren pedalına basmasını isteyin ya da gece aracı bir duvara ya da cam vitrine arkası dönük park edip aynadan yansımaya bakın. Şu sorulara cevap arayın:

• Sağ ve sol stop lambalarının ikisi de mi yanmıyor, yoksa sadece biri mi?
• Üçüncü stop lambası (bagaj kapağı veya arka cam üstündeki) yanıyor mu?
• Stop lambaları sürekli yanık mı kalıyor?
• Gösterge panelinde ampul veya fren lambası uyarısı var mı?
• Arka park lambaları normal mi?

Bu cevaplar, arızayı ampul gibi tek bir noktaya mı yoksa tüm sistemi etkileyen ortak bir noktaya mı bağlayacağımızı belirler.

Sadece Bir Taraf Yanmıyorsa

Bir tarafın yanmaması büyük olasılıkla o taraftaki ampul, soket veya kablo ile ilgilidir. Peugeot'ların halojen stop lambalarında genellikle iki telli (stop ve park aynı ampulde) ya da tek telli ampuller kullanılır. İki telli ampulde stop teli kopmuşken park teli sağlam kalabilir; bu yüzden park lambasının yanıyor olması ampulün sağlam olduğunu göstermez.

Kontrol adımları:

• Ampulü çıkarıp bakın: Flaman kopukluğu çoğu zaman gözle görülür. Ampul camında kararma da yanmış olduğuna işaret eder.
• Soketi inceleyin: Pinlerde yeşil-beyaz oksit, erime veya gevşeklik varsa temas sağlanamaz.
• Ampul yuvasını kontrol edin: İki telli ampuller tek yönde takılır; zorla yanlış takılan ampul ters fonksiyon gösterir.
• Stop grubunun içine bakın: Su girmiş stop gruplarında devre plakasında korozyon olur.

Yeni nesil 208, 2008, 308, 3008 ve 5008 gibi modellerde stop grupları LED'dir; değiştirilebilir ampul yoktur. Bu durumda besleme ölçülür, beslemeye rağmen yanmıyorsa stop grubu ele alınır.

Hiçbiri Yanmıyorsa: Ortak Noktalar

Tüm stop lambalarının aynı anda yanmaması, iki ampulün birden aynı anda yanmasından çok daha olası bir duruma, yani ortak bir arızaya işaret eder. Kontrol listesi şöyledir:

Sigorta

Kullanım kılavuzundaki sigorta şemasından stop lambası sigortası bulunur. Bazı modellerde stop lambası, başka fonksiyonlarla aynı sigortayı paylaşır. Sigorta atmışsa yenisi takılır; ama tekrar atıyorsa bir yerde kısa devre vardır ve sigortayı büyütmek kesinlikle çözüm değildir.

Fren lambası müşiri

Fren pedalının üst kısmında, pedal kolu tarafından basılan küçük bir anahtardır. Pedala bastığınızda devreyi kapatır, lambalar yanar. Peugeot'larda bu müşir zamanla bozulabilir, yerinden kayabilir ya da tutucu plastik klipsi kırılabilir. Pek çok modelde bu müşir sadece lambalar için değil, motor kontrol ünitesine ve hız sabitleyiciye de fren bilgisi gönderir. Bu nedenle müşir arızasında hız sabitleyicinin devreye girmemesi, otomatik şanzımanlı araçlarda vitesten çıkış zorluğu gibi ek belirtiler görülebilir.

Kablo tesisatı

Bagaj kapağına giden kablo demeti, kapak her açılıp kapandığında esner. Yıllar içinde bu demetin içindeki kablolar kırılabilir. Özellikle hatchback modellerde üçüncü stop lambası ve bagaj kapağına bağlı lambalarda bu arızaya sık rastlanır.

Gövde kontrol ünitesi

Bazı modellerde stop lambası doğrudan müşirden değil, gövde kontrol ünitesi üzerinden kumanda edilir. Böyle araçlarda teşhis cihazıyla fren pedal bilgisinin ünitelere ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilir.

Stop Lambası Sürekli Yanıyorsa

Ters bir arıza da var: araç park hâlindeyken bile stop lambaları sönmüyor. Bu durumda akü bir gecede bitebilir. Olası nedenler şunlardır:

• Fren müşirinin yerinden kayması veya pedal tamponunun düşmesi,
• Müşirin içten yapışması,
• İki telli ampulün yuvaya ters ya da zorla takılması,
• Tesisatta kısa devre.

Pedal arkasındaki müşire bakmak çoğu zaman sorunu hemen gösterir. Müşir ayarlı tipteyse doğru konuma getirilir, kırık tutucu varsa yenilenir.

Ustanın Ölçüm Yöntemi

Göz kontrolüyle bulunamayan arızalarda multimetre devreye girer. Pedal basılıyken stop lambası soketinde gerilim olup olmadığı ölçülür. Gerilim varsa sorun ampul veya şase bağlantısındadır. Gerilim yoksa geriye doğru gidilir: müşir çıkışı, müşir girişi, sigorta. Şase bağlantısı da ihmal edilmemelidir; stop grubunun şase kablosu gevşediğinde lambalar çok sönük yanar ya da farklı lambalarla birlikte garip şekilde yanıp söner.

Sonradan çeki demiri takılmış araçlarda ayrı bir kontrol noktası daha vardır: çeki demiri elektrik modülü ve ek kablo bağlantıları. Ehil olmayan ellerde, mevcut stop kablosu kesilip araya ek yapılarak bağlanan çeki demiri tesisatları, yıllar sonra oksitlenip stop lambası arızasına dönüşebilir. Bu tip araçlarda bağlantı noktaları mutlaka incelenmelidir.

Fren Müşiri Değişirken Dikkat

Müşir değişimi basit gibi görünse de birkaç noktaya dikkat etmek gerekir. Yeni müşir takılırken pedal tamamen serbest konumda olmalıdır. Bazı Peugeot modellerinde müşir yuvasına itilip çeyrek tur çevrilerek kilitlenir ve bu sırada kendi boyunu otomatik ayarlar; bu tiplerde müşir bir kez ayarlandıktan sonra çıkarılıp tekrar takılırsa ayar bozulabilir. Değişimden sonra şu üç kontrol yapılmalıdır: pedala hafifçe dokunulduğunda lambaların yanması, pedal bırakıldığında tamamen sönmesi ve hız sabitleyicinin fren pedalına basınca devreden çıkması. Bu üçü sağlanmadan iş bitmiş sayılmaz.

Doğru Parça Seçimi

Ampulde soket tipine ve güce dikkat etmek, müşirde ise pin sayısına ve bağlantı şekline bakmak gerekir. Aynı modelde bile farklı yıllarda farklı müşir tipleri kullanılmış olabilir; sökülen parçayla karşılaştırmak ya da şasi numarasıyla sorgulamak en sağlıklısıdır. Stop grubu alırken de araç kasası, makyaj öncesi-sonrası farkı ve LED-halojen ayrımı göz önünde bulundurulmalıdır.

Lamba, ampul, müşir ve stop grubu gibi ürünleri Peugeot yedek parça mağazamızda modelinize göre bulabilirsiniz. Ticari araç kullanıcıları için Peugeot Partner yedek parça, binek kullanıcıları için ise Peugeot parça kategorisi iyi bir başlangıç noktasıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Park lambası yanıyor diye iki telli ampulün sağlam olduğunu varsaymak.
• Atan sigortanın yerine daha yüksek değerli sigorta takmak.
• LED stop grubunda ampul aramak.
• Sadece stop lambasını onarıp hız sabitleyici gibi bağlantılı sistemleri test etmemek.
• Stop grubuna su girmesini önemsememek; contayı yenilemeden yeni ampul takmak.

Sık Sorulan Sorular

Stop lambası arızası muayeneden geçer mi?

Stop lambaları zorunlu aydınlatma donanımı kabul edilir; çalışmaması muayenede kusur olarak değerlendirilir.

Üçüncü stop lambası yanmıyorsa sorun olur mu?

Aracınızda bu lamba fabrikadan varsa çalışır durumda olması gerekir. Hem güvenlik hem de muayene açısından onarılmalıdır.

Fren müşirini kendim değiştirebilir miyim?

Birçok modelde mümkün olsa da pedal bölgesine erişim dar ve ayar hassastır. Değişim sonrası lambaların hem yanıp hem de pedal bırakılınca söndüğünü mutlaka kontrol edin.

Toparlarsak

Stop lambası arızası basit görünür ama arkanızdaki sürücüyle aranızdaki tek iletişim aracıdır. Önce arızanın kapsamını belirleyin, tek taraflıysa ampul ve soketle, tümüyse sigorta ve müşirle başlayın. Ayda bir kez bir duvarın önünde fren yapıp yansımaya bakmak, bu arızayı kimse size söylemeden yakalamanın en kolay yoludur.